KWALIFIKACJA ELE10 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 10.
Określ na podstawie załączonej mapy, w którym z miast są najkorzystniejsze warunki do lokalizacji elektrowni fotowoltaicznych?
Ilustracja przedstawia mapę Polski z zaznaczonymi obszarami nasłonecznienia, co jest istotne w kontekście lokalizacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najkorzystniejsze warunki dla elektrowni fotowoltaicznej wyznacza najwyższe roczne promieniowanie całkowite (kWh/m²) odczytane z mapy. Na legendzie najwyższej wartości (1048 kWh/m²) odpowiada najciemniejsza strefa, a na mapie w tej strefie leży Lublin, więc tam potencjał uzysku energii jest największy.

Pełne wyjaśnienie:

W lokalizacji elektrowni fotowoltaicznej jednym z kluczowych czynników jest całkowite roczne promieniowanie słoneczne wyrażane w kWh/m². To wielkość energetyczna: informuje, ile energii promieniowania dociera w ciągu roku do 1 m² powierzchni. Im wyższa wartość kWh/m², tym większy potencjalny uzysk energii elektrycznej z instalacji PV przy porównywalnych parametrach (moc, technologia modułów, warunki montażu).

Na mapie strefy nasłonecznienia są przedstawione odcieniami szarości i opisane w legendzie jako "PROMIENIOWANIE CAŁKOWITE w ciągu roku w kWh/m²". Najciemniejszy odcień odpowiada najwyższej wartości 1048 kWh/m². Odpowiedź "W Lublinie." jest poprawna, ponieważ obszar Lublina znajduje się właśnie w tej najciemniejszej strefie, czyli w obszarze o największym rocznym promieniowaniu całkowitym spośród wskazanych miast.

Dlaczego pozostałe lokalizacje są gorsze? Ponieważ leżą w jaśniejszych strefach legendy, którym przypisano niższe wartości promieniowania:

  • "W Łodzi." – miasto znajduje się w strefie pośredniej, jaśniejszej niż strefa 1048 kWh/m², więc potencjalny uzysk będzie niższy.
  • "W Katowicach." – lokalizacja jest w bardzo jasnej strefie, a więc o wyraźnie mniejszym rocznym promieniowaniu całkowitym niż maksimum z legendy.
  • "W Zielonej Górze." – również nie leży w najciemniejszej strefie; jest w obszarze o niższym promieniowaniu niż okolice Lublina.

Warto pamiętać o typowej pułapce egzaminacyjnej: nasłonecznienie (kWh/m²) to nie to samo co "liczba słonecznych dni". Liczy się energia promieniowania w skali roku, bo to ona przekłada się na produkcję energii z PV. Mapy promieniowania są używane w praktyce do wstępnej selekcji lokalizacji, zanim przejdzie się do analizy przyłącza do sieci, zacienienia, ekspozycji terenu i ograniczeń środowiskowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To roczna suma energii promieniowania słonecznego, która dociera do 1 m² powierzchni. W praktyce im wyższa wartość kWh/m², tym większy potencjalny uzysk energii z instalacji fotowoltaicznej (przy podobnej mocy i technologii), bo "paliwa słonecznego" jest więcej.
Najpierw sprawdź legendę: który kolor/odcień odpowiada najwyższej wartości kWh/m². Następnie zobacz, w jakiej strefie leży dane miasto. Najlepsze warunki ma lokalizacja w strefie o najwyższym rocznym promieniowaniu całkowitym.
kWh/m² opisuje ilość energii promieniowania dostępnej w ciągu roku. Moduły PV zamieniają część tej energii na energię elektryczną, więc przy tej samej mocy instalacji większa "dawka" promieniowania zwykle daje większy uzysk roczny i lepszą opłacalność.
Nie. Liczba słonecznych dni opisuje czas z bezchmurnym niebem, a nasłonecznienie/promieniowanie całkowite (kWh/m²) to energia promieniowania w skali roku. Można mieć wiele dni z przejaśnieniami, ale niższą energię, jeśli natężenie promieniowania jest mniejsze.
Po wstępnej selekcji na podstawie kWh/m² analizuje się m.in. możliwość przyłączenia do sieci, ukształtowanie terenu, orientację i nachylenie, ryzyko zacienienia, dostęp do infrastruktury oraz ograniczenia formalne/środowiskowe. Nasłonecznienie jest jednak podstawowym parametrem startowym.
Tak, bo uzysk energii (a więc i przychód lub oszczędność) zależy od ilości dostępnego promieniowania. Nawet przy tej samej mocy instalacji lokalizacja o wyższym promieniowaniu rocznym zwykle wytworzy więcej kWh energii w roku, co poprawia opłacalność inwestycji.
Zawsze zaczynaj od legendy i sprawdź, co oznacza skala (kWh/m² i wartości graniczne stref). Potem porównaj wszystkie wskazane miasta, a nie tylko jedno "na oko". Na końcu upewnij się, że wybierasz najwyższą wartość, bo pytanie dotyczy "najkorzystniejszych warunków".
W zależności od technologii. Dla typowych instalacji PV najczęściej wykorzystuje się wskaźniki opisujące promieniowanie na płaszczyznę poziomą (np. GHI) i przelicza na uzysk dla nachylonych modułów. Dla systemów koncentracyjnych ważniejsze bywa promieniowanie bezpośrednie (DNI).
Gdy pojawiają się lokalne czynniki, których mapa ogólna nie pokazuje: zacienienie od drzew lub zabudowy, ukształtowanie terenu, ograniczenia planistyczne, brak możliwości przyłączenia, czy szczególne warunki środowiskowe. Mapa jest narzędziem wstępnym, a nie pełną analizą.
Skup się na legendzie i porównuj przynależność do stref, nie "wrażenie" koloru. Jeśli dwa miasta są w tej samej strefie, mają porównywalne promieniowanie wg mapy. Jeśli jedno jest w strefie wyższej (ciemniejszej z większą wartością kWh/m²), to ono jest korzystniejsze.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Najkorzystniejsze warunki dla elektrowni fotowoltaicznej wyznacza najwyższe roczne promieniowanie całkowite (kWh/m²) odczytane z mapy."

Źródła:

  • PVGIS (European Commission, Joint Research Centre) – dokumentacja i opis wielkości promieniowania słonecznego oraz zastosowań do oceny uzysku PV: https://joint-research-centre.ec.europa.eu/pvgis-photovoltaic-geographical-information-system_en (dostęp: 2026-03-01)
  • Global Solar Atlas (World Bank Group / ESMAP, Solargis) – opis map zasobów promieniowania słonecznego i interpretacji wskaźników (GHI) używanych do oceny PV: https://globalsolaratlas.info/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o interpretacji map klimatycznych i map promieniowania słonecznego
  • Dokumentacja narzędzi do szacowania produkcji PV (np. kalkulatory uzysku energii) oraz opis używanych wielkości
  • Podręczniki/opracowania branżowe dotyczące podstaw PV: promieniowanie, uzysk, czynniki lokalizacyjne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego