KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 34.
Obsługa systemu mechtronicznego zaobserwowała nagły spadek wydajności sprężarki tłokowej oraz, że podczas pracy sprężarki powietrze jest wydmuchiwane z cylindra przez filtr ssawny do atmosfery. Co jest prawdopodobną przyczyną nieprawidłowej pracy urządzenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydmuch powietrza w stronę filtra ssawnego oznacza cofanie się sprężonego powietrza do kanału ssącego, co typowo występuje przy nieszczelności/uszkodzeniu zaworu ssącego (zwrotnego). Taka cofka obniża sprężanie i powoduje nagły spadek wydajności sprężarki tłokowej.

Pełne wyjaśnienie:

W sprężarce tłokowej przepływ powietrza jest kierowany przez zawory jednokierunkowe: ssący (dopływ do cylindra przy suwie ssania) i tłoczny (wypływ do instalacji przy suwie sprężania). Podczas suwu sprężania zawór ssący powinien być szczelnie zamknięty.

Jeżeli w trakcie pracy obserwuje się, że powietrze jest wydmuchiwane w stronę filtra ssawnego, oznacza to, że część sprężonego powietrza cofa się do strony ssania (tzw. cofka). Najbardziej prawdopodobną przyczyną jest uszkodzenie lub nieszczelność zaworu ssącego (np. zabrudzenie, uszkodzenie elementu sprężystego, niedomykanie). Skutkiem jest również spadek wydajności, bo część pracy sprężarki "marnuje się" na przepychanie powietrza w niewłaściwym kierunku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Źle wyregulowany wyłącznik ciśnieniowy (presostat) wpływa na moment załączania/wyłączania sprężarki, ale nie powoduje typowego objawu przedmuchu do filtra ssawnego w czasie suwu sprężania. Może skutkować zbyt częstym wyłączaniem lub nieosiąganiem zadanego ciśnienia, jednak nie opisuje zjawiska cofki przez ssanie.
  • Zużycie pierścieni uszczelniających tłok powoduje przedmuchy między komorą sprężania a skrzynią korbową (i ogólny spadek sprawności), ale nie jest najbardziej charakterystycznym powodem "dmuchania" przez filtr ssawny. To inny tor ucieczki medium niż kanał ssący.
  • Zły kierunek wirowania silnika w typowej sprężarce tłokowej nie tłumaczy opisanego objawu wprost. Nawet jeśli kierunek miałby znaczenie dla napędu pomocniczego (np. wentylatora), to cofka do filtra ssawnego jest symptomem nieszczelności zaworu po stronie ssania, a nie samego kierunku obrotów.

W praktyce serwisowej taka obserwacja to wskazówka, aby w pierwszej kolejności sprawdzić stan zaworów (szczelność, zabrudzenia, uszkodzenia) oraz ich gniazd, zanim podejmie się regulacje elementów sterowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To objaw cofania się sprężonego powietrza do strony ssania. Najczęściej wskazuje na nieszczelność elementu, który powinien blokować przepływ wsteczny, czyli zaworu ssącego (zwrotnego). Taka cofka obniża sprawność i zmniejsza wydajność sprężania.
Podczas suwu sprężania zawór ssący ma być zamknięty. Gdy nie domyka, część sprężonego powietrza ucieka z powrotem do kanału ssącego zamiast trafić do instalacji. Sprężarka wykonuje pracę, ale efekt w postaci ciśnienia i przepływu jest mniejszy.
Najczęściej: spadek wydajności, trudność w budowaniu ciśnienia, nierówna praca, wzrost temperatury oraz charakterystyczny przedmuch lub pulsacje powietrza w okolicy dolotu/filtra ssawnego. Objawy mogą narastać po zabrudzeniu lub zużyciu zaworu.
Tak, zużycie pierścieni zmniejsza szczelność komory sprężania i obniża sprawność. Jednak typowym skutkiem jest przedmuch do skrzyni korbowej i ogólna utrata kompresji, a nie wyraźne "dmuchanie" w stronę filtra ssawnego. Dlatego przy cofce na ssaniu podejrzenie pada najpierw na zawory.
Presostat wpływa na to, kiedy sprężarka startuje i się wyłącza. Usterka zaworu wpływa na to, jak sprężarka spręża w czasie pracy: pojawia się cofka, spadek wydajności i problemy z dobijaniem ciśnienia mimo ciągłej pracy. To różne grupy objawów: sterowanie vs szczelność.
W opisywanym przypadku cofka w stronę filtra ssawnego jest typowym skutkiem nieszczelności zaworu ssącego, a nie samego kierunku obrotów. Zły kierunek obrotów może powodować inne problemy (np. chłodzenie, napęd pomocniczy), ale nie jest najtrafniejszym wyjaśnieniem przedmuchu przez ssanie.
Najczęściej kontroluje się: zawory ssące i tłoczne (szczelność, zabrudzenia), filtr ssawny (zapchanie), połączenia i nieszczelności instalacji, stan pierścieni tłokowych oraz temperaturę pracy. Diagnostykę zaczyna się od objawu: cofka na ssaniu kieruje uwagę na zawór ssący.
Typowe pomyłki to wybór odpowiedzi "od spadku wydajności" bez uwzględnienia kluczowego objawu kierunku przepływu, oraz przypisywanie każdej usterki sprężarki presostatowi lub silnikowi. Na egzaminie warto szukać elementu, który tłumaczy konkretny symptom: przedmuch do filtra ssawnego.
To zawór po stronie dolotu, który ma przepuszczać powietrze do cylindra przy suwie ssania i blokować przepływ wsteczny przy suwie sprężania. Jego nieszczelność powoduje cofkę do kanału ssącego i spadek efektywnego sprężania.
Ucz się powiązań "objaw → przyczyna": cofka na ssaniu (zawór ssący), brak dobijania ciśnienia (nieszczelności/zawory), szybkie cykle start-stop (presostat), wzrost temperatury (tarcie, zawory, chłodzenie). Pomaga też rysunek cyklu sprężarki i roli zaworów w każdym suwie.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Wydmuch powietrza w stronę filtra ssawnego oznacza cofanie się sprężonego powietrza do kanału ssącego, co typowo występuje przy nieszczelności/uszkodzeniu zaworu ssącego (zwrotnego)."

Materiały:

  • Podręczniki z pneumatyki i hydrauliki siłowej (rozdziały o sprężarkach)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki maszyn i urządzeń (objawy usterek sprężarek)
  • Instrukcje obsługi i DTR sprężarek tłokowych używanych w pracowni/szkole

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego