KWALIFIKACJA HGT3 + HGT6 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 44.
Obłożenie pensjonatu w I półroczu wynosiło 40%. Jakie będzie obłożenie w II półroczu, jeśli średnie obłożenie obiektu w skali roku wynosi 60%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnia roczna 60% przy dwóch półroczach liczonych równą wagą oznacza: (40% + x) / 2 = 60%. Zatem 40% + x = 120%, więc x = 80%. Dlatego obłożenie w II półroczu musi wynieść 80%, aby średnia z obu półroczy dała 60%.

Pełne wyjaśnienie:

"Obłożenie" to udział wykorzystanych miejsc noclegowych (lub sprzedanych noclegów) w stosunku do dostępnych miejsc w danym okresie, wyrażony w procentach. W zadaniu podano obłożenie w I półroczu: 40%, oraz średnie obłożenie w skali całego roku: 60%.

Typowe założenie w takich zadaniach egzaminacyjnych jest takie, że oba półrocza mają taką samą wagę w średniej (czyli liczymy średnią arytmetyczną z dwóch wartości). Wtedy średnia roczna to:

(obłożenie I półrocza + obłożenie II półrocza) / 2 = obłożenie roczne

Podstawiamy dane:

(40% + x) / 2 = 60%

Mnożymy obie strony przez 2:

40% + x = 120%

Odejmujemy 40%:

x = 80%

Zatem poprawna odpowiedź to "80%".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "60%" byłoby poprawne tylko wtedy, gdyby oba półrocza miały identyczne obłożenie. Wtedy średnia wyniosłaby (40%+60%)/2=50%, a nie 60%.
  • "40%" oznaczałoby, że drugie półrocze jest takie samo jak pierwsze, a wtedy średnia roczna wynosiłaby 40%, nie 60%.
  • "30%" dodatkowo obniża średnią: (40%+30%)/2=35%, więc nie spełnia warunku 60%.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy średnia z dwóch okresów jest wyższa niż wynik w pierwszym okresie, to drugi okres musi być odpowiednio wyższy (często znacząco), aby "podciągnąć" średnią. To pomaga szybko wychwycić, że wynik powinien być większy niż 60%, a nie równy lub mniejszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obłożenie to procentowy wskaźnik wykorzystania dostępnych miejsc noclegowych w danym okresie. Najprościej: ile sprzedano noclegów (lub zajęto miejsc) w porównaniu do tego, ile można było sprzedać przy pełnym wykorzystaniu pojemności obiektu.
Gdy oba półrocza traktujesz równą wagą, liczysz średnią arytmetyczną: (I półrocze + II półrocze) / 2. To założenie jest typowe w zadaniach egzaminacyjnych, jeśli nie podano różnych wag lub liczby dni.
Bo średnia 60% z dwóch okresów spełnia równanie: (40% + x)/2 = 60%. Po przekształceniu: 40% + x = 120%, więc x = 80%. Drugie półrocze musi "podciągnąć" słabsze pierwsze półrocze.
Tak, jeśli znasz wagi, np. liczbę dni, liczbę dostępnych pokoi w okresach lub inną miarę ekspozycji. Wtedy stosuje się średnią ważoną. W tym zadaniu wag nie podano, więc przyjmuje się standardowo równe wagi półroczy.
To częsty błąd: jeśli średnia roczna wynosi 60%, nie znaczy to, że każdy okres ma 60%. Skoro I półrocze ma 40% (poniżej średniej), to II półrocze musi być powyżej 60%, inaczej średnia nie osiągnie 60%.
Najczęściej: działania na procentach, przekształcanie prostych równań, średnia arytmetyczna i czasem średnia ważona. W zadaniach hotelarskich może dojść także liczenie dostępnych pokoi, osobonocy lub wskaźników sprzedażowych.
Zawsze wtedy, gdy obłożenie w pierwszym półroczu jest niższe niż średnia roczna i oba okresy mają porównywalną wagę. Drugi okres musi być na tyle wysoki, aby zrównoważyć słabszy wynik i uzyskać podaną średnią.
Zapisz równanie z niewiadomą, a dopiero potem licz. Pilnuj kolejności działań: najpierw ustaw średnią (np. (40%+x)/2=60%), potem usuń mianownik (pomnóż przez 2) i na końcu izoluj x. To ogranicza zgadywanie.
Może być realistyczne w obiekcie sezonowym, np. w miejscowości turystycznej, gdzie II półrocze obejmuje szczyt sezonu. W praktyce realność zależy od lokalizacji, oferty i popytu, ale w zadaniu liczy się spójność matematyczna.
W kontekście obsługi i funkcjonowania obiektu często pojawiają się też: liczba sprzedanych noclegów, średnia długość pobytu, przychód z pokoju oraz podstawowe miary sezonowości. Znajomość definicji pomaga poprawnie interpretować zadania.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Średnia roczna 60% przy dwóch półroczach liczonych równą wagą oznacza: (40% + x) / 2 = 60%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Średnia arytmetyczna" https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednia_arytmetyczna - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Średnia ważona" (dla porównania z założeniem wag) https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednia_wa%C5%BCona - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy (PL): materiały o średniej arytmetycznej https://pl.khanacademy.org/math/statistics-probability/summarizing-quantitative-data - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiał z matematyki: średnia arytmetyczna i zadania na średnią
  • Zadania ćwiczeniowe z procentów (poziom podstawowy)
  • Notatki z hotelarstwa: wskaźniki obłożenia i sezonowość

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego