KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 15.
Elżbieta Górecka jest właścicielką psa, który często sam opuszcza teren posesji. W czasie jednej z "ucieczek" pies skoczył na sąsiadkę, niszcząc jej drogie spodnie. W tej sytuacji za szkodę wyrządzoną przez psa Elżbieta Górecka ponosi odpowiedzialność na zasadzie
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z Kodeksu cywilnego, dotyczący odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez zwierzęta.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W opisanej sytuacji kluczowe jest to, że pies pozostaje pod pieczą właścicielki, a szkoda powstała wskutek braku skutecznego dopilnowania (zwierzę samodzielnie opuszcza posesję). Taki stan faktyczny odpowiada odpowiedzialności opartej na winie w nadzorze, a nie na winie w wyborze, zasadzie ryzyka ani przyczynieniu.

Pełne wyjaśnienie:

Stan faktyczny dotyczy szkody wyrządzonej przez zwierzę (pies) osobie trzeciej. W takich sprawach ocenia się, czy osoba sprawująca pieczę nad zwierzęciem dołożyła należytej staranności w jego pilnowaniu i zabezpieczeniu przed wyrządzeniem szkody. Jeśli zwierzę "często samo opuszcza teren posesji", a mimo tego nie podjęto skutecznych działań (np. zabezpieczenia ogrodzenia, kontrolowania wyjść), to typowo wskazuje to na winę w nadzorze – czyli zawinione nienależyte sprawowanie pieczy.

Odpowiedź "winy w nadzorze." pasuje do sytuacji, w której szkoda wynika z niewystarczającego dopilnowania zwierzęcia. Nie chodzi tu o jednorazowy, absolutnie nieprzewidywalny incydent, lecz o problem powtarzalny ("często"), co dodatkowo wzmacnia wniosek o braku należytego nadzoru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "winy w wyborze." dotyczy sytuacji, gdy odpowiada się za błąd w doborze osoby, której powierzono czynność (np. wybranie nieodpowiedniego wykonawcy). W stanie faktycznym nie ma elementu powierzenia nadzoru innej osobie, więc ta podstawa nie jest trafna.
  • "ryzyka." to surowsza zasada odpowiedzialności, niezależna od winy, stosowana w określonych kategoriach przypadków. Sam fakt posiadania psa i wyrządzenia szkody przez psa nie oznacza automatycznie odpowiedzialności na zasadzie ryzyka w tym ujęciu testowym; pytanie sprawdza rozpoznanie modelu opartego na nadzorze.
  • "przyczynienia się do szkody." nie jest zasadą powstania odpowiedzialności, lecz mechanizmem ograniczenia odszkodowania, gdy poszkodowany swoim zachowaniem współtworzył szkodę. W opisie brak informacji, by sąsiadka przyczyniła się do zniszczenia spodni.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: szkoda wyrządzona przez zwierzę najczęściej łączy się z oceną nadzoru i staranności w sprawowaniu pieczy. Gdy w opisie pojawiają się sygnały, że zwierzę wymyka się spod kontroli (ucieczki, brak zabezpieczeń), właściwym tropem jest wina w nadzorze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odpowiedzialność oparta na tym, że ktoś nie dołożył należytej staranności w pilnowaniu osoby albo zwierzęcia pozostającego pod jego pieczą. Kluczowe jest wykazanie, że szkoda była skutkiem zaniedbania nadzoru (np. brak zabezpieczeń, brak kontroli), a nie zdarzenia całkowicie wyjątkowego.
Wina w wyborze dotyczy błędnego doboru osoby, której powierzono wykonanie czynności (np. wybranie nierzetelnego wykonawcy). W przypadku psa zwykle nie ma "wyboru wykonawcy", tylko jest obowiązek sprawowania pieczy i kontroli nad zwierzęciem. Dlatego typowo analizuje się nadzór.
Nie zawsze "automatycznie". W klasycznym ujęciu trzeba ocenić, czy osoba sprawująca pieczę dołożyła należytej staranności w nadzorze. Jeśli wykaże brak winy (np. wyjątkowa, nieprzewidywalna sytuacja mimo właściwych zabezpieczeń), odpowiedzialność może być wyłączona lub ograniczona.
Sformułowania typu "pies często sam opuszcza teren posesji" wskazują na powtarzalny problem i możliwe zaniedbania (np. nieszczelne ogrodzenie, brak kontroli). Gdy szkoda jest efektem takiej "ucieczki", najczęściej chodzi o brak skutecznego dopilnowania, czyli winę w nadzorze.
To surowszy model odpowiedzialności, w którym nie bada się winy, lecz wystarczy spełnienie określonych przesłanek (np. związek zdarzenia ze szczególnym źródłem niebezpieczeństwa). W testach łatwo ją mylić z sytuacjami codziennymi; dlatego warto sprawdzać, czy pytanie rzeczywiście wskazuje na przypadek objęty ryzykiem.
Gdy poszkodowany swoim zachowaniem współspowodował powstanie szkody lub zwiększył jej rozmiar (np. zignorował oczywiste zagrożenie). To nie jest "zasada odpowiedzialności", tylko przesłanka do zmniejszenia należnego odszkodowania. W zadaniu trzeba szukać faktów o zachowaniu poszkodowanego.
Wina w nadzorze pojawia się, gdy w opisie są sygnały zaniedbań: powtarzalne ucieczki, brak zabezpieczeń, brak reakcji na wcześniejsze zdarzenia. Brak winy można rozważać, gdy mimo starannych zabezpieczeń dochodzi do zdarzenia całkowicie wyjątkowego i nieprzewidywalnego. Na egzaminie decydują szczegóły opisu.
Tak, zniszczenie rzeczy (np. spodni) to typowa szkoda majątkowa, bo dotyczy uszczerbku w majątku poszkodowanego. W praktyce oznacza to roszczenie o naprawienie szkody (np. koszt naprawy albo równowartość). W zadaniu ważne jest ustalenie podstawy odpowiedzialności sprawcy.
Najczęściej myli się nazwy podstaw odpowiedzialności: "wina w wyborze" wybierana jest intuicyjnie, choć nie ma powierzenia czynności; "ryzyko" bywa wskazywane, bo brzmi "poważniej"; a "przyczynienie" błędnie traktuje się jak zasadę odpowiedzialności. Pomaga sprawdzanie, czy w opisie jest nadzór, wybór, ryzyko czy zachowanie poszkodowanego.
Ucz się na krótkich stanach faktycznych: kto sprawował pieczę, czy były zaniedbania, czy poszkodowany przyczynił się, i jaka jest zasada odpowiedzialności. Rób fiszki z pojęć (nadzór, wybór, ryzyko, przyczynienie) i ćwicz dopasowanie do przykładów. To typowe zagadnienie w obsłudze klienta w urzędzie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W opisanej sytuacji kluczowe jest to, że pies pozostaje pod pieczą właścicielki, a szkoda powstała wskutek braku skutecznego dopilnowania (zwierzę samodzielnie opuszcza posesję)."

Materiały:

  • Tekst Kodeksu cywilnego – dział o czynach niedozwolonych (odpowiedzialność deliktowa)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw prawa cywilnego dla szkół branżowych/technicznych
  • Zadania testowe z rozróżniania zasad odpowiedzialności (wina, ryzyko, słuszność) w typowych stanach faktycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego