KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 10.
Określ liczbę zapalników potrzebną do odpalenia przodka zgodnie z przedstawionym fragmentem metryki strzałowej.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z górnictwem podziemnym, prawdopodobnie dotyczący planowania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Każdy zaznaczony otwór strzałowy w metryce wymaga jednego zapalnika. Należy więc zliczyć wszystkie punkty (otwory) w widoku czołowym przodka: 5 w rzędzie stropowym, 6 w drugim, 5 w środkowym i 4 w spągowym, razem 20. Cyfry 0–5 to stopnie opóźnienia, nie ilość zapalników.

Pełne wyjaśnienie:

W metryce strzałowej przodka chodnikowego czarne punkty oznaczają otwory strzałowe, czyli miejsca nawiercenia i załadowania materiału wybuchowego. Z punktu widzenia kompletacji środków inicjowania obowiązuje prosta zasada technologiczna: na każdy otwór strzałowy przypada jeden zapalnik (elektryczny lub nieelektryczny), dobrany do wymaganego stopnia zwłoki.

Dlatego liczby zapalników nie wyznacza się przez sumowanie cyfr wpisanych przy otworach. Te cyfry (0–5) są informacją o stopniu opóźnienia, czyli o kolejności/sekwencji odpalania poszczególnych otworów. System opóźnień pozwala prowadzić strzelanie sekwencyjnie (np. od otworów włomowych ku obrzeżom), aby uzyskać prawidłowe urabianie i odsadzanie urobku.

Aby ustalić liczbę zapalników, należy wyłącznie zliczyć otwory zaznaczone w układzie rzędów. W przedstawionej metryce są cztery rzędy otworów: w rzędzie stropowym jest 5 punktów, w drugim 6 punktów, w rzędzie środkowym 5 punktów, a w rzędzie spągowym 4 punkty. Suma 5+6+5+4 daje 20, zatem potrzeba 20 zapalników.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wskazania typu 6, 8 lub 12 zwykle wynikają z jednego z typowych mechanizmów pomyłki: liczenia tylko wybranych rzędów (pominięcie stropu lub spągu), zliczenia jedynie "innych" stopni opóźnienia albo błędnego utożsamienia zakresu opóźnień 0–5 z liczbą zapalników. Na egzaminie warto najpierw policzyć punkty rzędami, a dopiero potem (jeśli pytanie tego wymaga) analizować rozkład stopni opóźnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metryka strzałowa to dokumentacja techniczna robót strzałowych opisująca układ i parametry otworów strzałowych (liczbę, rozmieszczenie, długość, kierunek) oraz system inicjowania, np. stopnie opóźnienia zapalników. Służy do przygotowania i kontroli wykonania strzału.
Najczęściej liczba zapalników = liczba otworów strzałowych. W praktyce zliczasz wszystkie punkty/oznaczenia otworów na schemacie przodka. Następnie dobierasz typ i stopnie opóźnienia zapalników zgodnie z cyframi przy otworach, ale nie sumujesz tych cyfr.
Cyfry przy otworach oznaczają stopień opóźnienia (zwłokę) zapalnika, czyli kolejność czasową odpalania. Każdy otwór ma jeden zapalnik, tylko o określonym opóźnieniu. Traktowanie cyfry jako "ilości zapalników" prowadzi do zaniżenia lub zawyżenia zapotrzebowania.
Najczęściej myli się stopnie opóźnienia z liczbą zapalników, pomija się jeden rząd otworów (np. stropowy albo spągowy) lub gubi pojedyncze punkty w środku układu. Pomaga liczenie "rzędami" i szybkie sprawdzenie sumy na końcu.
W typowych robotach strzałowych w przodkach chodnikowych przyjmuje się zasadę: jeden otwór = jeden inicjator (zapalnik) dla ładunku w tym otworze. W zadaniach egzaminacyjnych z metryką strzałową zwykle właśnie to założenie obowiązuje, o ile nie podano inaczej.
Otwory strzałowe są zwykle przedstawione jako punkty lub małe kółka w obrysie przodka. Obok nich mogą być liczby opisujące stopień opóźnienia lub inne parametry. W zadaniu egzaminacyjnym kluczowe jest zliczenie wszystkich tych oznaczeń otworów.
Różne stopnie opóźnienia stosuje się, gdy strzał ma przebiegać sekwencyjnie: najpierw tworzy się wolną przestrzeń (np. otwory włomowe), a potem odspaja kolejne strefy ku obrzeżom. Poprawna sekwencja poprawia urabianie i ogranicza niepożądane skutki strzelania.
Ćwicz na przykładowych metrykach: (1) zliczaj otwory rzędami, (2) oddzielaj "liczbę otworów" od "stopni opóźnienia", (3) sprawdzaj, czy pytanie dotyczy zapalników, otworów czy kolejności odpalania. Dobrą metodą jest robienie krótkiej tabeli: rząd → liczba otworów.
Z metryki można odczytać m.in. rozmieszczenie otworów w przekroju przodka, długość/głębokość otworów, ich nachylenie lub kierunki nawiercenia oraz plan inicjowania (stopnie opóźnienia). Te dane służą do właściwego wykonania wiercenia, ładowania i odpalania.
Najkrótsze opóźnienie (często oznaczane jako 0) bywa przypisane otworom inicjującym włom, czyli tym, które mają na początku wytworzyć wolną przestrzeń. Potem stosuje się kolejne stopnie opóźnienia dla otworów urabiających i obrysowych, zgodnie z zaplanowaną sekwencją.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Każdy zaznaczony otwór strzałowy w metryce wymaga jednego zapalnika."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe i podręczniki dotyczące robót strzałowych w górnictwie podziemnym (rozdziały: metryka strzałowa, inicjowanie, opóźnienia)
  • Materiały szkoleniowe BHP i technologii robót strzałowych dla górników eksploatacji podziemnej
  • Przykładowe metryki strzałowe przodków chodnikowych (ćwiczenia w zliczaniu otworów i doborze opóźnień)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego