Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 19.
Odczytaj z podziałki noniusza przedstawionej na fotografii suwmiarki wymiar z dokładnością do 0,1 mm.
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, narzędzie pomiarowe używane do dokładnych pomiarów w kontekście zawodowym, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z suwmiarki z noniuszem 0,1 mm wykonuje się jako sumę wskazania z podziałki głównej (pełne milimetry przed zerem noniusza) oraz części dziesiętnej wynikającej z kreski noniusza, która idealnie pokrywa się z kreską podziałki głównej.
Wynik odczytu: 24,4 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Suwmiarka z noniuszem pozwala odczytać wymiar dokładniej niż sama podziałka główna. W tym zadaniu wymagana jest dokładność do 0,1 mm, co oznacza, że część "dziesiętna" wyniku wynika z dopasowania kresek na noniuszu.

Jak wykonać odczyt?

  • Krok 1: Odczytaj wartość z podziałki głównej – jest to liczba pełnych milimetrów znajdująca się tuż przed zerem noniusza.
  • Krok 2: Znajdź na noniuszu tę kreskę, która dokładnie pokrywa się z jedną z kresek podziałki głównej. Jej numer odpowiada dziesiątym częściom milimetra (dla noniusza 0,1 mm).
  • Krok 3: Dodaj obie wartości: milimetry z podziałki głównej + część z noniusza.

Poprawny odczyt w tym zadaniu to 24,4 mm, czyli wynik uzyskany po poprawnym zsumowaniu wskazania części głównej i dopasowania noniusza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wartość 24,8 mm zwykle wynika z błędnego wskazania kreski na noniuszu (wybrania "prawie" pokrywającej się) albo z pośpiesznego dopisania innej części dziesiętnej.
  • Wartość 25,2 mm sugeruje błąd w kroku 1: przesunięcie odczytu o 1 mm na podziałce głównej (odczyt z niewłaściwego miejsca względem zera noniusza) oraz dodatkowo inną kreskę noniusza.
  • Wartość 28,4 mm to typowy błąd grubego przesunięcia (złe "zaczepienie" odczytu o inną liczbę na podziałce głównej), mimo poprawnej końcówki dziesiętnej. Taki błąd zdarza się, gdy patrzy się na liczby na linijce, a nie na położenie zera noniusza.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od zera noniusza (to ono "ustawia" pełne milimetry). Dopiero potem szukaj idealnego pokrycia kreski noniusza – przy 0,1 mm nawet niewielkie "prawie" nie jest wystarczające.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest noniusz w suwmiarce i do czego służy?
Noniusz to podziałka pomocnicza na suwmiarce, która pozwala odczytać ułamek milimetra (np. 0,1 mm) poprzez znalezienie kreski noniusza pokrywającej się z kreską podziałki głównej. Dzięki temu pomiar jest dokładniejszy niż odczyt samych milimetrów.
Jak odczytać wymiar z suwmiarki z dokładnością 0,1 mm?
Najpierw odczytaj pełne milimetry z podziałki głównej (wartość przed zerem noniusza). Potem znajdź kreskę noniusza, która idealnie pokrywa się z kreską skali głównej i dopisz odpowiadającą jej wartość w dziesiątych częściach milimetra. Na końcu zsumuj oba odczyty.
Dlaczego trzeba patrzeć na zero noniusza, a nie na najbliższą liczbę na linijce?
Zero noniusza wyznacza rzeczywisty "punkt startu" pomiaru i pokazuje, ile pełnych milimetrów już minęło. Patrzenie tylko na liczby na podziałce głównej często przesuwa wynik o 1 mm lub więcej. Dopiero po ustaleniu pełnych mm można poprawnie dobrać część dziesiętną.
Jakie błędy najczęściej robi się przy odczycie suwmiarki na zdjęciu?
Najczęstsze pomyłki to: wybór kreski noniusza, która prawie się pokrywa (zamiast dokładnie), odczyt pełnych milimetrów z niewłaściwego miejsca (nie względem zera noniusza) oraz pominięcie informacji o dokładności (np. 0,1 mm). Na zdjęciu łatwo też o błąd przez kąt patrzenia.
Czy dokładność 0,1 mm oznacza, że wynik zawsze jest idealnie dokładny?
Nie. Dokładność odczytu 0,1 mm oznacza, że skala pozwala odczytać wartość co 0,1 mm, ale rzeczywista dokładność pomiaru zależy też od stanu suwmiarki, docisku szczęk, czystości powierzchni, umiejętności mierzącego oraz ewentualnego błędu zerowania. Wynik bywa więc obarczony niepewnością.
Kiedy w stolarstwie przydaje się suwmiarka zamiast miarki?
Suwmiarka przydaje się, gdy potrzebujesz większej dokładności niż typowa miarka, np. przy kontroli grubości materiału, szerokości pióra/wpustu, średnicy kołków, wymiarów elementów do okucia lub przy sprawdzaniu powtarzalności serii detali. Pozwala też mierzyć średnice i głębokości.
Jakie elementy suwmiarki wpływają na poprawność pomiaru?
Kluczowe są: stan i równoległość szczęk, czystość powierzchni pomiarowych, działanie śruby zaciskowej, brak luzów prowadnicy oraz poprawne "zero" przy złożonych szczękach. Nawet mały brud lub zadzior na szczękach potrafi zawyżyć wynik o kilka dziesiątych milimetra.
Jak rozpoznać, że odczyt 24,8 mm jest wynikiem błędu noniusza?
Taki wynik często pojawia się, gdy wybierzesz niewłaściwą kreskę noniusza, bo kilka kresek może wyglądać na zbliżone do pokrycia. Zasadą jest wybór tej, która pokrywa się możliwie idealnie na całej grubości kreski. Pomaga też ponowne sprawdzenie pełnych mm względem zera noniusza.
Jak ćwiczyć odczyt suwmiarki do egzaminu zawodowego?
Ćwicz w seriach: ustawiaj szczęki na różnych przedmiotach (listewki, wiertła, kołki) i zapisuj odczyty. Następnie porównuj z pomiarem kontrolnym lub wzorcem. Warto też rozwiązywać zadania z fotografiami skali, bo egzamin często wymaga odczytu z obrazu, a nie z realnego narzędzia.
Jaką rolę ma podziałka główna w suwmiarce z noniuszem?
Podziałka główna daje część całkowitą wyniku, czyli pełne milimetry. Noniusz służy tylko do doprecyzowania ułamka milimetra. Jeśli błędnie odczytasz część z podziałki głównej (np. o 1 mm), to nawet idealnie dobrana kreska noniusza nie uratuje wyniku końcowego.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 13385-1:2019, Geometrical product specifications (GPS) — Dimensional measuring equipment — Part 1: Callipers (opis zasady i wymagań dla suwmiarki)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Noniusz - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcje szkolne z metrologii warsztatowej (odczyt suwmiarki i mikrometru)
  • Filmy instruktażowe pokazujące odczyt noniusza 0,1 mm krok po kroku
  • Ćwiczenia praktyczne: serię odczytów z różnych ustawień szczęk suwmiarki na wzorcach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego