KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 20.
Oblicz stratę ciśnienia dla przewodu sieci gazowej o długości 37 metrów, jeżeli strata na 1 metr wynosi 1,4 Pa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strata całkowita na odcinku przewodu jest proporcjonalna do długości: mnożymy stratę na 1 m przez liczbę metrów. Dla 37 m i 1,4 Pa/m otrzymujemy 37 × 1,4 = 51,8 Pa. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego działania lub pomylenia zapisu dziesiętnego.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano stratę ciśnienia na 1 metr przewodu oraz długość odcinka. Jeżeli strata jednostkowa wynosi 1,4 Pa na każdy 1 m, to na 37 m (czyli na 37 takich "jednostkach długości") strata całkowita rośnie liniowo.

Obliczenie:
Δp = L × (Δp/1 m)
Δp = 37 m × 1,4 Pa/m = 51,8 Pa

Warto zwrócić uwagę na jednostki: zapis Pa/m oznacza "paskali na metr". Po pomnożeniu przez metry jednostka m skraca się i zostaje sam Pa, czyli jednostka straty ciśnienia.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wyniki typu 35,6 Pa lub 38,4 Pa mogą pojawić się, gdy ktoś użyje złej długości, zaokrągli dane albo wykona niepoprawne działanie na liczbach.
  • Wynik 26,4 Pa często wynika z błędu w mnożeniu liczb dziesiętnych (np. potraktowania 1,4 jak 0,7 lub pomylenia miejsca przecinka).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj dane z jednostkami (np. 1,4 Pa/m) i sprawdzaj, czy jednostka końcowa ma sens. Jeżeli na końcu nie wychodzi Pa, to najczęściej oznacza to, że użyto złego działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy masz stratę jednostkową (np. 1,4 Pa/m), liczysz stratę całkowitą przez mnożenie: Δp = L × (Pa/m). Dla 37 m: 37 × 1,4 = 51,8 Pa. Zawsze kontroluj jednostki: m skraca się i zostaje Pa.
Pa/m to "paskale na metr", czyli ile ciśnienia traci się na każdym 1 m przewodu przy danych warunkach. Aby dostać stratę na całym odcinku, mnożysz tę wartość przez długość w metrach, a wynik podajesz w Pa.
Bo 1,4 Pa/m jest wartością "na jednostkę długości". Gdy rośnie liczba metrów, rośnie też suma strat, więc zależność jest proporcjonalna. Dzielenie miałoby sens, gdybyś chciał policzyć długość z danej straty całkowitej albo stratę na 1 m z całości.
Wykonaj oszacowanie: 1,4 Pa/m to ok. 1,5 Pa/m. Dla 37 m wynik powinien być w okolicach 37 × 1,5 ≈ 55 Pa. Jeśli otrzymasz np. 26 Pa albo 140 Pa, prawdopodobnie pomyliłeś działanie lub przecinek dziesiętny.
Najczęstsze są: błędne przesunięcie przecinka (np. 518 zamiast 51,8), pomylenie 1,4 z 0,14 lub 14 oraz nieuwzględnienie jednostek. Pomaga zapis: 1,4 = 14/10, więc 37 × 14 = 518, a potem /10 = 51,8.
W prostym modelu z ustaloną stratą jednostkową (Pa/m) przyjmujesz zależność liniową i mnożysz przez długość. W praktyce Pa/m zależy m.in. od przepływu, średnicy i chropowatości, ale w zadaniach testowych te czynniki są "ukryte" w podanej wartości Pa/m.
Zależy od źródła danych (tabele, katalogi, opracowania). Często spotkasz Pa/m, ale czasem także Pa/100 m. Kluczowe jest czytanie jednostki. Jeśli jest Pa/100 m, musisz przeliczyć długość na "setki metrów" albo podzielić wynik przez 100 po odpowiednim mnożeniu.
Wynik zapisuj jako liczbę i jednostkę Pa (np. 51,8 Pa). Dobrą praktyką jest podanie jednego miejsca po przecinku, jeśli takie wynika z danych wejściowych. Upewnij się, że nie zostawiasz w wyniku "Pa/m", bo to oznacza, że policzyłeś nadal wartość jednostkową.
Strata ciśnienia to spadek ciśnienia między początkiem a końcem odcinka przewodu. Powstaje głównie przez opory przepływu (tarcie o ścianki, turbulencje) oraz opory miejscowe (kolana, trójniki, zawory). W prostych zadaniach opory te są ujęte w jednej liczbie Pa/m.
Ćwicz schemat: dane → jednostki → wzór → rachunek → kontrola sensu. Zrób serię krótkich zadań na Pa/m, Pa/10 m i Pa/100 m oraz na przekształcanie (np. wyznaczanie długości z podanej straty). Zawsze dopisuj jednostki w każdym kroku.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Strata całkowita na odcinku przewodu jest proporcjonalna do długości: mnożymy stratę na 1 m przez liczbę metrów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Paskal" — jednostka ciśnienia w SI, https://pl.wikipedia.org/wiki/Paskal (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Spadek ciśnienia" — pojęcie straty/spadku ciśnienia w przewodach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Spadek_ci%C5%9Bnienia (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Jednostki pochodne SI" — zależność jednostek i skracanie jednostek w iloczynach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostki_SI (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw obliczeń technicznych (proporcje, jednostki, mnożenie liczb dziesiętnych)
  • Notatki/arkusze z obliczeń strat ciśnienia w przewodach (część: interpretacja Pa/m)
  • Ćwiczenia z weryfikacji jednostek i zapisu wyników w SI

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego