KWALIFIKACJA CHM6 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 27.
Określ liczbę miejsc pobierania próbek pierwotnych superfosfatu pojedynczego dla objętości V = 3600 m3 na podstawie wzoru
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania liczby miejsc pobierania próbek pierwotnych superfosfatu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę miejsc pobierania próbek pierwotnych wyznacza się przez podstawienie objętości V = 3600 m3 do wzoru podanego w zadaniu i wykonanie obliczeń zgodnie z tym wzorem (z uwzględnieniem zasad zaokrąglania, jeśli są określone). Otrzymany wynik odpowiada wartości: 30 miejsc.

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli jakości produktów chemicznych (np. nawozów) kluczowe jest, aby próbka była reprezentatywna. Dlatego w praktyce technologicznej i laboratoryjnej liczba miejsc poboru próbek pierwotnych bywa uzależniona od wielkości partii/objętości materiału (tu oznaczonej jako V). Zadanie polega na zastosowaniu konkretnego wzoru wskazanego w treści/załączniku i obliczeniu, ile miejsc poboru należy zaplanować dla V = 3600 m3.

Poprawność odpowiedzi "30 miejsc." wynika z tego, że po podstawieniu V = 3600 m3 do podanego wzoru oraz wykonaniu wymaganych działań arytmetycznych otrzymuje się właśnie taką liczbę. W tego typu zadaniach ważne jest także, aby sprawdzić, czy wzór nie wymaga dodatkowych kroków, np.:

  • przeliczenia jednostek (jeśli wzór jest zdefiniowany dla innej jednostki niż m3),
  • zastosowania funkcji nieliniowej (np. pierwiastka lub logarytmu), jeżeli tak przewidziano,
  • określonej zasady zaokrąglania (np. zawsze w górę do liczby całkowitej miejsc poboru).

Pozostałe propozycje odpowiedzi są typowymi wynikami błędów rachunkowych lub interpretacyjnych:

  • "15 miejsc." często pojawia się, gdy ktoś błędnie dzieli przez 2, myli współczynnik we wzorze lub stosuje niepoprawne zaokrąglenie w dół.
  • "60 miejsc." bywa skutkiem przyjęcia zależności liniowej "dwa razy więcej" bez sprawdzenia, jak wzór faktycznie skaluje liczbę miejsc poboru z objętością.
  • "72 miejsca." może wynikać z podstawienia błędnej wartości V (np. pomyłka rzędu wielkości) albo z błędnego odczytu/interpretacji parametrów we wzorze (np. potraktowania współczynnika jako mnożnika zamiast dzielnika).

Wskazówka egzaminacyjna: aby uniknąć pomyłek, wykonuj obliczenia w krokach zapisanych w brudnopisie, kontroluj jednostki i na końcu sprawdzaj, czy wynik ma sens praktyczny (liczba miejsc poboru musi być liczbą całkowitą i zgodną z logiką wzoru).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próbka pierwotna to pojedyncza porcja materiału pobrana z jednego miejsca i w jednym czasie z partii produktu. Z wielu próbek pierwotnych zwykle przygotowuje się próbkę zbiorczą/średnią, aby lepiej odzwierciedlić niejednorodność partii.
Im większa objętość lub partia materiału, tym większe ryzyko zróżnicowania składu (np. uziarnienia, wilgotności, zawartości składników). Zwiększanie liczby miejsc poboru poprawia reprezentatywność i zmniejsza ryzyko błędnej oceny jakości.
Należy podstawić V = 3600 m3 do wzoru podanego w zadaniu i wykonać działania krok po kroku. Na końcu sprawdza się zasady zaokrąglania (jeśli podane) i wybiera wynik w jednostce "miejsca poboru".
Najczęstsze błędy to: pomylenie jednostek (np. m3 z dm3), niewłaściwe kolejności działań, błędne odczytanie potęg/pierwiastków oraz nieprawidłowe zaokrąglenie. Pomaga zapis pełnego toku obliczeń.
Nie zawsze. Liczba miejsc poboru dotyczy próbek pierwotnych, które często miesza się w próbkę zbiorczą. Analiza laboratoryjna może dotyczyć próbki zbiorczej lub kilku próbek, zależnie od procedury (np. potrzeba badań powtórzeń).
Superfosfat może wykazywać zmienność składu i frakcji w obrębie partii. Reprezentatywna próbka pozwala rzetelnie ocenić parametry jakościowe (np. skład, wilgotność), co ma znaczenie dla zgodności produktu i stabilności procesu.
Próbkę zbiorczą stosuje się wtedy, gdy celem jest ocena średniej jakości całej partii, a procedura dopuszcza uśrednienie. Zwykle powstaje przez połączenie i dokładne wymieszanie wielu próbek pierwotnych, aby ograniczyć wpływ losowej zmienności.
Plan pobierania próbek ustala: liczbę i miejsca poboru, częstotliwość, sposób mieszania oraz oznakowanie próbek. Dzięki temu kontrola jakości jest powtarzalna, porównywalna w czasie i możliwa do audytu, a wyniki mogą wspierać decyzje procesowe.
To typowe "pułapki" na błędy: wynik z dzielenia lub mnożenia przez 2, przyjęcia liniowej zależności zamiast tej ze wzoru, pomyłki w kolejności działań albo zaokrąglenia. Dobre praktyki to kontrola jednostek i sprawdzanie rachunków.
Ćwicz podstawianie do wzorów i kontrolę jednostek, zapisuj kroki obliczeń oraz powtarzaj definicje: próbka pierwotna, zbiorcza, reprezentatywność. Pomaga też rozwiązywanie zestawów zadań rachunkowych z kontroli jakości w technologii chemicznej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Otrzymany wynik odpowiada wartości: 30 miejsc."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z analityki/technologii chemicznej dotyczące pobierania próbek
  • Instrukcje zakładowe (procedury SOP) dotyczące próbkowania surowców i produktów
  • Materiały dydaktyczne o statystycznych podstawach reprezentatywności próby

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego