Tryb "za porozumieniem stron" ma charakter konsensualny – oznacza to, że do skutecznego rozwiązania umowy konieczne są zgodne oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. W praktyce strony muszą uzgodnić co najmniej to, że umowa ma się zakończyć oraz kiedy nastąpi ustanie stosunku pracy (czyli konkretną datę lub sposób jej określenia).
Jeżeli w trakcie rozmów strony nie mogą dojść do porozumienia co do daty zakończenia, to nie powstaje kompletne porozumienie rozwiązujące umowę. W takiej sytuacji nie można "automatycznie" przyjąć terminu ani pozwolić, by jedna strona jednostronnie go narzuciła – byłoby to sprzeczne z istotą porozumienia stron.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że umowa nie może być rozwiązana za porozumieniem stron bez uzgodnienia daty zakończenia. W praktyce oznacza to konieczność dalszych negocjacji albo wybór innego trybu zakończenia stosunku pracy (np. wypowiedzenie), o ile spełnione są jego przesłanki.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Ostatni dzień miesiąca" – to uproszczenie kojarzone z niektórymi terminami kadrowymi, ale nie jest regułą, która zastępuje brak uzgodnień w porozumieniu.
- "Ustala sąd pracy" – sąd nie "dopowiada" brakującej zgody stron w ramach zwykłego porozumienia; spór sądowy ma inny cel (ocena zgodności z prawem działań, roszczenia), a nie negocjowanie treści porozumienia.
- "Ustala pracodawca" – jednostronne ustalenie daty jest typowe dla trybów jednostronnych (np. wypowiedzenie), ale nie dla porozumienia, gdzie elementem kluczowym jest wspólna zgoda.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "za porozumieniem stron", szukaj odpowiedzi podkreślającej konieczność uzgodnienia i brak automatyzmu lub jednostronnego narzucania warunków.