Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 23.
Oblicz skuteczność ekranu wyciszającego wiedząc, że natężenie hałasu przed zainstalowaniem ekranu wyciszającego wynosiło 150 dB, a po jego zainstalowaniu zmniejszyło się do 66 dB.
Ilustracja przedstawia prostokątną ramkę o czarnych krawędziach na białym tle.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skuteczność liczona jest jako procent zredukowanej wartości względem stanu początkowego: η=(E₁−E₂)/E₁·100%. Dla E₁=150 dB i E₂=66 dB: (150−66)/150=84/150=0,56, więc po pomnożeniu przez 100% otrzymujemy 56%. To wskaźnik procentowy, a nie tłumienie w dB.

Pełne wyjaśnienie:

Skuteczność ekranu wyciszającego w ujęciu procentowym opisuje, jaką część wartości początkowej udało się zredukować po zastosowaniu zabezpieczenia. W tym zadaniu stosujemy wzór:

η=(E₁−E₂)/E₁·100%, gdzie E₁ to wartość "przed", a E₂ to wartość "po".

Krok 1: różnica
150 dB − 66 dB = 84 dB

Krok 2: odniesienie do stanu początkowego
84/150 = 0,56

Krok 3: zamiana na procent
0,56 · 100% = 56%

Odpowiedź "56%" jest poprawna, bo uwzględnia zarówno spadek (różnicę), jak i odniesienie do wartości początkowej (dzielenie przez E₁).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "84%" to typowy błąd proceduralny: ktoś zatrzymuje się na samej różnicy 84 i błędnie dopisuje znak procentu, pomijając podzielenie przez 150.
  • "66%" to błąd skojarzeniowy: mylenie wartości poziomu po instalacji (66 dB) z wynikiem procentowym.
  • "27%" może wynikać z nieprawidłowego ustawienia ułamka (np. 66/150≈0,44 i dalszych błędów) albo z odwrócenia ról E₁ i E₂.

Warto pamiętać o rozróżnieniu: tłumienie bywa opisywane jako różnica poziomów w dB, natomiast tutaj pytanie dotyczy skuteczności w % liczonych wg podanego wzoru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć skuteczność ekranu wyciszającego w procentach?
Najczęściej stosuje się wzór: η=(E₁−E₂)/E₁·100%, gdzie E₁ to poziom przed montażem, a E₂ po montażu. Liczysz różnicę, dzielisz przez wartość początkową i mnożysz przez 100%. Ważne, aby E₁ i E₂ były w tych samych jednostkach (np. dB).
Dlaczego w zadaniu z dB można podstawić wartości bez zmiany jednostek?
We wzorze η=(E₁−E₂)/E₁·100% jednostki skracają się w ilorazie, bo w liczniku i mianowniku występuje ta sama jednostka. Dzięki temu otrzymujesz liczbę bezwymiarową, którą zamieniasz na procent. Kluczowe jest zachowanie spójności jednostek dla E₁ i E₂.
Co jest różnicą między skutecznością (%) a tłumieniem (dB)?
Skuteczność (%) mówi, jaka część wartości początkowej została zredukowana (wskaźnik względny). Tłumienie (dB) to różnica poziomów w skali decybelowej. W praktyce oba opisy mogą dotyczyć tego samego zjawiska, ale mają inną interpretację i inne jednostki wyniku.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się w obliczeniach skuteczności ekranu?
Najczęstsze pomyłki to: (1) policzenie tylko różnicy E₁−E₂ i uznanie jej za procent, (2) wstawienie do wyniku liczby "po instalacji" (np. 66) zamiast obliczeń, (3) odwrócenie ułamka (dzielenie przez E₂), (4) automatyczne przeliczanie dB na skalę liniową mimo że zadanie wymaga wskaźnika procentowego.
Czy wynik skuteczności 56% oznacza, że hałas spadł o 56 dB?
Nie. Wynik 56% to wskaźnik procentowy redukcji względem wartości początkowej w rozumieniu użytego wzoru. Spadek w decybelach to osobna wielkość (tu różnica 150 dB − 66 dB). Na egzaminie trzeba rozróżniać, czy pytanie dotyczy procentów, czy różnicy w dB.
Kiedy w ochronie środowiska stosuje się ekrany wyciszające?
Ekrany akustyczne stosuje się, gdy trzeba ograniczyć oddziaływanie hałasu na otoczenie, np. wzdłuż dróg, linii kolejowych lub wokół źródeł przemysłowych. Ich zadaniem jest zmniejszenie poziomu dźwięku docierającego do obszarów chronionych (zabudowa mieszkaniowa, tereny rekreacyjne).
Jak interpretować E₁ i E₂ we wzorze na skuteczność?
E₁ oznacza wartość przed zastosowaniem środka ochrony (punkt odniesienia), a E₂ wartość po zastosowaniu (stan po modernizacji). Żeby wynik był sensowny, oba pomiary powinny dotyczyć porównywalnych warunków (to samo miejsce, podobne warunki pomiaru, ta sama metoda).
Czy w zadaniach z hałasu zawsze trzeba wykonywać logarytmy?
Nie. Jeśli zadanie podaje gotowy wzór na wskaźnik (np. procentową skuteczność) i każe tylko podstawić E₁ i E₂, zwykle wystarczą działania arytmetyczne. Logarytmy pojawiają się wtedy, gdy trzeba przejść między wielkościami liniowymi a poziomem w dB lub łączyć niezależne źródła hałasu.
Dlaczego odpowiedź 84% jest kusząca, ale błędna?
Bo 84 to poprawnie policzona różnica (150−66), a mózg łatwo traktuje "dużą różnicę" jako "duży procent" (heurystyka skrótu myślowego). Jednak procent musi być odniesiony do wartości początkowej, więc trzeba jeszcze podzielić przez 150 i dopiero wynik zamienić na %.
Jak sprawdzić na egzaminie, czy obliczony procent ma sens?
Szybki test: skoro 66 jest wyraźnie mniejsze od 150, redukcja powinna być większa niż 50%. Jednocześnie nie może przekroczyć 100%. Możesz też oszacować: połowa z 150 to 75, a 66 jest trochę poniżej 75, więc wynik powinien być trochę powyżej 50% — to zgadza się z 56%.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Skuteczność liczona jest jako procent zredukowanej wartości względem stanu początkowego: η=(E₁−E₂)/E₁·100%."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Decybel - dostęp: 2026-04-02
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Sound_intensity_level - accessed 2026-04-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Ha%C5%82as - dostęp: 2026-04-02

Materiały:

  • Podstawy akustyki środowiskowej (poziom dźwięku, dB, interpretacja zmian)
  • Materiały dydaktyczne z ochrony przed hałasem (ekrany, bariery, środki techniczne)
  • Zestawy zadań rachunkowych z obliczeń procentowych w kontekście ochrony środowiska
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego