KWALIFIKACJA ELE10 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 36.
Rozważasz instalację paneli fotowoltaicznych na dachu budynku. Dostępne są dwa modele paneli: Model A o mocy 250W i sprawności 15% oraz Model B o mocy 300W i sprawności 18%. Który model paneli jest bardziej efektywny energetycznie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Bardziej efektywny energetycznie" w kontekście podanych danych można odczytać jako wyższą sprawność modułu, czyli większy udział energii promieniowania zamieniany na energię elektryczną. Model B ma sprawność 18%, a Model A 15%, więc przy porównywalnych warunkach (m.in. podobnej powierzchni i nasłonecznieniu) wybór wskazuje na Model B.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa parametry modułów fotowoltaicznych: moc znamionową (250 W oraz 300 W) i sprawność (15% oraz 18%). Sprawność opisuje, jaka część energii promieniowania padającego na moduł może zostać zamieniona na energię elektryczną w warunkach odniesienia. Przy takim rozumieniu "efektywności energetycznej" wyższa sprawność oznacza, że z tej samej ilości promieniowania (i w praktyce: z podobnej powierzchni modułu) uzyska się więcej energii elektrycznej.

Dlatego odpowiedź "Model B" jest właściwa: 18% > 15%, więc Model B jest bardziej efektywny w sensie konwersji energii promieniowania na energię elektryczną.

  • Odpowiedź "Model A" jest nieprawidłowa, bo ma niższą sprawność (15%). Taki wybór często wynika z nieuwagi lub błędnego odczytu procentów.
  • Odpowiedź "Obie są tak samo efektywne" jest nieprawidłowa, bo sprawności są różne (15% vs 18%).
  • Odpowiedź "Nie można stwierdzić na podstawie podanych informacji" bywa kusząca, bo w realnym projekcie liczą się też inne czynniki (np. powierzchnia, temperatura pracy, współczynniki temperaturowe, degradacja, zacienienie). Jednak przy danych podanych w treści i przy typowym, egzaminacyjnym rozumieniu "efektywności" jako sprawności konwersji, wystarczy porównać wartości procentowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "bardziej efektywny", a w danych masz sprawność (%), zwykle jest to kluczowy parametr. Moc (W) mówi, ile moduł może oddać w warunkach odniesienia, ale sama w sobie nie jest definicją sprawności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawność (%) mówi, jaka część energii promieniowania słonecznego padającego na moduł może zostać zamieniona na energię elektryczną. Wyższa sprawność zwykle oznacza więcej energii z tej samej powierzchni przy podobnych warunkach pracy.
Najpierw ustal kryterium: jeśli pytanie dotyczy "efektywności energetycznej", zwykle chodzi o sprawność (%). Moc (W) opisuje możliwości w warunkach odniesienia, a sprawność mówi o konwersji energii promieniowania na prąd.
Gdy powierzchnia montażowa jest ograniczona, liczy się uzysk z 1 m2. Moduł o wyższej sprawności może dać więcej mocy i energii z tej samej powierzchni, co ułatwia osiągnięcie wymaganej mocy instalacji bez rozbudowy konstrukcji.
Nie zawsze. Większa moc (W) może wynikać np. z większej powierzchni modułu, innej technologii lub warunków odniesienia. Do oceny "efektywności" potrzebujesz też informacji o sprawności, powierzchni oraz warunkach pracy (temperatura, zacienienie).
Typowe pomyłki to: wybór wyłącznie po mocy (ignorowanie sprawności), mylenie znaczenia W i %, oraz bezrefleksyjne zaznaczenie "nie można stwierdzić", mimo że zadanie celowo podaje parametr rozstrzygający (np. sprawność).
Gdy brakuje kluczowych danych do porównania, np. nie ma sprawności ani powierzchni, nie wiadomo w jakich warunkach podano moc, albo porównujesz panele o innych rozmiarach bez przeliczenia na m2. Wtedy wniosek o "efektywności" może być nieuprawniony.
W praktyce patrzy się też na: współczynniki temperaturowe, tolerancję mocy, degradację w czasie, typ ogniw, odporność mechaniczna, parametry prądowo-napięciowe, gwarancje oraz dopasowanie do falownika i warunków montażu (zacienienie).
Wyższa sprawność zwykle zwiększa uzysk z tej samej powierzchni, ale roczny uzysk zależy też od nasłonecznienia, temperatury, orientacji i kąta nachylenia, strat na okablowaniu i falowniku oraz od zacienienia. Sprawność to tylko jeden z elementów bilansu.
Tak, jeśli różnią się np. powierzchnią, technologią lub pracują w innych warunkach (temperatura, zacienienie). Panel o niższej sprawności, ale większej powierzchni, może mieć podobną moc i uzysk jak mniejszy panel o wyższej sprawności.
Najpierw nazwij, co liczby opisują (W = moc, % = sprawność), potem dopasuj je do słowa-klucza z pytania ("efektywność", "uzysk", "moc", "powierzchnia"). Na egzaminie zwykle wystarczy proste porównanie właściwego parametru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: ""Bardziej efektywny energetycznie" w kontekście podanych danych można odczytać jako wyższą sprawność modułu, czyli większy udział energii promieniowania zamieniany na energię elektryczną."

Źródła:

  • National Renewable Energy Laboratory (NREL), "Best Research-Cell Efficiency Chart" (opis sprawności i porównywanie technologii PV), https://www.nrel.gov/pv/cell-efficiency.html - accessed 2026-03-01
  • IEA PVPS (International Energy Agency Photovoltaic Power Systems Programme), publikacje informacyjne dot. PV (pojęcia: efficiency, performance), https://iea-pvps.org/publications/ - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki i energetyki odnawialnej (rozdziały o fotowoltaice i sprawności)
  • Karty katalogowe (datasheet) producentów modułów PV – ćwiczenie odczytu parametrów
  • Materiały dydaktyczne o bilansie energetycznym instalacji PV (uzysk, moc, nasłonecznienie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego