KWALIFIKACJA MEC5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
Oblicz posuw minutowy freza wiedząc, że: z = 4, fZ = 0,2 mm/ostrze, n = 600 obr/min. Skorzystaj z zależności: ft = fZ∙n∙z [mm/min]
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Posuw minutowy oblicza się z podanego wzoru: ft = fZ·n·z. Po podstawieniu: 0,2 mm/ostrze · 600 obr/min · 4 ostrza = 0,2·600=120, a 120·4=480. Jednostka wyniku to mm/min, więc ft = 480 mm/min.

Pełne wyjaśnienie:

W frezowaniu posuw minutowy (często oznaczany jako ft lub vf) informuje, jaką drogę w milimetrach pokona narzędzie względem przedmiotu w ciągu jednej minuty. W praktyce jest to wartość, która w sterowaniu CNC odpowiada parametrowi posuwu podawanemu w mm/min (zależnie od trybu).

W treści podano wszystkie dane oraz gotową zależność:

  • z = 4 (liczba ostrzy/zębów freza),
  • fZ = 0,2 mm/ostrze (posuw na jedno ostrze),
  • n = 600 obr/min (prędkość obrotowa).

Stosujemy wzór: ft = fZ·n·z.

Krok 1: 0,2 · 600 = 120. To odpowiada sytuacji, gdyby narzędzie miało 1 ostrze (wtedy na minutę "zebrałoby" 120 mm posuwu).

Krok 2: 120 · 4 = 480.

Ostatecznie: ft = 480 mm/min.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartość "240 mm/min" zwykle wynika z nieuwzględnienia pełnej liczby ostrzy (np. podstawienia z=2) albo z pomylenia danych.
  • Wartość "120 mm/min" odpowiadałaby obliczeniu bez czynnika z (jakby frez miał jedno ostrze) lub myleniu posuwu minutowego z wynikiem po pierwszym mnożeniu.
  • Wartość "800 mm/min" może pochodzić z błędnego rachunku (np. 0,2·600=200) albo z niepoprawnego przestawienia przecinka.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy jednostki "zamykają się" do mm/min. Ponieważ fZ jest w mm/ostrze, a n w obr/min, dopiero przemnożenie przez liczbę ostrzy z daje sensowny posuw na minutę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Posuw minutowy to droga posuwu w milimetrach wykonana w ciągu 1 minuty, zwykle wyrażona w mm/min. W praktyce odpowiada wartości posuwu ustawianej na obrabiarce/CNC. Wynika z posuwu na ostrze, liczby ostrzy oraz prędkości obrotowej.
Stosuje się zależność: ft = fZ·n·z. Najpierw mnożysz posuw na ostrze (mm/ostrze) przez obroty (obr/min), a następnie przez liczbę ostrzy. Otrzymujesz wynik w mm/min.
Bo w jednym obrocie pracuje kilka ostrzy i każde "dokłada" swoją część posuwu. Jeśli pominiesz z, policzysz posuw tak, jakby frez miał tylko jedno ostrze, co zwykle zaniża wynik i może prowadzić do zbyt małej wydajności lub nieprawidłowego skrawania.
To informacja, że na każde ostrze (ząb) freza przypada 0,2 mm posuwu. Nie jest to posuw na obrót całego narzędzia, tylko na jedno ostrze. Dlatego do przeliczenia na mm/min potrzebujesz jeszcze obrotów na minutę oraz liczby ostrzy.
Jeśli fZ podajesz w mm/ostrze, n w obr/min, a z jako liczba ostrzy (bezwymiarowo), to wynik ma jednostkę mm/min. Kontrola jednostek to szybki sposób na wykrycie pomyłki w podstawieniu.
Nie. Posuw minutowy (mm/min) dotyczy ruchu w czasie, a posuw na obrót (mm/obr) dotyczy jednego obrotu wrzeciona. W frezowaniu często używa się posuwu na ostrze (mm/ostrze). Myląc te pojęcia, łatwo pominąć liczbę ostrzy lub błędnie przeliczyć parametry.
Najczęstsze błędy to: pominięcie z, zły przecinek w 0,2 (np. 2 zamiast 0,2), pomylenie mm/ostrze z mm/obr oraz wykonanie tylko części mnożeń. Pomaga zapis kroków pośrednich i szybka kontrola: czy wynik ma sens w mm/min.
Wartość w mm/min jest standardowa, gdy obrabiarka pracuje w trybie posuwu na minutę (typowo w programach ISO). Wtedy obliczony posuw minutowy możesz bezpośrednio porównać z parametrem F w programie, pamiętając o trybie pracy sterowania.
Porównaj wynik z typowymi zakresami dla danej operacji (materiał, średnica freza, strategia) oraz z zaleceniami producenta narzędzia. Dodatkowo zrób kontrolę rachunku: jeśli fZ=0,2 i n=600, to już samo 0,2·600 daje 120, a po uwzględnieniu kilku ostrzy wynik musi wzrosnąć.
Opanuj podstawowe zależności (posuw na ostrze, obroty, posuw minutowy, prędkość skrawania) i ćwicz krótkie rachunki. Zawsze zapisuj jednostki i wykonuj mnożenia etapami. Pomaga też rozumienie fizyczne: więcej obrotów lub ostrzy zwykle zwiększa posuw minutowy przy stałym fZ.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Posuw minutowy oblicza się z podanego wzoru: ft = fZ·n·z."

Źródła:

  • Sandvik Coromant, "Milling formulas and definitions" (zależności dla posuwu: posuw na ostrze i posuw stołu), https://www.sandvik.coromant.com/en-gb/knowledge/milling/pages/milling-formulas-and-definitions.aspx - accessed 2026-03-02
  • Haas Automation, "Cutting Parameters / Speeds and Feeds (Milling)" (definicje i zależności feed per tooth oraz feed rate), https://www.haascnc.com/service/codes-settings.type=mill.settings.html - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii obróbki skrawaniem (dział: frezowanie, parametry skrawania)
  • Instrukcje/poradniki producentów narzędzi skrawających dotyczące doboru posuwów (sekcja o feed rate / table feed)
  • Materiały szkoleniowe CNC: interpretacja parametrów S (obroty) i F (posuw) w programie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego