KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Oblicz średnią dobową ilość ścieków, które będą powstawały w Domu Pomocy Społecznej, jeżeli wiadomo, że na stałe w ośrodku przebywać będzie 50 pensjonariuszy. Należy przyjąć średnie zużycie wody przez jednego mieszkańca równe 175 dm3/dbM.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania średniej dobowej ilości ścieków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnią dobową ilość ścieków przyjmujemy równą dobowemu zużyciu wody.
Obliczenie: 50 × 175 dm3/dobę = 8750 dm3/dobę.
Ponieważ 1000 dm3 = 1 m3, to 8750 dm3 = 8,75 m3/dobę. Pozostałe wyniki to błąd przeliczenia jednostek lub rzędu wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć średnią dobową ilość ścieków w obiekcie, korzysta się z prostego bilansu: w zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że ilość ścieków jest równa ilości zużytej wody (pomija się np. straty na podlewanie czy retencję), jeśli nie podano innych założeń.

Krok 1: zsumowanie zużycia wody dla wszystkich mieszkańców
Wskaźnik jednostkowy: 175 dm3/dobę na 1 osobę.
Liczba osób: 50.
Zatem: 50 × 175 = 8750 dm3/dobę.

Krok 2: przeliczenie dm3 na m3
Kluczowa zależność jednostek: 1 m3 = 1000 dm3.
Dlatego 8750 dm3 dzielimy przez 1000: 8750 / 1000 = 8,75 m3/dobę.

Dlaczego odpowiedź "8,75 m3/db" jest poprawna?
Bo uwzględnia zarówno mnożenie przez liczbę pensjonariuszy, jak i właściwą konwersję jednostek (podział przez 1000).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "0,875 m3/db" – typowy błąd o rząd wielkości: dzielenie przez 10 zamiast przez 1000 albo omyłkowe "zgubienie zera" przy przeliczaniu.
  • "875 m3/db" – błąd w przeciwną stronę: potraktowanie dm3 jak m3 lub pomylenie dzielenia z mnożeniem przy konwersji.
  • "8750 m3/db" – pozostawienie wyniku 8750 bez zmiany jednostki (dm3), ale zapisanie go jako m3; to błąd jednostek, nie samego mnożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki test sensowności. 175 dm3 to 0,175 m3 na osobę na dobę. Dla 50 osób wyjdzie około 50 × 0,175 ≈ 8,75 m3, więc wynik rzędu kilku–kilkunastu m3/dobę jest logiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż liczbę osób przez jednostkowe zużycie wody na osobę na dobę. Otrzymasz objętość w dm3/dobę, którą zwykle przyjmuje się jako ilość ścieków. Na końcu przelicz na m3 dzieląc przez 1000 (bo 1000 dm3 = 1 m3).
To uproszczenie bilansowe ułatwiające obliczenia projektowe i egzaminacyjne. Jeśli nie podano strat (np. podlewania, parowania, retencji), zakłada się, że woda zużyta w obiekcie trafia do kanalizacji jako ścieki. Gdy są dodatkowe informacje, bilans należy skorygować.
To zamiana jednostki "litrowej" na jednostkę "kubaturową" używaną w projektowaniu i sprawozdawczości. Ponieważ 1 dm3 = 1 litr, a 1 m3 = 1000 litrów, to przejście dm3 → m3 wykonujesz przez podzielenie wartości przez 1000.
Najczęściej myli się kierunek przeliczenia: zamiast dzielić przez 1000, ktoś mnoży albo dzieli przez 10/100. Drugi typ błędu to brak kontroli jednostek: wynik policzony w dm3 zostaje zapisany jako m3. Pomaga zapis: 1000 dm3 = 1 m3.
Najpierw zamień zużycie na m3 na osobę: 175 dm3 = 0,175 m3. Potem pomnóż w przybliżeniu przez liczbę osób, np. 0,175 × 50 ≈ 0,175 × (5×10) ≈ 0,875 × 10 ≈ 8,75 m3/dobę.
Gdy część wody nie trafia do kanalizacji, np. jest zużywana do podlewania zieleni, mycia terenów zewnętrznych, nawadniania lub jest zatrzymywana w produktach/procesach. Wtedy potrzebne są dodatkowe dane o stratach lub o sposobie użytkowania obiektu, aby skorygować bilans ścieków.
175 dm3 to 175 litrów (bo 1 dm3 = 1 l). W metrach sześciennych to 0,175 m3 (bo 1000 dm3 = 1 m3). W zadaniach warto zawsze dopisać sobie równoważność dm3 ↔ litry, aby uniknąć pomyłki skali.
W praktyce spotkasz m3/dobę (średnie dobowe), m3/h (przepływy godzinowe) oraz l/s (zwłaszcza dla przepływów chwilowych). Na egzaminach często podaje się też dm3/dobę na osobę jako wskaźnik jednostkowy, który trzeba przeskalować.
Potrzebujesz co najmniej: liczby użytkowników (np. mieszkańców/pensjonariuszy) oraz jednostkowego zużycia wody na osobę na dobę. Jeśli zadanie jest bardziej realistyczne, dochodzą: personel, goście, straty wody i informacja, czy wszystkie ścieki trafiają do kanalizacji czy np. do zbiornika.
Ćwicz schemat: dane → wzór → jednostki → wynik → kontrola sensowności. Zrób listę podstawowych przeliczeń (dm3↔m3, mg/l↔g/m3, %↔ułamek). Rozwiązuj krótkie zadania na bilans wody/ścieków i zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że średnią dobową ilość ścieków przyjmujemy równą dobowemu zużyciu wody.

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – 9th edition (2019), section on SI units and prefixes (m, dm) and derived units (m³) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • NIST Special Publication 811, Guide for the Use of the International System of Units (SI), section on prefixes and unit conversions – https://www.nist.gov/pml/special-publication-811 (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl), "Metr sześcienny" – informacja o relacji m³ i dm³ – https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_sze%C5%9Bcienny (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Tablice przeliczeń jednostek SI (objętość i pojemność)
  • Zbiór zadań z obliczeń środowiskowych: bilanse wody i ścieków
  • Materiały dydaktyczne o wskaźnikach jednostkowych zużycia wody w obiektach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego