KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 32.
Określ minimalną szerokość b nakładki do wykonania przedstawionego na rysunku połączenia, jeżeli zgodnie ze specyfikacją techniczną odległość osi śruby M16 od skraju nakładki powinna wynosić minimum 24 mm, a rozstaw osiowy śrub minimum 60 mm.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny połączenia konstrukcyjnego, prawdopodobnie związanego z montażem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalną szerokość nakładki wyznacza się, sumując dwie wymagane odległości od krawędzi (po obu stronach) oraz rozstawy osiowe między kolejnymi śrubami wynikające z układu na rysunku. To daje najmniejszy wymiar b spełniający warunki specyfikacji, czyli 108 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniach śrubowych szerokość nakładki b musi zapewnić wymagane minimalne odległości od krawędzi oraz minimalne rozstawy osiowe śrub. W treści podano dwa warunki:

  • odległość osi śruby M16 od skraju nakładki: minimum 24 mm,
  • rozstaw osiowy śrub: minimum 60 mm.

Aby policzyć minimalną szerokość, postępuje się schematycznie tak:

  1. Ustala się liczbę śrub w jednym rzędzie w kierunku szerokości b (wynika to z rysunku). Kluczowe jest, że liczba odstępów między śrubami jest o 1 mniejsza niż liczba śrub.
  2. Dodaje się dwie odległości brzegowe: po 24 mm z każdej strony nakładki (lewa i prawa krawędź).
  3. Dodaje się sumę rozstawów 60 mm pomiędzy osiami kolejnych śrub (tyle razy, ile jest przerw między śrubami w danym kierunku).

Odpowiedź "108 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada minimalnej szerokości wynikającej z układu śrub z rysunku przy zachowaniu obu ograniczeń jednocześnie (krawędzie + rozstaw).

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "80 mm" zwykle wynika z policzenia zbyt małej liczby wymiarów (np. pominięcia jednej odległości od krawędzi albo przyjęcia tylko jednego rozstawu).
  • "116 mm" to typowy efekt dodania nadmiarowego zapasu lub błędnego zinterpretowania, że rozstaw ma być większy niż minimalny mimo braku takiego wymagania w zadaniu.
  • "140 mm" jest wartością zbyt dużą jak na minimalny wymiar i najczęściej wynika z przyjęcia większej liczby rozstawów (jakby było więcej śrub w tym kierunku) lub błędnego odczytania geometrii z rysunku.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić: (1) czy doliczone są obie odległości od krawędzi, (2) czy liczysz odstępy, a nie śruby, (3) czy w zadaniu pada słowo "minimalna" – wtedy nie dodaje się zapasów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyznacz b, dodając dwie odległości od krawędzi (po obu stronach) oraz rozstawy osiowe między kolejnymi śrubami w tym kierunku. Liczba rozstawów to zwykle liczba śrub minus 1, zgodnie z układem z rysunku.
Ponieważ nakładka ma lewy i prawy brzeg, a warunek minimalnej odległości osi śruby od krawędzi musi być spełniony z obu stron. Pominięcie jednej krawędzi zaniża wynik i grozi zbyt małą szerokością elementu.
To odległość mierzona między osiami sąsiednich śrub (środek–środek). W obliczeniach szerokości nakładki rozstaw osiowy dodaje się tyle razy, ile jest przerw między śrubami w danym kierunku wynikającym z rysunku.
Zawsze wtedy, gdy śruby są ustawione w jednym rzędzie: między n śrubami są n−1 odcinki rozstawu. To częsty punkt pomyłek na egzaminie, bo intuicyjnie wiele osób dodaje rozstaw "za każdą śrubę".
Najczęstsze są: nieuwzględnienie obu odległości od krawędzi, pomylenie liczby śrub z liczbą odstępów, odczytanie rozstawu w złym kierunku (np. wzdłuż zamiast wszerz) oraz dodawanie zapasu mimo że pytanie dotyczy wartości minimalnej.
Wprost nie, jeśli zadanie podaje już wymagane minimalne odległości (np. 24 mm od krawędzi) i minimalny rozstaw (np. 60 mm). Oznaczenie M16 wskazuje typ śruby, ale do obliczenia b używasz podanych wartości minimalnych.
W praktyce często stosuje się zapas technologiczny lub dopasowanie do dostępnych materiałów. Jednak w zadaniu egzaminacyjnym, gdy pytają o minimalną szerokość, poprawny wynik to najmniejsza wartość spełniająca warunki, bez dodatkowych naddatków.
Zweryfikuj dwie rzeczy: (1) czy od każdej krawędzi do najbliższej osi śruby jest co najmniej wymagana wartość, (2) czy między osiami kolejnych śrub jest co najmniej wymagany rozstaw. Jeśli któryś warunek nie jest spełniony, szerokość trzeba zwiększyć.
Stosuje się je m.in. w węzłach i złączach konstrukcji stalowych, przy łączeniu blach, kształtowników, stężeń czy elementów pomocniczych. Nakładka ułatwia przeniesienie sił i zapewnia możliwość montażu śrubowego zgodnie z dokumentacją.
Ćwicz odczyt rysunków połączeń (liczba śrub w rzędzie, kierunek wymiaru), powtarzaj definicje odległości od krawędzi i rozstawu osiowego oraz rozwiązuj krótkie zadania na "minimalny wymiar". Po każdym wyniku wykonaj kontrolę warunków brzegowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Minimalną szerokość nakładki wyznacza się, sumując dwie wymagane odległości od krawędzi (po obu stronach) oraz rozstawy osiowe między kolejnymi śrubami wynikające z układu na rysunku."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z konstrukcji stalowych (połączenia śrubowe, zasady rozmieszczania otworów)
  • Materiały szkolne z czytania rysunku technicznego konstrukcji budowlanych
  • Instrukcje/specyfikacje techniczne stosowane w pracowniach montażu konstrukcji stalowych (wymagania dla odległości i rozstawów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego