KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 31.
Określ, który blok funkcjonalny musi być użyty w programie sterującym urządzeniem służącym do pakowania określonej liczby zabawek do kartonu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urządzenie ma spakować określoną liczbę zabawek, więc sterownik musi zliczać kolejne sztuki (np. impulsy z czujnika) aż do osiągnięcia wartości zadanej.
Do tego służy licznik jednokierunkowy. Regulator PID dotyczy regulacji ciągłej, multiplekser przełącza sygnały, a TON odmierza czas, nie liczbę sztuk.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest sformułowanie: "pakowanie określonej liczby zabawek do kartonu". Oznacza to, że kryterium zakończenia etapu procesu nie jest czas, temperatura ani poziom, tylko liczba sztuk. W praktyce taka liczba jest najczęściej wyznaczana przez zliczanie zdarzeń: każda przechodząca zabawka generuje impuls z czujnika (np. fotoczujnika na przenośniku), a sterownik zwiększa stan licznika.

Dlatego poprawnym wyborem jest "Licznik jednokierunkowy." Taki blok realizuje funkcję zwiększania (w jedną stronę) wartości zliczanej o 1 przy każdym poprawnym impulsie wejściowym. Po osiągnięciu zadanej wartości sterownik może wyzwolić kolejną akcję, np. zamknięcie kartonu, zatrzymanie podawania lub przejście do następnego kroku sekwencji.

  • Odpowiedź "Regulator PID" jest nieadekwatna, ponieważ PID służy do regulacji wartości ciągłych (np. prędkości, temperatury, ciśnienia) poprzez minimalizowanie uchybu między wartością zadaną a mierzoną. Samo "ile sztuk w kartonie" nie jest typowym problemem regulacji ciągłej.
  • Odpowiedź "Multiplekser analogowy." nie pasuje, bo multiplekser służy do przełączania/wybierania jednego z wielu sygnałów wejściowych na wyjście. Nie realizuje on zliczania zdarzeń i nie rozwiązuje problemu "policz do N".
  • Odpowiedź "Timer TON" jest myląca, bo TON odmierza czas opóźnienia załączenia. Jest przydatny, gdy warunkiem jest upływ czasu (np. "czekaj 2 s"), ale nie zapewnia wprost kontroli liczby elementów w opakowaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamień opis procesu na wymaganie funkcjonalne. Jeśli pada "określona liczba sztuk", szukasz licznika; jeśli "po określonym czasie" – bloku czasowego; jeśli "utrzymaj wartość na poziomie" – regulatora.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Licznik jednokierunkowy to blok funkcyjny służący do zliczania zdarzeń w jednym kierunku (najczęściej w górę). Zwiększa wartość licznika po każdym impulsie na wejściu i pozwala porównać wynik z wartością zadaną, np. liczbą sztuk w opakowaniu.
Najczęściej używa się czujnika (np. fotoelektrycznego), który generuje impuls dla każdej przechodzącej sztuki. Impuls trafia na wejście sterownika i zasila blok licznika. Po osiągnięciu zadanej liczby sterownik przełącza etap: stop podawania, zamknięcie kartonu, sygnał dla operatora.
Timer odmierza czas, a nie liczbę zdarzeń. Jeśli prędkość podawania zabawek się zmieni albo wystąpi przerwa, czas nie będzie odpowiadał liczbie sztuk. Licznik jest odporny na takie zmiany, bo reaguje na rzeczywiste impulsy z czujnika, czyli na faktycznie policzone elementy.
Regulator PID stosuje się, gdy trzeba utrzymywać wartość procesu na poziomie zadanym, np. temperaturę, ciśnienie, przepływ albo prędkość. PID koryguje sterowanie na podstawie uchybu. Licznik nie reguluje wielkości ciągłych, tylko zlicza zdarzenia, np. sztuki, cykle, impulsy enkodera.
Osiągnięcie wartości zadanej oznacza, że licznik zliczył wymaganą liczbę impulsów (np. sztuk) i spełniony jest warunek przejścia procesu dalej. W praktyce zwykle ustawiany jest sygnał "done/compare true", który uruchamia kolejny krok sekwencji: zamknięcie opakowania lub reset licznika dla następnego kartonu.
Najczęściej są to impulsy z czujników wykrywających przejście detalu (fotoczujnik, indukcyjny, pojemnościowy) albo impulsy z enkodera. Ważne jest poprawne przygotowanie sygnału: eliminacja drgań styków/zakłóceń i zapewnienie, że jedna sztuka generuje dokładnie jeden impuls.
W typowym zliczaniu sztuk nie. Multiplekser służy do wyboru jednego z wielu sygnałów (np. analogowych) i przekazania go dalej. Może być przydatny w torach pomiarowych lub przełączaniu wejść, ale nie realizuje logiki "policz do N", która jest domeną liczników i porównań.
Trzeba zadbać o jakość sygnału z czujnika: odpowiednią częstotliwość wejść sterownika, filtrację zakłóceń, poprawne wykrywanie zbocza (zliczanie na narastającym/opadającym), a także mechaniczne ustawienie czujnika. Częstym błędem jest liczenie wielu impulsów od jednej sztuki.
Typowo: start cyklu → podawanie sztuk → zliczanie impulsów → warunek "osiągnięto N" → zatrzymanie podawania → domknięcie kartonu/aktywacja siłownika → reset licznika → gotowość do następnego kartonu. Licznik jest "miarą postępu" kroku sekwencji.
Ucz się mapowania problemu na funkcję: liczba zdarzeń → licznik, czas → blok czasowy, utrzymanie wartości → regulator, wybór sygnału → multiplekser. Rozwiązuj krótkie scenariusze z praktyki (taśma, czujnik, siłownik) i ćwicz rozpoznawanie, jaki warunek kończy etap procesu.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Urządzenie ma spakować określoną liczbę zabawek, więc sterownik musi zliczać kolejne sztuki (np. impulsy z czujnika) aż do osiągnięcia wartości zadanej.Do tego służy licznik jednokierunkowy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw programowania PLC (bloki: liczniki, timery, logika)
  • Instrukcje producentów PLC dotyczące bloków zliczających (sekcja: counters)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: zliczanie detali z czujnika i sterowanie sekwencją pakowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego