KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 38.
Oblicz zdolność produkcyjną tokarki w I kwartale (80 dni roboczych), pracującej w systemie dwuzmianowym, która produkuje 10 szt. wyrobu w ciągu godziny. Należy uwzględnić 10 dniowy remont obrabiarki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po odjęciu remontu efektywny czas pracy to 80 − 10 = 70 dni. System dwuzmianowy oznacza 2 × 8 h = 16 h na dobę, więc 70 × 16 = 1120 h pracy w kwartale. Przy wydajności 10 szt./h tokarka wykona 1120 × 10 = 11 200 szt./kwartał.

Pełne wyjaśnienie:

Zdolność produkcyjna w zadanym okresie to iloczyn dostępnego (efektywnego) czasu pracy oraz wydajności maszyny.

1) Ustalenie efektywnej liczby dni pracy
W kwartale jest 80 dni roboczych, ale należy uwzględnić remont trwający 10 dni. Oznacza to, że tokarka nie produkuje w czasie remontu.
Efektywne dni pracy: 80 − 10 = 70 dni.

2) Przeliczenie dni na godziny pracy
Praca w systemie dwuzmianowym oznacza dwie zmiany w ciągu doby. W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się 1 zmianę = 8 godzin, więc łącznie: 2 × 8 h = 16 h/dzień.
Efektywny czas w godzinach: 70 dni × 16 h/dzień = 1120 h.

3) Obliczenie produkcji
Wydajność wynosi 10 sztuk w ciągu godziny, więc produkcja w kwartale to:
1120 h × 10 szt./h = 11 200 szt./kwartał.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 5 600 szt./kwartał odpowiada liczeniu jak dla jednej zmiany (70 dni × 8 h × 10 szt./h), czyli pominięto dwuzmianowość.
  • Wynik 1 280 szt./kwartał wynika zwykle z błędnego przeliczenia dni na godziny (np. przyjęcia 16 h dla całego okresu lub pomylenia jednostek).
  • Wynik 12 800 szt./kwartał odpowiada liczeniu bez remontu (80 dni × 16 h × 10 szt./h), czyli pominięto 10 dni przestoju.

Na egzaminie warto zawsze wykonać krótki test jednostek: dni → godziny → sztuki. To pomaga szybko wychwycić, czy nie zapomniano o przestoju lub liczbie zmian.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwykle liczysz: czas efektywny pracy (dni robocze po odjęciu przestojów, przeliczone na godziny) × wydajność (np. szt./h). Najpierw odejmij remonty i postoje, potem uwzględnij liczbę zmian i długość zmiany.
Remont to przestój, czyli czas, gdy maszyna nie wytwarza wyrobów. Jeśli nie odejmiesz remontu, zawyżysz dostępny czas pracy i wyjdzie zbyt duża produkcja. W planowaniu produkcji takie zawyżenie powoduje nierealne terminy i przeciążenia.
System dwuzmianowy oznacza, że w jednej dobie roboczej realizowane są dwie zmiany pracy. W zadaniach egzaminacyjnych często domyślnie przyjmuje się 8 godzin na zmianę, więc łącznie daje to 16 godzin pracy na dobę (o ile nie podano inaczej).
Najpierw ustal liczbę dni, w których maszyna faktycznie pracuje (dni robocze minus remonty). Następnie policz godziny na dobę: liczba zmian × godziny zmiany. Na końcu: dni pracy × godziny/dzień = roboczogodziny.
Nie mnożysz wydajności przez zmiany bezpośrednio. Zmiany zwiększają czas pracy (więcej godzin w dobie). Wydajność 10 szt./h mnożysz przez łączną liczbę godzin dostępnych w kwartale. To ogranicza ryzyko błędów z jednostkami.
Najczęstsze to: pominięcie przestoju (remontu), policzenie tylko jednej zmiany mimo informacji o dwóch, pomylenie dni z godzinami oraz brak kontroli jednostek (czy wynik jest w szt./h, szt./dzień czy szt./kwartał). Pomaga zapis kroków z jednostkami.
Jeśli treść nie podaje długości zmiany, w zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych często przyjmuje się standardowe 8 godzin. Jeśli jednak podano inną wartość (np. 12 h) lub wspomniano o przerwach/efektywnym czasie, wtedy należy liczyć zgodnie z danymi z treści.
To typowy efekt policzenia produkcji dla pełnych 80 dni przy pracy dwuzmianowej, ale bez odjęcia remontu. Taki wynik jest "ładny" i łatwy do uzyskania, dlatego bywa wybierany pochopnie. Zawsze sprawdzaj, czy uwzględniono przestoje.
Zrób szybki test: policz, ile sztuk wychodzi na dobę (wydajność × godziny/dzień), a potem pomnóż przez dni efektywne. Jeśli wynik wariantu odpowiedzi odpowiada liczeniu bez remontu lub bez drugiej zmiany, łatwo zauważysz, co zostało pominięte.
Technik mechanik używa takich obliczeń do planowania obciążenia obrabiarek, szacowania terminów zleceń, oceny skutków przestojów oraz porównania potrzeb z możliwościami parku maszynowego. To podstawa do decyzji o nadgodzinach, zmianowości lub zlecaniu kooperacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że po odjęciu remontu efektywny czas pracy to 80 − 10 = 70 dni.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z organizacji i planowania produkcji (zdolność produkcyjna, wykorzystanie czasu pracy)
  • Zadania rachunkowe z planowania zdolności produkcyjnej (roboczogodziny, zmiany, przestoje)
  • Notatki z podstaw normowania czasu pracy i efektywnego czasu pracy maszyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego