KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 36.
Od zagranicznego dostawcy przedsiębiorca zakupił z odroczonym terminem płatności towary o wartości 800 euro. Kurs euro w dniu zakupu wynosił 4,20 zł, natomiast w dniu regulowania zobowiązania 4,40 zł. Oznacza to, że powstała
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zobowiązanie ujmuje się po kursie z dnia zakupu: 800 × 4,20 = 3360 zł. Przy zapłacie, gdy kurs wzrósł: 800 × 4,40 = 3520 zł. Wartość zobowiązania w PLN wzrosła o 160 zł, co dla dłużnika oznacza ujemną różnicę kursową (koszt).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu mamy zobowiązanie wobec zagranicznego dostawcy wyrażone w euro, płatne w późniejszym terminie. Aby ustalić różnicę kursową, porównuje się wartość tego samego zobowiązania przeliczoną na PLN w dwóch momentach: w dniu ujęcia (powstania) oraz w dniu zapłaty.

Krok 1: wycena zobowiązania w dniu zakupu
800 euro × 4,20 zł/euro = 3360 zł.

Krok 2: wartość zobowiązania w dniu regulowania
800 euro × 4,40 zł/euro = 3520 zł.

Krok 3: różnica
3520 zł − 3360 zł = 160 zł.

Interpretacja znaku zależy od tego, czy rozliczamy należność czy zobowiązanie. Tutaj jednostka jest dłużnikiem. Wzrost kursu euro powoduje, że aby spłacić 800 euro, trzeba wydać więcej złotych. To jest niekorzystne ekonomicznie, więc powstaje ujemna różnica kursowa w kwocie 160 zł.

  • "ujemna różnica kursowa w wysokości 16 zł" jest błędna, bo wynika z pominięcia skali transakcji (800 euro) lub z pomyłki rachunkowej przy mnożeniu.
  • "dodatnia różnica kursowa w wysokości 16 zł" łączy dwa błędy naraz: złą kwotę oraz złą interpretację znaku dla zobowiązania.
  • "dodatnia różnica kursowa w wysokości 160 zł" ma poprawną kwotę, ale błędny znak — dodatnia pojawiłaby się dla zobowiązania przy spadku kursu (spłata tańsza w PLN).

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: dla zobowiązań wzrost kursu waluty zwykle oznacza ujemną różnicę kursową, a spadek kursu — dodatnią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicz tę samą kwotę euro na PLN po kursie z dnia ujęcia zobowiązania oraz po kursie z dnia zapłaty. Następnie porównaj wartości: (PLN przy zapłacie) − (PLN przy ujęciu). Otrzymana kwota to różnica kursowa, a jej znak interpretujesz w zależności od tego, czy to należność czy zobowiązanie.
Przy zobowiązaniu jesteś dłużnikiem i musisz kupić walutę do zapłaty. Gdy kurs rośnie, ta sama kwota w euro kosztuje więcej złotych, więc ponosisz wyższy wydatek w PLN. To jest niekorzystne, dlatego ujmuje się to jako ujemną różnicę kursową (zwykle koszt).
Ujemna różnica kursowa oznacza niekorzystny skutek zmian kursu waluty: przy zobowiązaniach zwykle jest to wzrost kwoty do zapłaty w PLN, a przy należnościach spadek kwoty wpływu w PLN. W praktyce często zwiększa koszty finansowe jednostki.
Możesz policzyć różnicę kursów i pomnożyć przez kwotę waluty: (4,40 − 4,20) × 800 = 0,20 × 800 = 160 zł. Potem ustalasz znak: dla zobowiązania wzrost kursu jest niekorzystny, więc różnica jest ujemna.
Najczęściej myli się znak różnicy (należność vs zobowiązanie), odwraca kolejność odejmowania albo popełnia błąd w mnożeniu (np. 0,20 × 800 jako 16). Częsty błąd to też liczenie tylko różnicy kursów i zapominanie o kwocie w euro.
Nie. Różnice kursowe powstają przy każdej operacji, w której rozrachunek jest w walucie obcej, np. zakup usług, sprzedaż dla kontrahenta zagranicznego, spłata kredytu walutowego, rozliczenie zaliczek. Kluczowy jest rozrachunek w walucie i zmiana kursu między datami.
Powstaje wtedy, gdy między dniem ujęcia rozrachunku (np. zakupu towarów i powstania zobowiązania) a dniem zapłaty zmieni się kurs waluty. W praktyce różnicę rozpoznaje się przy regulowaniu zobowiązania, a w wielu przypadkach także przy wycenie na dzień bilansowy.
Najpierw ustal, czy jednostka ma należność (ma otrzymać walutę) czy zobowiązanie (ma zapłacić walutę). Potem oceń, czy zmiana kursu jest korzystna: korzystna = dodatnia, niekorzystna = ujemna. Dla zobowiązania wzrost kursu zwykle jest niekorzystny.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się kurs z dnia ujęcia operacji (powstania rozrachunku) jako punkt wyjścia, a kurs z dnia zapłaty do wyliczenia różnicy. W praktyce zasady mogą zależeć od przyjętej polityki rachunkowości i rodzaju kursu, ale mechanizm porównania dwóch wycen pozostaje ten sam.
Ćwicz seriami: osobno dla należności i zobowiązań, z rosnącym i malejącym kursem. Zapisuj zawsze dwa przeliczenia lub używaj metody (różnica kursów × kwota waluty). Na końcu dopisz wprost: "korzystne/niekorzystne" i dopiero potem wybierz "dodatnia/ujemna".
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Deloitte IAS Plus: IAS 21 The Effects of Changes in Foreign Exchange Rates (sekcja o ujmowaniu różnic kursowych w wyniku finansowym), https://www.iasplus.com/en/standards/ias/ias21 (dostęp: 2026-02-27)
  • IFRS.org: IAS 21 — overview (foreign exchange differences recognition), https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-21-the-effects-of-changes-in-foreign-exchange-rates/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Rachunkowosc.com.pl: Różnice kursowe w rachunkowości – omówienie zasad i przykłady, https://rachunkowosc.com.pl/roznice-kursowe-w-rachunkowosci/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (temat: wycena rozrachunków w walutach obcych)
  • Zadania rachunkowe z działu: różnice kursowe (ćwiczenia z interpretacją znaku)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw sprawozdawczości finansowej dotyczące przeliczeń walutowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego