W naprawach tynków kluczowa jest kompatybilność materiałów: nowa zaprawa powinna być możliwie zbliżona do istniejącego tynku pod względem rodzaju spoiwa i sposobu "pracy" (sztywność, skurcz, przyczepność, nasiąkliwość). Dzięki temu ogranicza się ryzyko spękań i odspojeń na styku starej i nowej warstwy.
Dlatego stwierdzenie "Do naprawy tynków zewnętrznych niezbędne jest zastosowanie zaprawy o podobnym składzie do tynku, który jest naprawiany." uznaje się za prawdziwe. Na zewnątrz tynk jest narażony m.in. na opady, cykle zamarzania/rozmarzania i wahania temperatury. Źle dobrana zaprawa (np. o innym typie spoiwa lub znacząco innych właściwościach) może mieć inną rozszerzalność i skurcz, a także inną przyczepność do starego tynku, co sprzyja powstawaniu rys i odparzeń.
Natomiast stwierdzenie "Naprawa tynków wewnętrznych zawsze wymaga użycia zaprawy gipsowej." jest fałszywe, bo słowo "zawsze" czyni zdanie zbyt kategorycznym. W praktyce wewnątrz spotyka się różne tynki i różne warunki użytkowania. Oprócz zapraw gipsowych stosuje się także zaprawy cementowo-wapienne oraz cementowe, np. gdy podłoże i istniejąca wyprawa są mineralne (cementowe/c-w), gdy oczekuje się większej odporności na wilgoć lub gdy pomieszczenie ma podwyższoną wilgotność. Zaprawa gipsowa nie jest uniwersalnym rozwiązaniem do każdej naprawy wewnątrz.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Obie są prawdziwe" odpada, bo drugie zdanie zawiera nieuzasadnione uogólnienie ("zawsze").
- "Obie są fałszywe" odpada, bo kompatybilność materiału naprawczego z istniejącym tynkiem to podstawowa zasada technologiczna.
- "Prawdziwe jest II, fałszywe jest I" odwraca logikę doboru materiałów: tynki zewnętrzne wymagają szczególnie przemyślanego doboru zaprawy, a wewnętrzne nie ograniczają się wyłącznie do gipsu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w stwierdzeniu pojawia się "zawsze", "nigdy", "wyłącznie", warto szukać kontrprzykładu technologicznego (np. pomieszczenia mokre, inny rodzaj tynku). To często sygnał, że zdanie jest fałszywe.
