KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 6.
Ograniczeniem dla podopiecznego, u którego występuje afazja czuciowa, będzie trudność
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Afazja czuciowa (receptywna) dotyczy przede wszystkim zaburzeń rozumienia mowy, czyli trudności w prawidłowym odczytywaniu znaczenia wypowiedzi. Nie jest to to samo co uszkodzenie narządu słuchu ani problem z artykulacją, które częściej wiążą się z innymi zaburzeniami mowy.

Pełne wyjaśnienie:

Afazja czuciowa (często określana też jako afazja receptywna) to zaburzenie językowe, w którym dominującym ograniczeniem jest trudność w rozumieniu mowy. Osoba słyszy dźwięki, ale ma problem z nadawaniem im znaczenia językowego: nie rozumie poleceń, pytań i dłuższych wypowiedzi, może też nie rozumieć niuansów treści. W praktyce terapii zajęciowej przekłada się to na kłopot z wykonywaniem instrukcji oraz potrzebę stosowania prostych komunikatów, powtórzeń i wsparcia kontekstem.

Odpowiedź "z percepcją słuchową" jest myląca, bo sugeruje problem stricte sensoryczny (np. niedosłuch) lub deficyt rozpoznawania bodźców słuchowych. W afazji czuciowej kluczowy jest komponent językowy: przetwarzanie i rozumienie znaczeń, a nie samo odbieranie dźwięku.

Odpowiedź "z percepcją wzrokową" odnosi się do trudności analizatora wzrokowego i przetwarzania bodźców wzrokowych, co nie definiuje afazji czuciowej. Takie problemy mogą współwystępować w chorobach neurologicznych, ale nie są cechą rozstrzygającą tego typu afazji.

Odpowiedź "z artykulacją dźwięków" bardziej pasuje do zaburzeń ekspresyjnych (np. afazji ruchowej) lub do dyzartrii, gdzie problem dotyczy realizacji ruchów narządów mowy. W afazji czuciowej artykulacja może brzmieć płynnie, a trudność dotyczy głównie rozumienia i adekwatności treści.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w nazwie pojawia się wątek "czuciowa/receptywna", myśl o odbiorze języka (rozumieniu), a gdy "ruchowa/ekspresyjna" – o tworzeniu wypowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja czuciowa to zaburzenie językowe, w którym głównym problemem jest rozumienie mowy. Osoba może słyszeć dźwięki, ale ma trudność z nadaniem im znaczenia i poprawnym interpretowaniem wypowiedzi, pytań oraz poleceń.
Typowe sygnały to: częste nieadekwatne odpowiedzi, niezrozumienie prostych poleceń, proszenie o powtórzenie, "gubienie" sensu dłuższych zdań oraz reagowanie na ton głosu zamiast na treść. Warto sprawdzać zrozumienie krótkimi pytaniami kontrolnymi.
Niedosłuch dotyczy odbioru dźwięku przez narząd słuchu, a afazja czuciowa dotyczy przetwarzania językowego. Osoba może słyszeć, że ktoś mówi, lecz nie rozumie znaczenia słów i zdań. Dlatego strategie wsparcia muszą skupiać się na komunikacji, nie tylko na głośności.
W afazji czuciowej dominuje problem rozumienia wypowiedzi, a mowa może być płynna, choć bywa nieadekwatna treściowo. W afazji ruchowej częściej występuje trudność w tworzeniu i artykulacji wypowiedzi, przy relatywnie lepszym rozumieniu prostych komunikatów.
Pomagają krótkie zdania, jeden komunikat na raz, wolniejsze tempo, proste słownictwo i powtórzenia. Warto dodawać gest, pokaz, wskazywanie przedmiotów oraz elementy rutyny. Po poleceniu dobrze poprosić o pokazanie, że podopieczny zrozumiał.
Tak, ponieważ wiele czynności wymaga rozumienia instrukcji, sekwencji kroków i komunikatów bezpieczeństwa. Podopieczny może wykonać zadanie poprawnie po demonstracji, ale mieć trudność po samym opisie słownym. Plan terapii powinien uwzględniać wsparcie wizualne i praktyczne.
Przydatne bywają: obrazki i piktogramy, wskazywanie przedmiotów, tablice wyboru, proste karty z czynnościami krok po kroku, notatki z kluczowymi słowami oraz gesty. Dobór zależy od poziomu rozumienia i współwystępujących deficytów, np. wzrokowych.
Gdy podopieczny konsekwentnie nie reaguje na dźwięki, prosi o głośniejsze mówienie, lepiej rozumie po zwiększeniu głośności lub korzysta z aparatu słuchowego. W afazji czuciowej reakcja na dźwięk może być prawidłowa, a kłopot dotyczy sensu wypowiedzi.
Częsty błąd to utożsamienie słowa "czuciowa" z narządem słuchu i wybór odpowiedzi o percepcji słuchowej. Inny błąd to automatyczne wskazywanie artykulacji, bo "afazja = mowa". Warto zapamiętać podział: receptywna = rozumienie, ekspresyjna = nadawanie.
Nie zawsze. Artykulacja może być płynna i wyraźna, ale wypowiedzi mogą być nieadekwatne treściowo, chaotyczne lub niezwiązane z pytaniem. Dlatego oceniając komunikację trzeba rozdzielać "jak brzmi mowa" od tego, czy wypowiedź ma sens i czy osoba rozumie rozmówcę.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że afazja czuciowa (receptywna) dotyczy przede wszystkim zaburzeń rozumienia mowy, czyli trudności w prawidłowym odczytywaniu znaczenia wypowiedzi.

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z neuropsychologii klinicznej dotyczące zaburzeń mowy (afazje)
  • Materiały dydaktyczne z logopedii/neurorehabilitacji na temat afazji receptywnej i ekspresyjnej
  • Standardy komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) w pracy z osobą z zaburzeniami rozumienia

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego