KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 28.
Określ na podstawie tabeli, jaka jest wymagana wartość Rm drutu Cu – OFE, stosowanego jako wsad do ciągłego wyciskania miedzianych profili kształtowych.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla technika hutnika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rm oznacza wytrzymałość na rozciąganie, więc należy wybrać odpowiedź podaną w MPa, a nie w % (te wartości dotyczą zwykle wydłużenia). Z tabeli dla drutu Cu-OFE jako wsadu do ciągłego wyciskania odczytuje się wartość 180 ±10 MPa.

Pełne wyjaśnienie:

Symbol Rm w metaloznawstwie i próbie rozciągania oznacza wytrzymałość na rozciąganie, czyli maksymalne naprężenie, jakie materiał osiąga podczas próby przed zerwaniem. Jest to wielkość naprężeniowa, dlatego wyraża się ją w jednostkach ciśnienia/naprężenia, najczęściej MPa.

W pytaniu trzeba wykonać dwa kroki:

  • Rozpoznać parametr: szukamy Rm, a nie cech plastyczności (np. wydłużenia).
  • Odczytać właściwą pozycję z tabeli: dla drutu miedzianego typu Cu-OFE, przeznaczonego jako wsad do ciągłego wyciskania profili.

Odpowiedź "180 ±10 MPa" jest poprawna, bo ma właściwą jednostkę (MPa) i odpowiada wartości Rm podanej w tabeli dla wskazanego materiału. Zapis "±" oznacza tolerancję/zakres dopuszczalny, typowy w wymaganiach materiałowych.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • "220 ±5 MPa": choć ma poprawną jednostkę dla Rm, wskazuje inną wartość niż wymagana w tabeli dla tego zastosowania (często dotyczy innego stanu materiału, innej odmiany lub innego wyrobu).
  • "44 ±2%" oraz "38 ±2%": wartości procentowe w danych z próby rozciągania najczęściej opisują wydłużenie (np. A) lub inne wskaźniki plastyczności, a nie wytrzymałość Rm. To klasyczna pułapka polegająca na pomyleniu kolumn w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze dopasuj symbol do jednostki. Jeżeli pytanie dotyczy Rm, szukaj MPa. Jeżeli widzisz %, sprawdź, czy nie chodzi o wydłużenie lub przewężenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rm to wytrzymałość na rozciąganie, czyli maksymalne naprężenie osiągane w próbie rozciągania przed zerwaniem próbki. Jest to wielkość naprężeniowa, dlatego podaje się ją w MPa, a nie w procentach.
Najprościej po jednostkach: Rm ma jednostkę MPa, natomiast wydłużenie (często oznaczane A) jest w %. Jeśli odpowiedź jest w procentach, zwykle dotyczy plastyczności, a nie wytrzymałości.
Zapis ± oznacza tolerancję lub dopuszczalny zakres wahań parametru. W wymaganiach materiałowych często podaje się przedział, bo własności mechaniczne zależą m.in. od stanu materiału, procesu wytwarzania i warunków badania.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwego wiersza (inny materiał), pomylenie kolumn (MPa vs %), przeoczenie stanu materiału oraz wybór "większej liczby" bez sprawdzenia, jaki parametr jest wymagany. Pomaga sprawdzanie symbolu i jednostki.
Tak. W tabelach obok Rm mogą być np. granica plastyczności (często inny symbol) lub twardość. Mechanizm pomyłki to "automatyczne" kojarzenie wytrzymałości z dowolną liczbą w MPa. Trzeba czytać nagłówek kolumny i symbol.
W praktyce sprawdzenie parametrów drutu wykonuje się na etapie przyjęcia dostawy (kontrola jakości/atest) oraz przed uruchomieniem partii produkcyjnej. Pozwala to ograniczyć ryzyko problemów technologicznych i niezgodności profili wynikających z niewłaściwego wsadu.
Oznacza to, że drut jest materiałem wejściowym podawanym do urządzenia/procesu, w którym następuje jego uplastycznienie i formowanie w profil. Wymagane parametry (w tym Rm) są kryterium przydatności wsadu i elementem kontroli jakości.
Procenty w danych z rozciągania zwykle opisują wydłużenie lub inne miary odkształcenia, czyli plastyczność. Natomiast Rm jest miarą naprężenia, więc musi być w MPa. To szybki test zgodności: symbol → jednostka.
Ćwicz na różnych kartach materiałowych: najpierw identyfikuj symbol (Rm, A, twardość), potem sprawdzaj jednostkę, a dopiero na końcu wartość. Pomaga też zaznaczanie w tabeli właściwego wiersza materiału i stanu dostawy.
W typowym zadaniu "na podstawie tabeli" poprawna odpowiedź wynika z odczytu, a nie z pamięci. Bez tabeli (np. bez ilustracji lub materiału źródłowego) nie da się rzetelnie potwierdzić wartości liczbowej. Da się jedynie ocenić, jaka jednostka powinna wystąpić.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Rm oznacza wytrzymałość na rozciąganie, więc należy wybrać odpowiedź podaną w MPa, a nie w % (te wartości dotyczą zwykle wydłużenia)."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z metaloznawstwa i własności mechanicznych metali (Rm, Re, A)
  • Materiały dydaktyczne z technologii przeróbki plastycznej i wyciskania metali
  • Przykładowe karty materiałowe/atestowe dla miedzi technicznej i drutu miedzianego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego