W Ordynacji podatkowej rozróżnia się kilka powiązanych, ale odrębnych pojęć. Kluczowe jest odróżnienie obowiązku podatkowego od podatku, bo brzmią podobnie, lecz opisują różne elementy procesu opodatkowania.
Obowiązek podatkowy jest nieskonkretyzowaną (czyli ogólną) powinnością przymusowego świadczenia pieniężnego. Powstaje on wtedy, gdy wystąpi zdarzenie określone w ustawie (np. osiągnięcie dochodu, nabycie rzeczy, wykonanie czynności). Na tym etapie nie ma jeszcze "konkretnej kwoty" do zapłaty, lecz istnieje prawna podstawa do późniejszego ustalenia należności.
Odpowiedź mówiąca o "publicznoprawnym, nieodpłatnym, przymusowym oraz bezzwrotnym świadczeniu pieniężnym na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy" opisuje podatek. To inna definicja ustawowa: wskazuje cechy daniny publicznej i jej adresata, ale nie akcentuje elementu "nieskonkretyzowanej powinności" powstającej po zdarzeniu.
Pozostałe dystraktory są niepoprawne, bo nie definiują instytucji prawa podatkowego:
- "Obliczona wysokość zobowiązania za świadczenie usług teleinformatycznych" dotyczy rozliczenia usług i nie opisuje relacji podatnik–państwo ani zdarzenia podatkowego.
- "Ogólny nadzór w sprawach podatkowych" odnosi się do funkcji kontrolno-nadzorczych administracji, a nie do definicji obowiązku podatkowego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści definicji pojawia się sformułowanie "nieskonkretyzowana powinność", najczęściej chodzi o obowiązek podatkowy, a gdy mowa o cechach daniny i jej beneficjencie (Skarb Państwa/JST) – o podatek.
