KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2020 (test 3)

PYTANIE NR 15.
Które ograniczone prawo rzeczowe należy wpisać w III dziale księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości A przedstawionej na zamieszczonym rysunku, na wniosek właściciela nieruchomości?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z infrastrukturą elektroenergetyczną, co sugeruje kontekst zawodowy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W dziale III księgi wieczystej ujawnia się m.in. ograniczone prawa rzeczowe obciążające nieruchomość (poza hipoteką).
Jeżeli z rysunku wynika przebieg urządzeń przesyłowych wymagających ustanowienia prawa korzystania z gruntu, właściwym wpisem jest służebność przesyłu, a nie hipoteka (dział IV).

Pełne wyjaśnienie:

Dział III księgi wieczystej służy do ujawniania praw, roszczeń i ograniczeń dotyczących nieruchomości. W praktyce, gdy nieruchomość jest obciążona określonym prawem na rzecz innego podmiotu, to właśnie w tym dziale ujawnia się odpowiedni wpis (z wyjątkiem hipoteki, która ma własny dział).

Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym związanym z sytuacją, gdy przez nieruchomość przebiegają urządzenia infrastruktury technicznej (typowo sieci). Jeżeli z dołączonego rysunku wynika taki stan faktyczny dla nieruchomości A, to prawidłowym wpisem w dziale III będzie służebność przesyłu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym kontekście:

  • Użytkowanie też jest ograniczonym prawem rzeczowym, ale dotyczy korzystania z rzeczy w szerszym zakresie i nie jest typowym sposobem ujawnienia prawa związanego z przebiegiem urządzeń przesyłowych. W zadaniu kluczowe są przesłanki wynikające z rysunku.
  • Hipoteka co do zasady ujawniana jest w dziale IV księgi wieczystej, więc nawet jeśli jest ograniczonym prawem rzeczowym, nie jest właściwym wpisem do działu III.
  • Służebność gruntowa polega na obciążeniu nieruchomości na rzecz każdoczesnego właściciela innej nieruchomości (władnącej). Gdy celem jest umożliwienie eksploatacji urządzeń przesyłowych, właściwą konstrukcją jest służebność przesyłu, a nie służebność gruntowa.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, jaki dział księgi obejmuje dany typ wpisu (III vs IV), a dopiero potem dopasuj rodzaj prawa do sytuacji przedstawionej na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W dziale III ujawnia się prawa, roszczenia i ograniczenia dotyczące nieruchomości, w tym wiele ograniczonych praw rzeczowych (np. różne służebności). To "dział obciążeń" innych niż hipoteka, która ma odrębny dział.
Hipoteka jest ujawniana w dziale IV księgi wieczystej. Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: dział III obejmuje obciążenia i roszczenia, ale bez hipoteki, bo hipoteka ma swój dedykowany dział.
Służebność przesyłu to ograniczone prawo rzeczowe pozwalające na korzystanie z cudzej nieruchomości w związku z urządzeniami przesyłowymi (np. sieciami). Ujawnia się ją jako obciążenie nieruchomości, gdy z przebiegu infrastruktury wynika potrzeba prawnego uregulowania dostępu i eksploatacji.
Służebność gruntowa jest ustanawiana na rzecz innej nieruchomości (władnącej), a służebność przesyłu jest związana z urządzeniami przesyłowymi i uprawnionym podmiotem eksploatującym te urządzenia. W zadaniach rozstrzygające są przesłanki z rysunku lub opisu.
Tak, użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym. W praktyce może być ujawniane w księdze wieczystej jako obciążenie nieruchomości, jednak w pytaniach egzaminacyjnych trzeba je odróżnić od służebności właściwej dla urządzeń przesyłowych, bo to inne instytucje i inne typowe przesłanki ustanowienia.
Najczęściej wskazuje na to przedstawienie przebiegu infrastruktury technicznej przez działkę (np. linie/sieci, strefy oddziaływania) oraz fakt, że uprawnienie ma służyć eksploatacji tych urządzeń. Wtedy właściwym kierunkiem myślenia jest służebność przesyłu, a nie np. hipoteka.
Pułapka pojawia się, gdy uczeń widzi "korytarz/przebieg" na mapie i automatycznie wybiera służebność gruntową. Trzeba sprawdzić, czy celem jest dojazd/dojście do innej nieruchomości (częściej gruntowa), czy obsługa urządzeń przesyłowych (częściej przesyłu).
Najczęściej myli się hipotekę z innymi obciążeniami wpisywanymi do działu III, takimi jak służebności czy użytkowanie. Mechanizm błędu polega na tym, że hipoteka jest najbardziej rozpoznawalna, ale formalnie ma osobny dział. Dlatego zawsze najpierw identyfikuj dział KW.
Dział III pomaga ocenić, czy nieruchomość jest obciążona prawami ograniczającymi korzystanie (np. pasy służebności). To ważne przy analizie stanu prawnego, przygotowaniu dokumentacji do podziału lub przy pracach związanych z infrastrukturą, gdzie trzeba uwzględnić prawa podmiotów trzecich.
Stosuj dwustopniową strategię: (1) najpierw dopasuj typ wpisu do działu (np. hipoteka → dział IV), (2) potem wybierz właściwy rodzaj prawa na podstawie rysunku/opisu. To ogranicza błędy wynikające z automatycznych skojarzeń.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Ministerstwo Sprawiedliwości – informacje o księgach wieczystych (działy KW i ogólne zasady), https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu katastru nieruchomości i ksiąg wieczystych dla technika geodety
  • Komentowane materiały dydaktyczne o strukturze księgi wieczystej (działy i rodzaje wpisów) używane w kształceniu geodezyjnym
  • Ćwiczenia z interpretacji map/rysunków sytuacyjnych pod kątem obciążeń (przebieg sieci, pasy służebności) oraz ich ujawniania w KW

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego