KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 13.
Odczytaj z wykresu, uzyskanego w wyniku badania silnika spalinowego na hamowni, przy jakich obrotach wału korbowego silnik osiąga maksymalny moment obrotowy.
Ilustracja przedstawia wykres, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowej TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny moment obrotowy odczytuje się w punkcie, w którym krzywa momentu na wykresie osiąga najwyższą wartość. Następnie z osi poziomej (prędkość obrotowa wału korbowego w obr/min) odczytuje się odpowiadające temu maksimum obroty. Na wykresie maksimum wypada przy 1300 obr/min.

Pełne wyjaśnienie:

Na hamowni uzyskuje się przebieg (charakterystykę) momentu obrotowego silnika w funkcji prędkości obrotowej wału korbowego. Aby wskazać obroty, przy których silnik osiąga maksymalny moment obrotowy, wykonuje się dwa kroki:

  1. Na wykresie odnajduje się najwyższy punkt krzywej momentu (to jest maksimum momentu).
  2. Z osi poziomej, opisanej jako obroty (najczęściej w obr/min), odczytuje się wartość prędkości obrotowej odpowiadającą temu punktowi.

W tym zadaniu najwyższa wartość momentu wypada przy 1300 obr/min, więc taka odpowiedź jest poprawna.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ odpowiadają punktom na wykresie, w których moment jest niższy niż w maksimum:

  • 1500 obr/min – często bywa blisko typowego maksimum dla wielu silników, ale w tym konkretnym przebiegu moment w 1500 obr/min jest już mniejszy niż w punkcie szczytowym.
  • 1700 obr/min – to wartość z dalszej części zakresu obrotów; w wielu silnikach moment w tym miejscu spada w porównaniu do maksimum.
  • 2300 obr/min – wysokie obroty, na których moment zwykle jest niższy (silnik przechodzi w zakres bardziej "mocowy" niż "momentowy").

Wskazówka egzaminacyjna: upewnij się, że odczytujesz maksimum z krzywej momentu, a nie z krzywej mocy, jeśli na wykresie pokazano obie. Zawsze też sprawdź opis osi (czasem obroty są podane jako x1000 obr/min).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment obrotowy to miara "siły skręcającej" na wale. Na wykresie zwykle jest przedstawiony jako krzywa zależności momentu od obrotów. Im wyższa wartość momentu, tym większa zdolność silnika do uciągu przy danych obrotach.
Wyszukaj najwyższy punkt krzywej momentu (szczyt). To jest maksimum momentu. Potem z osi obrotów (obr/min) odczytaj, przy jakiej prędkości obrotowej wypada ten punkt. Nie odczytuj z krzywej mocy, jeśli jest narysowana obok.
Wraz ze wzrostem obrotów zmienia się napełnianie cylindra, czas na spalanie i straty mechaniczne. Zwykle istnieje zakres obrotów, w którym silnik jest najbardziej "sprawny momentowo", a powyżej niego moment spada mimo że moc może jeszcze rosnąć.
Nie. Maksymalny moment to najwyższa wartość momentu na wykresie M=f(n). Maksymalna moc występuje zwykle przy wyższych obrotach. Jeśli na wykresie są dwie krzywe, łatwo je pomylić, dlatego zawsze sprawdzaj legendę i jednostki.
Najczęściej obroty podaje się w obr/min (rpm). Czasem spotyka się zapis w postaci "x1000 obr/min", gdzie np. 1,5 oznacza 1500 obr/min. Na egzaminie kluczowe jest uważne czytanie opisu osi poziomej.
Przy doborze przełożenia i stylu jazdy w pracach uciągowych (orka, uprawa), aby utrzymywać silnik w zakresie najlepszej "siły ciągu". Pozwala to ograniczyć gaśnięcie silnika, zmniejszyć zużycie paliwa i lepiej dobrać bieg do obciążenia.
Bo obie krzywe mogą rosnąć i maleć w podobny sposób, a wykres bywa zatłoczony. Dodatkowo w pamięci utrwalają się "typowe" obroty mocy maksymalnej, co prowadzi do automatycznego wyboru wyższych obrotów bez sprawdzenia, która krzywa dotyczy momentu.
Najczęstsze to: pominięcie skali (np. co 200 obr/min), odczyt z niewłaściwej osi (moc zamiast momentu), nieuwzględnienie zapisu "x1000", oraz odczytanie wartości "na oko" bez sprawdzenia, gdzie jest faktyczny szczyt krzywej.
Zwykle nie. Zadanie polega na odczycie wartości z wykresu: wskazujesz maksimum krzywej momentu i odczytujesz obroty. Obliczenia pojawiają się dopiero w zadaniach, gdzie trzeba przeliczać jednostki lub wyznaczać moc z momentu i obrotów.
Ćwicz czytanie wykresów momentu i mocy: maksimum, minimum, zakres użytecznych obrotów. Zwracaj uwagę na jednostki i legendę. Warto też rozumieć, jak obciążenie i obroty wpływają na uciąg oraz dobór biegów w ciągniku podczas pracy.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Maksymalny moment obrotowy odczytuje się w punkcie, w którym krzywa momentu na wykresie osiąga najwyższą wartość."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Moment obrotowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Moment_obrotowy (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (EN): "Dynamometer" – https://en.wikipedia.org/wiki/Dynamometer (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Silnik spalinowy" – sekcja dot. charakterystyk pracy – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_spalinowy (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o charakterystykach zewnętrznych silników spalinowych (moment i moc w funkcji obrotów)
  • Instrukcje/poradniki dotyczące badań na hamowni i interpretacji wykresów
  • Ćwiczenia z czytania wykresów (maksimum/minimum, interpolacja, jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego