KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Obwód oświetleniowy zasilany z rozdzielnicy przedstawionej na rysunku może pobierać długotrwale prąd nieprzekraczający
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny rozdzielnicy, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla elektryków,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny prąd długotrwały obwodu oświetleniowego wyznacza zabezpieczenie nadprądowe w torze zasilania tego obwodu. Na schemacie obciążenie jest zasilane przez wyłącznik B20, a stycznik tylko łączy/rozłącza tor mocy. Automat zmierzchowy i B6 dotyczą sterowania, nie prądu odbiorników.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o prąd długotrwały, jaki może pobierać obwód oświetleniowy zasilany z pokazanej rozdzielnicy. W praktyce tę wartość ogranicza przede wszystkim zabezpieczenie nadprądowe znajdujące się w torze zasilania obwodu (ochrona przed przeciążeniem przewodów i odbiorników).

Na schemacie tor mocy obwodu oświetleniowego przebiega przez wyłącznik nadprądowy B20, a następnie przez styki robocze stycznika do wyjścia opisanego jako "do obwodu oświetleniowego". Oznacza to, że przy pracy ciągłej prąd obciążenia nie powinien przekraczać 20 A, bo to B20 jest elementem, który ma zadziałać przy przeciążeniu (zanim dojdzie do przegrzewania przewodów).

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?

  • "16 A" odnosi się do automatu zmierzchowego, ale automat realizuje funkcję sterowania (podaje sygnał na cewkę stycznika). Nie przenosi prądu obciążenia oświetlenia w torze mocy, więc nie jest wyznacznikiem dopuszczalnego prądu obwodu.
  • "6 A" wynika z wyłącznika B6, który zabezpiecza obwód sterowania (automat zmierzchowy/cewka/czujnik). To zabezpieczenie ma chronić przewody i elementy sterujące, a nie odbiorniki oświetleniowe.
  • "32 A" to prąd znamionowy wyłącznika różnicowoprądowego. Różnicówka służy głównie do ochrony przeciwporażeniowej (wykrywa prąd upływu), a jej In=32 A nie określa dopuszczalnego obciążenia konkretnego obwodu końcowego. O prądzie obwodu decyduje dobrane zabezpieczenie nadprądowe danego obwodu, tutaj B20.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź tor mocy (gdzie płynie prąd odbiornika), a dopiero potem patrz na elementy sterowania. Jeżeli obwód jest załączany stycznikiem, to prąd obciążenia zwykle ogranicza zabezpieczenie nadprądowe poprzedzające stycznik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Decyduje zabezpieczenie nadprądowe w torze mocy obwodu. Jeśli obciążenie jest zasilane przez wyłącznik B20, to długotrwale obwód nie powinien przekraczać 20 A, bo to ten aparat ma chronić przewody i odbiorniki przed przeciążeniem.
Automat zmierzchowy w typowym układzie steruje cewką stycznika, czyli podaje sygnał załączenia, a nie przenosi prądu zasilającego lampy. Jego 16 A dotyczy styków/toru sterowania, nie całego prądu odbiorników w torze mocy.
Tor mocy prowadzi od zasilania przez zabezpieczenie nadprądowe do styków roboczych stycznika i dalej do odbiorników. Tor sterowania obejmuje elementy typu automat zmierzchowy, czujnik oraz cewkę stycznika (A1/A2) i zwykle jest zabezpieczony osobnym, mniejszym wyłącznikiem.
Nie wprost. Wyłącznik różnicowoprądowy odpowiada głównie za ochronę przeciwporażeniową (reaguje na prąd upływu), a jego In=32 A jest parametrem znamionowym aparatu. O dopuszczalnym prądzie konkretnego obwodu decyduje zwykle wyłącznik nadprądowy danego obwodu.
B6 chroni zwykle obwód sterowania (automat zmierzchowy, czujnik, cewka stycznika), gdzie prądy są małe. Obwód oświetleniowy jest zasilany inną gałęzią (np. przez B20) i to ta gałąź determinuje maksymalny prąd obciążenia lamp.
Stycznik działa jak "zdalny włącznik" dużego obciążenia: jego cewka jest sterowana małym prądem z automatu, a styki robocze załączają/rozłączają tor mocy zasilający oświetlenie. Dzięki temu automatyka nie musi przenosić prądu wszystkich lamp.
To wskazówka, ale kluczowe jest, co ogranicza prąd w torze mocy. Jeśli stycznik ma 20 A i jest zasilany przez B20, to oba elementy są spójne. Gdyby zabezpieczenie było mniejsze, ograniczałoby prąd; gdyby większe, należałoby sprawdzić dobór przewodów i aparatury.
Najczęściej myli się parametry elementów sterowania z parametrami toru mocy (np. 16 A automatu zmierzchowego). Częsty jest też wybór 32 A z różnicówki "bo największe", bez rozpoznania funkcji aparatu. Pomaga śledzenie przewodu fazowego od B20 do wyjścia "do obwodu".
Stosuje się je, gdy układ ma osobny tor sterowania (automaty, czujniki, cewki styczników). Mniejsze zabezpieczenie pozwala lepiej chronić cienkie przewody sterownicze i elementy automatyki oraz ogranicza skutki zwarcia w sterowaniu bez wyłączania całego obwodu mocy.
Ćwicz identyfikację aparatów (RCD, wyłączniki nadprądowe, styczniki, automaty) i śledzenie toru mocy. Pomaga zasada: prąd obciążenia płynie przez zabezpieczenie nadprądowe, a automatyka zwykle steruje tylko cewką. Rozwiązuj schematy z rozdziałem mocy i sterowania.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że maksymalny prąd długotrwały obwodu oświetleniowego wyznacza zabezpieczenie nadprądowe w torze zasilania tego obwodu.

Źródła:

  • PN-HD 60364 (seria) Instalacje elektryczne niskiego napięcia – ogólne zasady doboru i montażu aparatury zabezpieczającej (tytuł serii norm).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z czytania schematów rozdzielnic i aparatury modułowej
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) styczników modułowych i wyłączników nadprądowych
  • Komentarze i opracowania do norm z serii PN-HD 60364 (instalacje niskiego napięcia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego