W cenie brutto podatek VAT jest już zawarty, dlatego nie liczy się go jako "23% od brutto". Stawka 23% odnosi się do ceny netto (podstawy opodatkowania). Jeżeli znamy tylko kwotę brutto, trzeba wyodrębnić VAT metodą odwrotną.
Dla stawki 23% zależność między netto i brutto wygląda tak: brutto = netto × 1,23. Stąd netto = brutto / 1,23, a równoważnie kwota VAT = brutto × 23/123.
Obliczenie dla 492 zł:
- VAT = 492 × 23/123 = 92,00 zł
- netto = 492 − 92 = 400,00 zł
Warto wykonać szybkie sprawdzenie rachunkowe, typowe w pracy księgowej: 400,00 × 0,23 = 92,00 zł oraz 400,00 + 92,00 = 492,00 zł. To potwierdza poprawność.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Kwota 113,16 zł powstaje z pomnożenia 492 × 0,23 i byłaby prawidłowa, gdyby 492 zł było kwotą netto (wtedy brutto wyniosłoby 605,16 zł). Odpowiedź 400,00 zł to w tym zadaniu kwota netto, a nie VAT. Natomiast 605,16 zł to kwota brutto odpowiadająca 492 zł netto przy 23% VAT, więc nie jest kwotą podatku.
Na egzaminie najpierw rozpoznaj, czy podana jest kwota netto czy brutto. Przy brutto stosuj współczynnik 23/123 (dla 23%) lub ogólnie stawka/(100+stawka). To minimalizuje ryzyko typowego błędu mnożenia brutto przez stawkę.