Aby obliczyć, o ile procent przekroczono dopuszczalne stężenie PM10, trzeba wykonać standardowe obliczenie "wzrostu procentowego" względem wartości odniesienia. W tym zadaniu wartością odniesienia jest stężenie dopuszczalne, a porównywaną wielkością jest stężenie odczytane dla sezonu grzewczego z tabeli.
Stosuje się wzór:
przekroczenie [%] = (Cpomiar − Cdopuszczalne) / Cdopuszczalne × 100%
- Najpierw wyznacza się różnicę Cpomiar − Cdopuszczalne (to "ile ponad normę").
- Następnie dzieli się tę różnicę przez Cdopuszczalne, bo pytanie dotyczy tego, o ile procent przekroczono poziom dopuszczalny (czyli procent liczony od normy).
- Na końcu wynik mnoży się przez 100%, aby otrzymać wartość w procentach.
Wynik 20% oznacza, że stężenie w sezonie grzewczym było o 1/5 wyższe niż dopuszczalne.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Odpowiedź "10%" zwykle wynika z pomylenia danych z tabeli (np. odczyt z innej kolumny) albo z błędnego zaokrąglenia.
- Odpowiedź "8%" często pojawia się, gdy ktoś dzieli różnicę przez wartość zmierzoną zamiast przez dopuszczalną (zły mianownik), albo myli jednostki/okresy uśredniania w tabeli.
- Odpowiedź "40%" bywa skutkiem podwojenia różnicy (np. błędnego odczytania dwóch wartości jako jednej) lub zastosowania niewłaściwej wartości dopuszczalnej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, od czego liczysz procent. Jeśli pytanie mówi o przekroczeniu normy/dopuszczalnego poziomu, to w mianowniku powinno znaleźć się stężenie dopuszczalne.
