KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 2.
Odczytany, na przedstawionym przyrządzie meteorologicznym, wynik pomiaru pozwala określić
Ilustracja przedstawia tarczę barometru, który jest przyrządem meteorologicznym służącym do pomiaru ciśnienia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, które zwykle odczytuje się ze skali (np. w hPa). Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych przyrządów: piranometru (promieniowanie), deszczomierza (opad) i parowacza/ewaporometru (parowanie).

Pełne wyjaśnienie:

W meteorologii (także w praktyce rolniczej) podstawą jest poprawne rozpoznanie, jaki parametr mierzy dany przyrząd. Przyrządem służącym do pomiaru ciśnienia atmosferycznego jest barometr (np. barometr aneroidowy z tarczą i wskazówką albo barometr rtęciowy). Odczyt z takiego przyrządu pozwala więc określić wartość ciśnienia w danym momencie (często w hPa).

Dlaczego to ważne w gospodarstwie? Zmiany ciśnienia są jedną z przesłanek oceny zmian pogody: szybki spadek może sygnalizować pogorszenie warunków, a wzrost – stabilizację. Sama wartość ciśnienia nie zastępuje prognozy, ale jest użytecznym wskaźnikiem w obserwacjach lokalnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego odczytu?

  • "Natężenie bezpośredniego promieniowania słonecznego" wymaga czujników radiometrycznych (np. piranometru/pyrheliometru) i jest wyrażane w jednostkach mocy na powierzchnię (np. W/m²). Tego nie odczytuje się z typowej skali barometru.
  • "Wysokość opadu atmosferycznego" mierzy się deszczomierzem/pluwiometrem w milimetrach (mm). Deszczomierz ma inną konstrukcję (zbiornik, lejek, często podziałkę) i nie służy do odczytu ciśnienia.
  • "Ilość wyparowanej wody z gleby" szacuje się metodami ewapotranspiracji lub przyrządami do parowania (np. parowacze/ewaporometry) oraz bilansem wodnym. Nie jest to bezpośredni odczyt z barometru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się cztery różne elementy meteorologii, najpierw rozpoznaj przyrząd po wyglądzie i sprawdź, jakie jednostki widnieją na skali. Jednostki typu hPa lub mmHg jednoznacznie kierują do ciśnienia atmosferycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne. Wynik jest najczęściej podawany w hektopaskalach (hPa), a w starszych opracowaniach można spotkać mm słupa rtęci. Na egzaminie zwracaj uwagę na jednostki na skali – to najszybsza wskazówka.
Barometr często ma okrągłą tarczę ze wskazówką i skalę z wartościami typowymi dla ciśnienia (np. około 950–1050 hPa). Deszczomierz wygląda jak pojemnik z podziałką, a przyrządy do promieniowania to zwykle czujniki z kopułką/elementem optycznym.
Ciśnienie pomaga oceniać tendencję zmian pogody w danym miejscu. Spadek ciśnienia często towarzyszy wchodzeniu niżu i pogorszeniu warunków (wiatr, opady), a wzrost – stabilizacji. To przydatne przy planowaniu prac polowych i zabiegów ochrony roślin.
Opad mierzy się deszczomierzem (pluwiometrem). Wynik podaje się w milimetrach (mm), co odpowiada wysokości warstwy wody. Barometr nie mierzy opadu, nawet jeśli oba parametry są związane z pogodą.
Natężenie promieniowania słonecznego mierzą przyrządy radiometryczne, np. piranometr (promieniowanie całkowite) lub pyrheliometr (bezpośrednie). Wyniki odnoszą się do energii/mocy promieniowania (np. W/m²), a nie do ciśnienia atmosferycznego.
Parowanie ocenia się m.in. na podstawie parowaczy (ewaporometrów) oraz metod bilansowych i meteorologicznych (zależnych od temperatury, wiatru, wilgotności i promieniowania). Barometr sam w sobie nie daje informacji o ilości wyparowanej wody z gleby.
Nie w sposób pewny. Jedna wartość ciśnienia jest tylko "zdjęciem" sytuacji w danym momencie. Bardziej informacyjny jest trend (czy ciśnienie rośnie/spada) oraz połączenie z innymi obserwacjami: zachmurzeniem, wiatrem, wilgotnością i prognozą synoptyczną.
Najczęściej myli się parametr (np. opad vs ciśnienie) albo ignoruje się jednostki na skali. Drugi błąd to zgadywanie na podstawie skojarzeń ("meteorologia = deszcz"), zamiast rozpoznania przyrządu i jego przeznaczenia.
W praktyce przydają się: termometr (temperatura), higrometr (wilgotność), anemometr (prędkość wiatru), wiatrowskaz (kierunek), deszczomierz (opad) i barometr (ciśnienie). Pytania często sprawdzają dopasowanie: przyrząd → parametr.
Najskuteczniej: zrób listę "przyrząd – co mierzy – jednostka" i ćwicz na zdjęciach/rysunkach. Zwracaj uwagę na elementy charakterystyczne (tarcza, zbiornik, lejek, czujnik). Na teście jednostka na skali zwykle najszybciej prowadzi do poprawnej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, które zwykle odczytuje się ze skali (np. w hPa)."

Źródła:

  • World Meteorological Organization (WMO), "Guide to Meteorological Instruments and Methods of Observation (WMO-No. 8)", część dot. pomiaru ciśnienia atmosferycznego (barometry) - https://library.wmo.int/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN, hasło "Barometr" (opis przeznaczenia i pomiaru ciśnienia) - https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Barometr;3872289.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Britannica, hasło "Barometer" (ogólna zasada: pomiar ciśnienia atmosferycznego) - https://www.britannica.com/science/barometer (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do agrometeorologii dla szkół rolniczych (działy: przyrządy meteorologiczne)
  • Instrukcje obsługi prostych stacji pogodowych / barometrów aneroidowych (część: interpretacja wskazań)
  • Opracowania WMO o instrumentach meteorologicznych (rozdziały o pomiarze ciśnienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego