KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 21.
Odpowiedzialność osoby powierzającej wykonanie czynności drugiemu, uregulowana w przytoczonym przepisie, jest odpowiedzialnością na zasadzie
Ilustracja przedstawia wyciąg z Kodeksu cywilnego, a dokładniej artykuł 429.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedzialność osoby, która powierza wykonanie czynności innej osobie, bywa oparta na zasadzie winy w doborze wykonawcy.
Chodzi o sytuację, gdy szkoda wynika z tego, że powierzający wybrał niewłaściwą osobę (brak należytej staranności w wyborze), a nie z nadzoru, ryzyka czy względów słuszności.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o odpowiedzialność osoby (podmiotu), która powierza wykonanie czynności drugiemu. W takim modelu kluczowe jest ustalenie, na jakiej zasadzie ponosi ona odpowiedzialność: czy jest to odpowiedzialność "automatyczna", czy zależna od zawinienia, i jakiego rodzaju.

Prawidłowa odpowiedź: "winy w wyborze". Odpowiedzialność na zasadzie winy w wyborze oznacza, że podstawą przypisania odpowiedzialności jest niedochowanie należytej staranności przy doborze wykonawcy. Innymi słowy: zarzut dotyczy tego, że powierzający wybrał osobę nieodpowiednią (np. niekompetentną, niewiarygodną, bez wymaganych kwalifikacji), a następnie w związku z działaniem tej osoby powstała szkoda.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "słuszności" – zasada słuszności wiąże się z wyjątkowymi konstrukcjami odpowiedzialności, gdzie decydują względy sprawiedliwości/ochrony poszkodowanego. Sam fakt powierzenia czynności nie oznacza automatycznie, że odpowiedzialność opiera się na słuszności.
  • "ryzyka" – odpowiedzialność na zasadzie ryzyka jest co do zasady niezależna od winy i wiąże się z prowadzeniem określonej działalności lub posługiwaniem się szczególnie niebezpiecznymi narzędziami/siłami. W konstrukcji "powierzenia czynności" istotą jest zwykle weryfikacja staranności w doborze, a nie sam skutek oderwany od winy.
  • "winy w nadzorze" – to inny mechanizm: dotyczy zarzutu, że powierzający źle nadzorował wykonawcę (np. nie kontrolował, nie reagował na nieprawidłowości). Pytanie jednak wskazuje na odpowiedzialność osoby powierzającej czynność w ujęciu typowym dla winy w doborze, a nie na model "nadzoru".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "powierzenie wykonania czynności", warto w pierwszej kolejności sprawdzić, czy pytanie testuje staranność w doborze wykonawcy (wina w wyborze), czy kontrolę nad wykonawcą (wina w nadzorze). To najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wina w wyborze to odpowiedzialność oparta na zarzucie, że powierzający niedbale dobrał osobę, której zlecił czynność. Jeśli szkoda wynika z tego, że wybrano wykonawcę niekompetentnego lub nieodpowiedniego, przypisanie odpowiedzialności może wynikać właśnie z błędnego wyboru.
Wina w wyborze dotyczy etapu doboru wykonawcy (czy sprawdzono kwalifikacje, rzetelność, doświadczenie). Wina w nadzorze dotyczy etapu wykonywania czynności (czy zapewniono właściwą kontrolę, instrukcje, reagowano na nieprawidłowości). To dwa różne mechanizmy odpowiedzialności.
Zasada ryzyka jest typowo niezależna od winy i wiąże się z określonymi sytuacjami, gdzie samo stworzenie zagrożenia uzasadnia odpowiedzialność. Przy "powierzeniu czynności" często bada się, czy powierzający dochował należytej staranności w doborze wykonawcy, czyli czy można mu postawić zarzut winy.
Odpowiedzialność na zasadzie słuszności to wyjątkowy model, w którym decydują względy sprawiedliwości i ochrony poszkodowanego, a nie klasyczne przesłanki winy. Nie jest to standardowa odpowiedź dla każdego powierzenia czynności; trzeba mieć ku temu szczególną podstawę prawną i spełnione warunki.
Najczęściej przy zlecaniu zadań podmiotom zewnętrznym (np. usługi porządkowe, ochrona, transport) albo przy powierzaniu zadań osobom bez weryfikacji kompetencji. Jeśli szkoda powstaje, a można wykazać, że wybór wykonawcy był nierzetelny, pojawia się ryzyko przypisania odpowiedzialności za błędny dobór.
Pomocne są m.in. zapytania ofertowe, protokoły wyboru, referencje, potwierdzenia uprawnień, oświadczenia wykonawcy, opis kryteriów doboru i notatki z weryfikacji. Kluczowe jest, aby z dokumentów wynikało, że wybór nie był przypadkowy, lecz poprzedzony sprawdzeniem rzetelności i kompetencji.
Nie zawsze. W modelu opartym na winie w wyborze znaczenie ma to, czy powierzający mógł uniknąć szkody, gdyby dochował należytej staranności przy doborze wykonawcy. Jeśli wybór był staranny (np. wybrano podmiot profesjonalny, zweryfikowany), odpowiedzialność powierzającego może być wyłączona.
Szukaj sformułowań typu "powierzył czynność", "zlecił wykonanie" oraz sensu pytania, który kieruje na etap doboru: "wybrał niewłaściwą osobę", "nie sprawdził kwalifikacji", "zatrudnił przypadkowego wykonawcę". Gdy akcent jest na selekcję, zwykle właściwa jest wina w wyborze.
Najczęstsza pułapka to mylenie "winy w wyborze" z "winą w nadzorze", bo oba pojęcia są podobne językowo. Druga to automatyczne zaznaczanie "ryzyka", gdy pojawia się odpowiedzialność, bez sprawdzenia, czy pytanie dotyczy winy. Warto zawsze odczytać, na jakim etapie powstał zarzut.
Nie. Konstrukcja "winy w wyborze" odnosi się do podmiotu, który dokonuje doboru wykonawcy czynności, więc w praktyce może dotyczyć także jednostek organizacyjnych, jeśli działają przez swoje organy lub pracowników. W zadaniach egzaminacyjnych ważny jest mechanizm: staranność doboru wykonawcy, niezależnie od formy podmiotu.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw prawa cywilnego (odpowiedzialność odszkodowawcza i zasady odpowiedzialności)
  • Komentarze/opracowania dotyczące odpowiedzialności za powierzenie czynności (bez konieczności nauki numerów artykułów, lecz mechanizmu)
  • Zestawy zadań testowych z rozróżniania: wina w wyborze vs wina w nadzorze vs ryzyko vs słuszność

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego