Dobór średnicy wiertła pod gwintowanie polega na wyznaczeniu takiej średnicy otworu, aby po nacięciu gwintownikiem uzyskać prawidłowy zarys gwintu i jednocześnie nie przeciążać narzędzia. W praktyce warsztatowej korzysta się z tablic doboru (często podawanych dla gwintów metrycznych zwykłych i drobnozwojowych), ponieważ uwzględniają one typowe założenia dotyczące stopnia wypełnienia gwintu.
Dla gwintu metrycznego drobnozwojowego M10×1 (średnica nominalna 10 mm, skok 1 mm) w tablicach doboru średnica wiertła pod gwint wynosi ⌀ 9,0 mm. Jest to zgodne z praktyczną regułą przybliżoną: średnica wiertła ≈ średnica nominalna − skok. Reguła ta nie zastępuje tablic, ale pomaga ocenić, czy wynik jest "w rozsądnym zakresie".
- Odpowiedź "⌀ 9,0 mm" jest poprawna, bo odpowiada zalecanej średnicy otworu pod M10×1 i zapewnia właściwe warunki gwintowania.
- Odpowiedzi "⌀ 8,4 mm" i "⌀ 8,5 mm" oznaczają wyraźnie mniejszy otwór. W praktyce taki dobór zwiększa opory skrawania, ryzyko złamania gwintownika oraz pogarsza powtarzalność, szczególnie w twardszych materiałach.
- Odpowiedź "⌀ 7,0 mm" jest skrajnie zaniżona dla M10; taki otwór byłby nieadekwatny do tej średnicy gwintu i prowadziłby do bardzo dużych oporów lub uniemożliwił poprawne gwintowanie.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na skok (tu "×1"), bo dla tej samej średnicy nominalnej M10 różne skoki (zwykły i drobny) dają różne średnice wiertła. Jeśli pytanie odwołuje się do tabeli, sprawdź, czy wybierasz właściwą kolumnę dla gwintu drobnozwojowego.
