KWALIFIKACJA ROL2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
W jakim typie silnika spalinowego wał korbowy wykonuje jeden obrót podczas jednego cyklu pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W silniku dwusuwowym pełny cykl pracy (sprężanie i praca oraz wymiana ładunku) zachodzi w dwóch suwach tłoka, czyli w czasie jednego obrotu wału korbowego.
W silniku czterosuwowym cykl obejmuje cztery suwy, co odpowiada dwóm obrotom wału, niezależnie od układu cylindrów (rzędowy/widlasty).

Pełne wyjaśnienie:

"Cykl pracy" silnika tłokowego to komplet zdarzeń potrzebnych do wytworzenia pracy użytecznej w cylindrze i przygotowania kolejnego zapłonu (lub kolejnego suwu pracy). Kluczowe jest powiązanie liczby suwów tłoka z liczbą obrotów wału korbowego.

Silnik dwusuwowy wykonuje pełny cykl w dwóch suwach tłoka. Jeden suw tłoka odpowiada połowie obrotu wału, więc dwa suwy dają jeden pełny obrót wału korbowego na cykl. Dlatego odpowiedź "Dwusuwowym." jest zgodna z definicją cyklu 2T.

Silnik czterosuwowy ma cykl złożony z czterech suwów: ssania, sprężania, pracy i wydechu. Cztery suwy to dwa pełne obroty wału korbowego na jeden cykl. Z tego powodu zarówno "Czterosuwowym widlastym.", jak i "Czterosuwowym rzędowym." są niezgodne z warunkiem pytania (tam wał musi wykonać tylko jeden obrót na cykl). Układ cylindrów (V lub rzędowy) nie zmienia zasady: w 4T cykl trwa dwa obroty.

Odpowiedź "Rotacyjnym." może kusić skojarzeniem z "obrotem", ale w kontekście typowych silników spalinowych w nauczaniu zawodowym pytanie odnosi się do zależności cyklu od konstrukcji tłokowej (2T vs 4T) i pracy wału korbowego. Silnik rotacyjny (Wankla) ma inną kinematykę i nie opisuje się go wprost tak samo jak układu korbowo-tłokowego w 2T/4T, więc nie jest właściwą odpowiedzią na to sformułowanie.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: 2T = 1 obrót wału na cykl, 4T = 2 obroty wału na cykl. To często pojawia się w pytaniach o cykl pracy, zapłon i kolejność suwów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik dwusuwowy wykonuje pełny cykl pracy w dwóch ruchach tłoka (w górę i w dół). Oznacza to, że na jeden cykl przypada jeden obrót wału korbowego. W praktyce wpływa to na sposób wymiany ładunku i smarowania w porównaniu do silnika czterosuwowego.
W silniku czterosuwowym cykl ma cztery suwy: ssanie, sprężanie, praca, wydech. Ponieważ jeden suw to połowa obrotu wału, cztery suwy dają dwa pełne obroty wału korbowego na jeden cykl. Układ cylindrów nie zmienia tej zasady.
W dwusuwie cykl jest "ściśnięty" do dwóch suwów: podczas jednego suwu zachodzą procesy przygotowania mieszanki i sprężania, a podczas drugiego suw pracy oraz wymiana gazów. Dwa suwy = jeden pełny obrót wału, więc cykl kończy się po jednym obrocie.
Nie. Rzędowy i widlasty opisują ułożenie cylindrów, a nie długość cyklu. Jeśli silnik jest czterosuwowy, to cykl trwa dwa obroty wału niezależnie od tego, czy cylindry są w rzędzie, czy w układzie V. Decydują suwy (2T vs 4T).
Cykl pracy to pełna sekwencja procesów w cylindrze prowadząca do wytworzenia pracy i przygotowania następnego suwu pracy. W 4T obejmuje ssanie, sprężanie, pracę i wydech, a w 2T analogiczne procesy zachodzą w dwóch suwach. Z cyklem wiąże się liczba obrotów wału.
Najczęściej myli się "suw" z "obrotem" oraz zapomina, że jeden suw to połowa obrotu wału. Inna typowa pomyłka to traktowanie silnika czterosuwowego jako "standardu" i wybieranie 4T bez analizy warunku o jednym obrocie na cykl.
Silnik rotacyjny (np. Wankla) ma inną kinematykę niż silnik tłokowy z wałem korbowym i suwami tłoka. Dlatego w zadaniach szkolnych o suwach i obrotach wału zwykle rozróżnia się przede wszystkim 2T i 4T. "Rotacyjny" nie odpowiada wprost schematowi suwów.
Pomaga prosta reguła: 2T = 2 suwy = 1 obrót wału, a 4T = 4 suwy = 2 obroty wału. Warto też pamiętać, że jeden suw to zawsze pół obrotu wału w klasycznym układzie korbowo-tłokowym.
W rolnictwie dominują silniki czterosuwowe w ciągnikach i większych maszynach, ale dwusuwy można spotkać w mniejszych urządzeniach (np. niektóre starsze narzędzia spalinowe). Pytanie egzaminacyjne dotyczy jednak ogólnej zasady cyklu, a nie konkretnego modelu maszyny.
Gdy w treści jest mowa o "jednym obrocie wału podczas jednego cyklu pracy", to wskazuje na silnik dwusuwowy. Jeśli pojawia się informacja o czterech suwach lub o dwóch obrotach wału na cykl, to dotyczy czterosuwu. Zawsze czytaj uważnie słowa "cykl" i "obrót".
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_dwusuwowy - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_czterosuwowy - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_Wankla - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o budowie i zasadzie działania silników spalinowych (cykl 2T i 4T)
  • Schematy suwu ssania, sprężania, pracy i wydechu dla silnika czterosuwowego
  • Porównawcze opracowania o silnikach dwusuwowych i czterosuwowych w zastosowaniach użytkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego