KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 4.
Ocenę sprawności funkcjonalnej w zakresie poruszania się po powierzchniach płaskich, wchodzenia i schodzenia po schodach, opiekun może dokonać, wykorzystując
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala Barthel służy do oceny samodzielności w podstawowych czynnościach dnia codziennego, w tym przemieszczania się po płaskiej powierzchni i pokonywania schodów. Skala Glasgow ocenia przytomność, test Lovetta siłę mięśniową, a test Tinetti dotyczy głównie chodu, równowagi i ryzyka upadku.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena sprawności funkcjonalnej w obszarze przemieszczania się (chodzenie po powierzchniach płaskich, wchodzenie i schodzenie po schodach) dotyczy przede wszystkim samodzielności w wykonywaniu czynności dnia codziennego. Do takiej oceny wykorzystuje się skalę Barthel, która porządkuje i punktuje poziom pomocy potrzebny przy podstawowych aktywnościach (m.in. lokomocji oraz schodach). Dzięki temu opiekun może określić, czy senior jest niezależny, potrzebuje asekuracji, czy wymaga stałej pomocy.

Odpowiedź "skala Glasgow" nie pasuje do treści pytania, ponieważ skala ta służy do oceny stanu świadomości (reakcja na bodźce, odpowiedź słowna i ruchowa), a nie do oceny samodzielności w poruszaniu się czy wykonywaniu ADL.

Odpowiedź "test Lovetta" jest nietrafna, bo jest to narzędzie do oceny siły mięśniowej w skali stopni, a sama siła mięśni nie przesądza jeszcze o funkcjonalnej samodzielności w przemieszczaniu się i pokonywaniu schodów (znaczenie mają też ból, równowaga, koordynacja i wydolność).

Odpowiedź "test Tinetti" bywa kojarzona z chodzeniem, ale w praktyce dotyczy głównie oceny chodu i równowagi oraz ryzyka upadku. To inny cel pomiaru niż punktowa ocena samodzielności w podstawowych czynnościach życia codziennego, o którą pyta zadanie. Kluczem jest więc dopasowanie narzędzia do pytania: tu chodzi o funkcjonalną samodzielność w lokomocji, a nie o świadomość, siłę mięśni lub samą ocenę ryzyka upadku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się czynności typu "chodzenie", "schody", "przemieszczanie się" w kontekście samodzielności, najpierw sprawdź, czy wśród odpowiedzi jest narzędzie do oceny ADL (np. Barthel), a dopiero potem rozważ testy równowagi i siły mięśni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Barthel mierzy poziom samodzielności w podstawowych czynnościach dnia codziennego. Obejmuje m.in. przemieszczanie się, korzystanie ze schodów oraz inne aktywności wymagające pomocy opiekuna. Wynik pomaga zaplanować zakres wsparcia i monitorować postępy lub pogorszenie.
W kontekście ruchu skala Barthel odnosi się do tego, czy senior potrafi przemieszczać się samodzielnie po płaskiej powierzchni oraz czy radzi sobie z wejściem i zejściem po schodach. Ważne jest nie "jak wygląda chód", ale jaki poziom pomocy jest potrzebny do wykonania zadania.
Skala Glasgow ocenia przede wszystkim poziom świadomości (reakcje na bodźce i odpowiedzi). Nie jest narzędziem do mierzenia samodzielności lokomocyjnej ani zakresu pomocy przy przemieszczaniu się. Dlatego nie pasuje do pytań o funkcjonalne poruszanie się seniora.
Test Lovetta służy do oceny siły mięśni w stopniowej skali. Może być pomocny w rehabilitacji i ocenie osłabienia, ale nie zastępuje oceny samodzielności w ADL. Silny mięsień nie zawsze oznacza bezpieczne i samodzielne pokonywanie schodów.
Nie. Test Tinetti koncentruje się na chodzie, równowadze i ryzyku upadku, a skala Barthel na samodzielności w czynnościach i poziomie potrzebnej pomocy. Oba narzędzia mogą być użyteczne w opiece nad seniorem, ale odpowiadają na inne pytania kliniczne.
Wynik skali Barthel pomaga zdecydować, jakie czynności senior wykona sam, a gdzie potrzebuje asekuracji lub pełnej pomocy. Ułatwia planowanie dyżurów i zakresu opieki, dobór sprzętu pomocniczego oraz obserwację zmian po chorobie, hospitalizacji czy upadku.
Najczęstsze błędy to wybór narzędzia "bo jest znane" (np. Glasgow) bez dopasowania do celu, mylenie oceny siły mięśni z samodzielnością oraz traktowanie testów równowagi jak pełnej oceny ADL. Na egzaminie kluczowe są słowa: samodzielność, pomoc, czynności dnia codziennego.
Warto to zrobić, gdy senior ma historię upadków, lęk przed chodzeniem, zawroty głowy lub niestabilność postawy. Skala Barthel powie, ile pomocy potrzebuje w codziennych czynnościach, a testy równowagi pomogą lepiej ocenić bezpieczeństwo poruszania się i zaplanować profilaktykę upadków.
Przydatne są: czy senior chodzi sam czy z pomocą, jak radzi sobie ze schodami, czy potrzebuje poręczy, czy męczy się szybko, czy ma ból, jak reaguje na polecenia i czy występuje ryzyko upadku. Takie dane zwiększają trafność oceny i pomagają dobrać realny poziom wsparcia.
Ucz się według klucza: co mierzy narzędzie i w jakim celu się je stosuje. Zrób mapę skojarzeń: świadomość (Glasgow), siła mięśni (Lovett), ryzyko upadku (Tinetti), samodzielność w ADL (Barthel). To pozwala szybko dopasować skalę do treści zadania.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Skala Barthel służy do oceny samodzielności w podstawowych czynnościach dnia codziennego, w tym przemieszczania się po płaskiej powierzchni i pokonywania schodów."

Źródła:

  • Mahoney FI, Barthel DW. Functional Evaluation: The Barthel Index. Maryland State Medical Journal. 1965.
  • Teasdale G, Jennett B. Assessment of coma and impaired consciousness. A practical scale. The Lancet. 1974.
  • Tinetti ME. Performance-oriented assessment of mobility problems in elderly patients. Journal of the American Geriatrics Society. 1986.

Materiały:

  • Podręczniki geriatrii i pielęgniarstwa geriatrycznego (rozdziały o ocenie funkcjonalnej)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące skal oceny sprawności i samodzielności w opiece długoterminowej
  • Artykuły przeglądowe o indeksie Barthel i zastosowaniach w ocenie ADL

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego