KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 34.
Określ natężenie wypływu powietrza z anemostatu o przekroju 10×10 cm, jeżeli prędkość powietrza zmierzona areometrem skrzydełkowym wynosi 2 m/s.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strumień objętości liczymy ze wzoru Q=v·A. Przekrój 10×10 cm to 0,1×0,1 m, więc A=0,01 m2. Dla v=2 m/s: Q=2·0,01=0,02 m3/s. Po przeliczeniu na godzinę: 0,02·3600=72 m3/h, więc poprawna jest wartość 72 m3/h.

Pełne wyjaśnienie:

W wentylacji i klimatyzacji natężenie wypływu (strumień objętości) powietrza z elementu nawiewnego/wywiewnego oblicza się z zależności wynikającej z równania ciągłości:

Q = v · A

gdzie:

  • Q – strumień objętości [m3/s],
  • v – średnia prędkość powietrza w przekroju [m/s],
  • A – pole przekroju przepływu [m2].

Krok 1: pole przekroju. Anemostat ma przekrój 10×10 cm. Najpierw zamieniamy centymetry na metry: 10 cm = 0,10 m. Zatem A = 0,10 m · 0,10 m = 0,01 m2.

Krok 2: obliczenie Q w m3/s. Dla prędkości v = 2 m/s: Q = 2 · 0,01 = 0,02 m3/s.

Krok 3: konwersja na m3/h. Ponieważ 1 h = 3600 s, to 0,02 m3/s · 3600 = 72 m3/h.

Dlatego odpowiedź "72 m3/h" jest poprawna. Odpowiedź "36 m3/h" zwykle wynika z pomyłki w konwersji czasu (np. błędnego przeliczenia przez 1800 zamiast 3600) albo z przyjęcia mniejszej prędkości. Odpowiedź "20 m3/h" jest typowa dla błędu w obliczeniu pola (np. potraktowanie 10×10 cm jako 0,005–0,006 m2) lub pozostawienia wyniku bliżej m3/s bez poprawnej konwersji. Odpowiedź "94 m3/h" pojawia się przy niekonsekwentnych zaokrągleniach lub błędnym przyjęciu wymiarów (np. 11–12 cm zamiast 10 cm).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki po każdym kroku. Jeśli v jest w m/s, a A w m2, to wynik musi wyjść w m3/s, a dopiero potem przelicz na m3/h.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności Q = v · A, gdzie v to prędkość w m/s, a A to pole w m2. Wynik otrzymasz w m3/s. Jeśli potrzebujesz m3/h, pomnóż przez 3600.
m3/h to strumień objętości: ile metrów sześciennych powietrza przepływa w ciągu godziny. To podstawowa jednostka do opisu wydajności nawiewu/wywiewu w instalacjach HVAC oraz do porównania z wartościami projektowymi.
Najpierw zamień wymiary na metry: 10 cm = 0,10 m. Następnie policz pole prostokąta: A = 0,10 · 0,10 = 0,01 m2. Najczęstszy błąd to użycie 100 jako m2 zamiast 0,01 m2.
Wzór Q=v·A daje wynik w m3/s, bo prędkość jest w m/s. W praktyce instalacje wentylacyjne opisuje się często w m3/h, więc trzeba zmienić jednostkę czasu: 1 h = 3600 s. Bez tego wynik będzie 3600 razy mniejszy.
Najczęstsze pomyłki to: zły przelicznik czasu (60 zamiast 3600), błędne przeliczenie cm na m, policzenie pola jako 100 zamiast 0,01 m2 oraz pomijanie jednostek w trakcie rachunków. Pomaga zapisywanie jednostek przy każdym kroku.
Oceń rząd wielkości. Dla przekroju 0,01 m2 i prędkości 2 m/s przepływ to 0,02 m3/s. Po przemnożeniu przez 3600 wychodzi kilkadziesiąt m3/h, więc wynik typu 20–100 m3/h jest realistyczny.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle tak, bo przyjmuje się prędkość reprezentatywną dla przekroju. W praktyce pomiar może wymagać uśredniania w kilku punktach i uwzględnienia charakteru strugi przy anemostacie, aby wynik był wiarygodny.
Anemostat to element nawiewny lub wywiewny montowany w suficie lub ścianie, który rozprowadza powietrze w pomieszczeniu. Umożliwia też regulację strumienia (np. przez zmianę ustawienia). Wydajność anemostatu opisuje się właśnie w m3/h.
Pole przekroju A mówi, jak dużą "powierzchnią" przepływa powietrze. Dla tej samej prędkości większe A oznacza większy strumień Q. Dlatego w obliczeniach HVAC tak ważne jest poprawne przeliczenie wymiarów (cm na m) i policzenie A w m2.
Przećwicz schemat: (1) zamiana jednostek, (2) policzenie pola, (3) użycie Q=v·A, (4) konwersja m3/s ↔ m3/h. Zawsze dopisuj jednostki i sprawdzaj sens wyniku. To ogranicza błędy mechaniczne i przyspiesza rozwiązywanie.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że strumień objętości liczymy ze wzoru Q=v·A.

Źródła:

  • Recknagel, Sprenger, Schramek: "Kompendium ogrzewnictwa i klimatyzacji" (rozdziały: wentylacja/klimatyzacja – strumień objętości, zależność Q=v·A), wydania polskie – weryfikacja wzoru ogólnego
  • PN-EN 12599:2013 "Wentylacja budynków — Procedury badań i metody pomiarowe dotyczące odbioru instalacji wentylacji i klimatyzacji" (zakres: pomiary w instalacjach, interpretacja wielkości przepływu), PKN

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw wentylacji i klimatyzacji (z rozdziałem o strumieniu objętości i pomiarach)
  • Tablice i ćwiczenia z przeliczania jednostek w HVAC (cm↔m, s↔h)
  • Materiały producentów anemometrów/anemostatów opisujące zasady pomiaru prędkości i obliczania przepływu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego