KWALIFIKACJA HGT11 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
Oblicz wskaźnik Fc (Food cost) dla jednej porcji gulaszu wołowego wiedząc, że koszt surowca na jedną porcję wynosi 5,40 zł, a cena gastronomiczna netto jednej porcji wynosi 12,00 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Food cost (Fc) oblicza się jako udział kosztu surowca w cenie sprzedaży: Fc = (5,40 zł / 12,00 zł) × 100%. Iloraz 5,40/12,00 = 0,45, czyli 45%. Wynik oznacza, że koszt surowców stanowi 45% ceny gastronomicznej netto porcji.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik Fc (Food cost) pokazuje, jaką część ceny sprzedaży potrawy stanowi koszt użytych surowców. Jest to jeden z podstawowych wskaźników w kalkulacji gastronomicznej, bo pomaga ocenić, czy cena w menu zapewnia odpowiednią marżę na pokrycie pozostałych kosztów (np. pracy, energii, strat) oraz zysk.

W tym zadaniu podano:

  • koszt surowca na 1 porcję: 5,40 zł,
  • cena gastronomiczna netto 1 porcji: 12,00 zł.

Stosujemy standardowy wzór:

Fc = (koszt surowca / cena sprzedaży) × 100%

Krok po kroku:

  • Najpierw dzielimy koszt przez cenę: 5,40 / 12,00 = 0,45.
  • Następnie zamieniamy na procent: 0,45 × 100% = 45%.

Dlatego odpowiedź "45%" jest poprawna: oznacza, że z każdej sprzedanej porcji 45% ceny netto "zużywa się" na surowce.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "35%" oznaczałoby znacznie niższy udział kosztu surowców; nie wynika z podanych wartości (5,40 jest zbyt wysokie w stosunku do 12,00, aby dać 35%).
  • "55%" to zbyt wysoki udział – taki wynik pojawiłby się, gdyby koszt surowca był bliżej 6,60 zł przy tej samej cenie albo gdyby cena była niższa.
  • "65%" również jest zbyt wysokie i sugerowałoby bardzo małą marżę; nie pasuje do prostego ilorazu 5,40/12,00.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli po podzieleniu kosztu przez cenę otrzymasz liczbę mniejszą od 1 (np. 0,45), to po pomnożeniu przez 100 dostajesz procent (45%). Gdyby wyszło > 1, to najczęściej oznacza błąd w ustawieniu działań (np. odwrócony ułamek).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Food cost (Fc) to procentowy udział kosztu surowców użytych do przygotowania potrawy w jej cenie sprzedaży (zwykle netto). Pomaga ocenić, czy cena w menu zapewnia wystarczającą marżę na koszty pracy, energii, straty i zysk.
Stosuje się wzór: Fc = (koszt surowca / cena sprzedaży) × 100%. Najpierw dzielisz koszt przez cenę, a potem wynik mnożysz przez 100. Otrzymany procent interpretujesz jako udział surowców w cenie.
W wielu kalkulacjach porównuje się koszt surowca z ceną netto, aby wskaźnik nie zależał od stawek podatku. Cena brutto zawiera VAT, który nie jest "marżą" lokalu. Jeśli w zadaniu podano netto, nie należy samodzielnie przechodzić na brutto.
To zależy od rodzaju lokalu, polityki cenowej i kosztów stałych. 45% oznacza, że prawie połowa ceny netto idzie na surowce, więc marża na pozostałe koszty jest mniejsza. W praktyce porównuje się Fc między daniami i monitoruje odchylenia w czasie.
Najczęstsze pomyłki to odwrócenie dzielenia (cena/koszt zamiast koszt/cena), pominięcie mnożenia przez 100%, podanie wyniku w zł zamiast w %, oraz nieuzasadnione użycie ceny brutto mimo braku danych o VAT. Pomaga zapisanie wzoru przed obliczeniami.
Porównaj liczby: 5,40 zł to mniej niż połowa z 12,00 zł (połowa to 6,00 zł), więc Fc powinno być nieco poniżej 50%. Jeśli wychodzi 35% lub 65%, to sygnał, że mogłeś źle ustawić działanie albo źle zaokrąglić.
Przy stałym koszcie surowca wzrost ceny sprzedaży obniża Fc (surowce stanowią mniejszy procent ceny), a spadek ceny podnosi Fc. Dlatego podwyżki cen surowców lub promocje cenowe w menu szybko zmieniają opłacalność potraw.
Najczęściej robi się to przez ograniczanie strat (ważenie porcji, kontrola obróbki), lepsze planowanie zakupów, sezonowość, zamienniki równoważne jakościowo, oraz standaryzację receptur. Ważne jest też szkolenie personelu i kontrola wydawki.
Wyższy Fc zwykle sygnalizuje problem: wzrost cen surowców, zbyt duże porcje, straty produkcyjne, błędy w recepturze, kradzieże lub nieaktualną cenę sprzedaży. W praktyce porównuje się kalkulację z rzeczywistym zużyciem i wprowadza korekty.
Ćwicz stałe schematy: zapis wzoru, podstawienie danych, obliczenie i interpretacja wyniku. Warto trenować procenty, marżę i narzut na krótkich zadaniach oraz pilnować, czy w treści jest cena netto czy brutto. Pomaga też kontrola sensowności wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Food cost (Fc) oblicza się jako udział kosztu surowca w cenie sprzedaży: Fc = (5,40 zł / 12,00 zł) × 100%."

Źródła:

  • Wikipedia: Food cost – definicja i zastosowanie wskaźnika (hasło "Food cost"). https://en.wikipedia.org/wiki/Food_cost - accessed 2026-03-02
  • Investopedia: Food Cost Percentage – omówienie pojęcia i sposób obliczania. https://www.investopedia.com/terms/f/food-cost-percentage.asp - accessed 2026-03-02
  • Toast (Restaurant Management): How to Calculate Food Cost Percentage – wzór i przykład obliczeń. https://pos.toasttab.com/blog/on-the-line/food-cost-percentage - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji gastronomicznej (rozdziały o wskaźnikach kosztowych)
  • Ćwiczenia rachunkowe: obliczanie procentów, marży i narzutu
  • Notatki z lekcji z organizacji usług gastronomicznych: kalkulacja ceny potraw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego