KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 19.
Przedsiębiorca zakupił materiały u dostawcy niemieckiego wartości 500 EURO. Zapłata za materiały nastąpi w terminie późniejszym. Kurs EURO w dniu zakupu wynosił 4,20 zł, natomiast w dniu dokonywania płatności 4,00 zł. Oznacza to, że u przedsiębiorcy odnotowano
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zobowiązanie z tytułu zakupu ujmuje się w PLN wg kursu z dnia zakupu: 500 × 4,20 = 2 100 zł. Przy zapłacie wg kursu 4,00 wartość zapłaty to 500 × 4,00 = 2 000 zł. Spłata zobowiązania "kosztuje" mniej PLN niż pierwotnie ujęto, więc powstaje dodatnia różnica kursowa 100 zł, zaliczana do przychodów finansowych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu występuje zobowiązanie w walucie obcej (zakup materiałów od dostawcy zagranicznego z odroczonym terminem płatności). Kluczowe są dwa momenty wyceny w PLN: dzień ujęcia transakcji (zakupu) oraz dzień zapłaty.

Krok 1: Ujęcie zobowiązania w dniu zakupu
Wartość faktury w EUR przelicza się na PLN kursem z dnia zakupu:
500 EUR × 4,20 zł/EUR = 2 100 zł.
To jest wartość zobowiązania wykazana w księgach na moment powstania rozrachunku.

Krok 2: Zapłata zobowiązania w dniu płatności
Zapłata następuje, gdy kurs wynosi 4,00 zł/EUR, więc wypływ środków (w ujęciu PLN) to:
500 EUR × 4,00 zł/EUR = 2 000 zł.

Krok 3: Ustalenie różnicy kursowej
Porównujemy wartość zobowiązania ujętą wcześniej (2 100 zł) z wartością zapłaty (2 000 zł). Ponieważ do spłaty potrzeba mniej PLN niż wynikało z pierwotnej wyceny zobowiązania, jednostka osiąga korzystny efekt kursowy:
2 100 zł − 2 000 zł = 100 zł.
To jest dodatnia różnica kursowa.

Ujęcie na kontach wynikowych
Dodatnie różnice kursowe standardowo ujmuje się jako przychody finansowe, ponieważ zwiększają wynik finansowy (to "zysk" na zmianie kursu przy spłacie zobowiązania).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wariant z ujemną różnicą kursową 100 zł odwraca znak: ujemna różnica przy zobowiązaniu wystąpiłaby typowo wtedy, gdy kurs w dniu zapłaty byłby wyższy niż w dniu ujęcia (spłata kosztowałaby więcej PLN).
  • Wariant z kwotą 1 000 zł wynika z błędu rachunkowego (nieprawidłowego przeliczenia 500 EUR lub mylnego odjęcia wartości).
  • Wariant z ujemną różnicą 1 000 zł łączy dwa błędy naraz: i złą kwotę, i zły znak, a dodatkowo wskazuje przychody przy ujemnej różnicy, co jest niespójne z logiką klasyfikacji wynikowej.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zobowiązaniu spadek kursu między dniem ujęcia a dniem zapłaty zwykle oznacza efekt korzystny (dodatnia różnica), a wzrost kursu – niekorzystny (ujemna różnica).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównaj wartość zobowiązania w PLN z dnia ujęcia (kwota EUR × kurs z dnia zakupu) z wartością zapłaty w PLN (kwota EUR × kurs z dnia płatności). Różnica to różnica kursowa. Przy zobowiązaniu spadek kursu zwykle daje dodatnią różnicę, a wzrost kursu ujemną.
Bo zobowiązanie było "wycenione" w PLN wyżej w dniu zakupu, a przy zapłacie potrzeba mniej PLN na zakup tej samej kwoty EUR. Jednostka spłaca dług taniej w PLN niż wynikało z pierwotnego ujęcia, więc powstaje korzystny efekt zwiększający wynik finansowy.
To korzystna dla jednostki różnica wynikająca ze zmiany kursu waluty między dniem ujęcia rozrachunku a dniem zapłaty/wyceny. W praktyce oznacza, że otrzymujesz więcej PLN (przy należności) albo płacisz mniej PLN (przy zobowiązaniu) niż wynikało z wcześniejszej wyceny.
Sprawdź, czy efekt kursowy jest korzystny czy niekorzystny. Korzystny (zwiększa wynik) ujmuje się jako przychody finansowe, a niekorzystny (zmniejsza wynik) jako koszty finansowe. Najpierw policz wartości w PLN w obu datach, dopiero potem przypisz kategorię.
Najczęściej myli się znak różnicy dla zobowiązań i należności, wykonuje obliczenia na jednym kursie zamiast na dwóch, albo popełnia błąd w mnożeniu (np. 500 × 4,20). Częsty jest też wybór "koszty finansowe" z przyzwyczajenia, bez sprawdzenia, czy efekt jest dodatni.
Powstają wtedy, gdy między dniem ujęcia faktury (powstania zobowiązania) a dniem zapłaty (rozliczenia zobowiązania) zmieni się kurs waluty. Różnice mogą też wynikać z wyceny bilansowej pozycji pieniężnych na dzień bilansowy, jeśli zobowiązanie nie zostało jeszcze spłacone.
Tak, jeśli masz podane dwa różne kursy (z dnia ujęcia i z dnia zapłaty), to sens zadania polega na porównaniu tych dwóch przeliczeń. Jedno przeliczenie pokaże wartość rozrachunku w księgach, a drugie faktyczny wypływ/ wpływ w PLN. Różnica między nimi to różnica kursowa.
W ujęciu wynikowym dodatnia różnica kursowa zwiększa przychody finansowe. W praktyce w dekretacji oznacza to ujęcie różnicy na koncie przychodów finansowych oraz odpowiednie rozliczenie konta rozrachunków/środków pieniężnych zgodnie z przyjętym planem kont jednostki.
Należność oznacza przyszły wpływ środków, zobowiązanie – przyszły wypływ. Dlatego ten sam ruch kursu może dać odwrotny skutek: przy należności wzrost kursu bywa korzystny (więcej PLN po przeliczeniu), a przy zobowiązaniu wzrost kursu jest niekorzystny (więcej PLN do zapłaty).
Użyj różnicy kursów: 4,20 − 4,00 = 0,20 zł na 1 EUR. Pomnóż 0,20 × 500 = 100 zł. To szybka kontrola, która pomaga uniknąć dopisania zera. Zawsze warto zrobić takie sprawdzenie, nawet po pełnym przeliczeniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • MSR 21 (IAS 21) "Skutki zmian kursów wymiany walut obcych", część dotycząca wyceny pozycji pieniężnych i ujmowania różnic kursowych (standard MSSF/IFRS)

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej (dział: rozrachunki i operacje w walutach obcych)
  • Materiały CKE i arkusze z poprzednich lat dla zawodu technik rachunkowości (zadania z różnic kursowych)
  • MSR 21 (IAS 21) – część dotycząca wyceny pozycji pieniężnych w walucie obcej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego