KWALIFIKACJA TKO3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 13.
Oblicz objętość wykopanego gruntu podczas wykonania 100 m przekopu o przekroju jak na rysunku, pomijając wykonanie rowów bocznych.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu ziemnego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika dróg
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu o stałym przekroju liczy się ze wzoru V = P · L, gdzie P to pole przekroju z rysunku, a L = 100 m. Dla odpowiedzi "2 820 m³" pole przekroju wynosi 28,2 m² (bo 28,2 · 100 = 2 820). Pozostałe wyniki odpowiadają innym polom (24,4; 19,2; 42,4 m²), więc nie pasują do przekroju.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach przekop traktuje się jak bryłę o stałym przekroju poprzecznym na całej długości odcinka robót. Wtedy objętość urobku oblicza się identycznie jak objętość graniastosłupa:

V = P · L

  • V – objętość wykopanego gruntu w m³,
  • P – pole przekroju poprzecznego wykopu (z rysunku) w m²,
  • L – długość przekopu w m.

W treści podano, że długość wynosi 100 m oraz że należy pominąć wykonanie rowów bocznych, czyli do pola przekroju wlicza się wyłącznie zasadniczy kształt wykopu pokazany na rysunku (bez dodatkowych "dokładek" po bokach).

Skoro prawidłowy wynik to "2 820 m³", oznacza to, że pole przekroju z rysunku musi wynosić:

P = V / L = 2 820 / 100 = 28,2 m²

To jest typowy sposób kontroli poprawności: najpierw liczysz P z rysunku (zwykle rozbijając przekrój na prostokąt i dwa trójkąty lub stosując wzór na trapez), a potem mnożysz przez 100 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda z nich odpowiada innemu polu przekroju, więc musiałby wyjść inny kształt lub inne wymiary niż na rysunku:

  • "2 440 m³" odpowiada polu 24,4 m² – typowo błąd polega na pominięciu części skarp albo przyjęciu zbyt małej szerokości/ wysokości.
  • "1 920 m³" odpowiada polu 19,2 m² – często wynika z policzenia tylko części środkowej (np. samego "dna") bez skarp.
  • "4 240 m³" odpowiada polu 42,4 m² – zwykle efekt doliczenia elementów, które miały być pominięte (np. rowów bocznych) albo pomyłki w odczycie jednostek z rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu pola P zawsze sprawdź "kontrolnie", czy rząd wielkości ma sens (kilkanaście–kilkadziesiąt m² dla przekroju i tysiące m³ dla 100 m odcinka). To pomaga szybko wyłapać błędy w mnożeniu i w jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = P · L, gdzie P to pole przekroju z rysunku (m²), a L to długość odcinka (m). Najpierw liczysz P, potem mnożysz przez 100 m i otrzymujesz V w m³.
To znaczy, że do pola przekroju nie doliczasz dodatkowych części wykopu związanych z rowami po bokach. Liczysz wyłącznie zasadniczy przekrój przekopu pokazany na rysunku, bez bocznych "dodatków", nawet jeśli w praktyce mogłyby wystąpić.
Bo wykop o niezmiennym kształcie wzdłuż trasy jest odpowiednikiem graniastosłupa. Pole przekroju poprzecznego (m²) jest "podstawą", a długość (m) jest "wysokością" bryły, więc ich iloczyn daje objętość w m³.
Najczęściej spotkasz trapez (dno + skarpy) albo układ: prostokąt w środku i dwa trójkąty po bokach. Wybierz metodę, która jest najprostsza dla danego rysunku, a potem zsumuj pola, zachowując jednostki m².
Zrób kontrolę rzędu wielkości: jeśli V dotyczy 100 m, to P = V/100. Dla 2 820 m³ wychodzi 28,2 m². Porównaj to z "na oko" przekrojem z rysunku (szerokość razy wysokość). Jeśli skala się zgadza, wynik jest prawdopodobny.
Tak. Przy długości 100 m można od razu wyliczyć pole: P = 2 820 / 100 = 28,2 m². To przydatne jako szybka weryfikacja, czy dobrze policzyłeś pole z rysunku i czy nie pomyliłeś jednostek.
Najczęstsze są: (1) pozostawienie pola w m² jako "wyniku" zamiast m³, (2) pominięcie mnożenia przez długość 100 m, (3) błędne odczytanie wymiarów z rysunku (np. cm potraktowane jak m). Zawsze dopisz jednostki przy każdym kroku.
Gdy przekrój zmienia się na długości (np. zmienna głębokość, zmienne skarpy) albo gdy masz odcinki o różnych przekrojach. Wtedy liczy się osobno dla fragmentów o stałym przekroju lub stosuje metody obliczeń objętości dla przekrojów zmiennych.
Bo wszystkie warianty wynikają z innego pola przekroju. Przy L = 100 m każda zmiana pola o 1 m² zmienia objętość o 100 m³. Nawet niewielka pomyłka w szerokości lub wysokości na rysunku szybko daje setki metrów sześciennych różnicy.
Ćwicz: (1) liczenie pól trapezu i trójkąta, (2) rozbijanie przekroju na proste figury, (3) szybkie kontrole P = V/L, (4) czytanie rysunków przekrojów. Warto rozwiązać kilka zadań "z pominięciem" elementów (rowy, humus), bo to częsty haczyk.
info

Około 31% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Objętość wykopu o stałym przekroju liczy się ze wzoru V = P · L, gdzie P to pole przekroju z rysunku, a L = 100 m."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii praktycznej: pola figur i objętości brył
  • Ćwiczenia z obmiaru robót ziemnych (przekroje wykopów/nasypów)
  • Przykładowe zadania egzaminacyjne z kubatur robót w infrastrukturze kolejowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego