KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 24.
Odległość pozioma między dwiema studzienkami kanalizacji sanitarnej wynosi 50 m. W wyniku niwelacji dna obu studzienek określono wysokości tych studzienek, wynoszące odpowiednio 201,35 m i 201,85 m. Ile wynosi pochylenie pomiędzy studzienkami?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie liczy się jako iloraz różnicy wysokości i odległości poziomej: ΔH/L. Różnica rzędnych wynosi 201,85 − 201,35 = 0,50 m. Dzieląc przez 50 m otrzymujemy 0,50/50 = 0,01. Po zamianie na procenty: 0,01 · 100% = 1%.

Pełne wyjaśnienie:

Pochylenie (spadek) między punktami w terenie najczęściej wyraża się jako stosunek różnicy wysokości do odległości poziomej:

i = ΔH / L

W zadaniu podano odległość poziomą L = 50 m oraz wysokości (rzędne) dna dwóch studzienek: 201,35 m i 201,85 m. Najpierw wyznacza się różnicę wysokości:

ΔH = 201,85 m − 201,35 m = 0,50 m

Następnie oblicza się pochylenie jako liczbę bezwymiarową:

i = 0,50 / 50 = 0,01

Aby podać wynik w procentach, mnoży się przez 100%:

0,01 · 100% = 1%

To odpowiada także 10‰ (bo 1% = 10‰), więc odpowiedzi w promilach typu "1 ‰" i "5 ‰" są zbyt małe. Odpowiedź "5 %" jest zbyt duża (oznaczałaby ΔH = 2,5 m na 50 m). Poprawny wynik to 1%, wynikający bezpośrednio z definicji spadku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pochylenie (spadek) to stosunek różnicy wysokości między punktami do odległości poziomej między nimi. Najczęściej zapisuje się je jako i = ΔH/L. Wynik można podać jako liczbę, w procentach (%) lub w promilach (‰), zależnie od wymagań zadania.
Policz najpierw i = ΔH/L (ΔH i L w tych samych jednostkach, zwykle w metrach). Potem zamień na procenty: i · 100%. Przykład: i = 0,01 daje 1%.
Relacja jest stała: 1% = 10‰. Z procentów na promile mnożysz przez 10, a z promili na procenty dzielisz przez 10. To częsty element zadań o spadkach kanałów, dróg i sieci.
Bo spadek opisuje "ile wysokości zmienia się na jednostkę długości" w rzucie poziomym. Dzielenie ΔH przez L daje miarę nachylenia niezależną od skali odcinka. Dopiero ten iloraz można sensownie porównywać między różnymi odcinkami.
Spadek 1% oznacza zmianę wysokości o 1 m na 100 m długości (albo 1 cm na 1 m). W kanalizacji i odwodnieniach takie wartości są spotykane, ale interpretacja "dużo/mało" zależy od projektu i warunków terenowych.
Typowe pomyłki to: nieuwzględnienie dzielenia przez odległość, mylenie % z ‰, błędne mnożenie przez 100, albo użycie różnicy 0,5 jako "50%". Warto zawsze sprawdzić rząd wielkości: 0,5 m na 50 m to raczej 1%, a nie 5%.
Użyj proporcji: jeśli 1% to 1 m na 100 m, to na 50 m byłoby 0,5 m. Gdy widzisz ΔH = 0,5 m i L = 50 m, od razu pasuje to do 1%. Taka kontrola "na oko" pomaga wyłapać pomyłki w % i ‰.
Chodzi o wyznaczone rzędne wysokościowe (np. w układzie wysokościowym), odnoszące się do dna studzienek. Z różnicy tych rzędnych wyznacza się ΔH, a potem spadek na odcinku między studzienkami, istotny np. dla odpływu ścieków.
Promile (‰) często stosuje się przy małych nachyleniach, np. w sieciach kanalizacyjnych, drogach czy niwelacji liniowej, bo dają "gęstszy" zapis (łatwiej odróżnić 2‰ od 3‰). Zawsze jednak czytaj, w jakiej jednostce oczekiwany jest wynik.
Ćwicz schemat: ΔH z różnicy rzędnych, potem i = ΔH/L, na końcu konwersja na % lub ‰. Rozwiązuj krótkie serie zadań z kontrolą rzędu wielkości oraz zapisuj jednostki przy każdym kroku, żeby uniknąć pomyłek.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pochylenie liczy się jako iloraz różnicy wysokości i odległości poziomej: ΔH/L.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – definicja i przeliczanie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Promil" – definicja i relacja do procenta, https://pl.wikipedia.org/wiki/Promil (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Skrypty/notesy z ćwiczeń z niwelacji i obliczeń geodezyjnych (definicje: spadek, pochylenie, rzędne)
  • Zadania rachunkowe z geodezji inżynieryjnej: spadki i różnice wysokości
  • Materiały edukacyjne o zamianie % i ‰ oraz interpretacji nachylenia w praktyce terenowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego