KWALIFIKACJA INF9 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 34.
Określ tłumienność układu przedstawionego na rysunku.
Ilustracja przedstawia schemat blokowy, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tłumienność całego układu w dB wyznacza się przez algebraiczne zsumowanie strat i zysków wszystkich elementów pokazanych na rysunku.
Po wykonaniu bilansu w skali dB wynik dla toru jest ujemny i wynosi -12 dB, co oznacza 12 dB strat w całym układzie.

Pełne wyjaśnienie:

Tłumienność toru (strata sygnału) jest często podawana w decybelach (dB). W zadaniach egzaminacyjnych, gdy na rysunku pokazano układ z elementami o znanych stratach lub wzmocnieniach w dB, wyznacza się bilans całego toru poprzez zsumowanie tych wartości.

Jak liczyć?

  • W skali dB wartości sumuje się algebraicznie: straty odejmuje się (lub zapisuje jako liczby ujemne), a wzmocnienia dodaje.
  • Jeżeli wszystkie elementy w torze wnoszą straty, wynik będzie ujemny.
  • W praktyce spotyka się dwa zapisy: "tłumienie 12 dB" (wartość bezwzględna) albo "zmiana poziomu -12 dB" (z uwzględnieniem znaku). W tym zadaniu poprawna odpowiedź jest podana ze znakiem.

Dlaczego poprawne jest -12 dB?
Na podstawie danych z rysunku bilans strat/wzmocnień całego układu daje wypadkową zmianę poziomu równą -12 dB. Oznacza to, że na wyjściu układu sygnał jest o 12 dB słabszy niż na wejściu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 0 dB – oznaczałoby brak strat i brak wzmocnienia (układ "przezroczysty"), co nie zgadza się z bilansem elementów pokazanych na schemacie.
  • 12 dB – to typowa pomyłka polegająca na podaniu samej wartości tłumienia bez znaku. W tym pytaniu wymagany jest wynik ze znakiem, więc poprawny zapis to -12 dB.
  • 24 dB – może wynikać z podwójnego zliczenia elementu, błędnego odczytu wartości lub mechanicznego dodania liczb bez analizy toru. Bilans układu nie daje tak dużej straty.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypisz wszystkie elementy toru w kolejności przepływu sygnału (w danej gałęzi), dopiero potem sumuj wartości w dB. To ogranicza ryzyko pominięcia lub podwójnego policzenia któregoś z elementów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tłumienność to miara spadku poziomu sygnału między wejściem i wyjściem toru. Najczęściej wyraża się ją w dB jako wartość ujemną zmiany poziomu (np. -12 dB) albo jako dodatnią "stratę" (np. 12 dB). W zadaniach z rysunkiem liczy się ją z bilansu elementów toru.
Gdy parametry elementów podano w dB, wykonujesz bilans w dB: dodajesz wzmocnienia i odejmujesz straty (albo sumujesz liczby ze znakami). To jest prostsze niż liczenie w skali liniowej. Dopilnuj, by uwzględnić wszystkie elementy na drodze sygnału.
Zapis ujemny oznacza, że poziom sygnału na wyjściu jest mniejszy niż na wejściu. W telekomunikacji często rozróżnia się "zmianę poziomu" (ze znakiem) i "tłumienie" jako wartość strat (bez znaku). W tym typie pytania podaje się zwykle wynik jako zmianę poziomu.
Nie zawsze. 12 dB bywa zapisem "wielkości tłumienia" (straty), a -12 dB zapisem "zmiany poziomu" między wejściem i wyjściem. Jeśli w odpowiedziach testowych jest wariant ze znakiem, zwykle oczekuje się formy z minusem dla strat i z plusem dla wzmocnień.
Najczęściej myli się znak (podaje 12 dB zamiast -12 dB), pomija się jeden element z rysunku albo liczy się element dwa razy. Zdarza się też błędne założenie, że dB trzeba zamieniać na skalę liniową—w większości zadań z bilansem wystarczy suma algebraiczna w dB.
W torze kaskadowym (elementy "jeden za drugim") w dB sumujesz wszystkie wpływy: straty kabli, złączy, tłumików oraz wzmocnienia wzmacniaczy. Jeśli rozpatrujesz konkretną gałąź instalacji, liczysz tylko elementy leżące na drodze sygnału w tej gałęzi.
0 dB oznacza brak zmiany poziomu sygnału: układ ani nie tłumi, ani nie wzmacnia. W praktyce jest to rzadkie, bo nawet przewody i złącza wnoszą pewne straty. W zadaniach egzaminacyjnych 0 dB bywa dystraktorem, gdy w schemacie są straty do zsumowania.
Wykonaj szybki test logiczny: jeśli w torze są tylko elementy pasywne (kable, złącza, rozgałęźniki), wynik powinien być ujemny. Jeśli jest wzmacniacz, sprawdź, czy jego zysk nie został pomylony ze stratą. Na koniec porównaj rząd wielkości z sumą największych składowych.
Najczęściej są to: odcinki przewodów (tłumienie zależne od długości i częstotliwości), złącza i przejściówki (straty wtrąceniowe), rozgałęźniki/odgałęźniki oraz tłumiki. W bilansie dB ważne jest też poprawne rozpoznanie, czy element dotyczy danej gałęzi toru.
Ćwicz bilans w dB na prostych schematach: najpierw tor kaskadowy, potem rozgałęzienia (liczenie dla wskazanej gałęzi). Ustal własną procedurę: wypisz elementy, przypisz znaki, zsumuj. Zwracaj uwagę, czy odpowiedzi są podawane jako strata dodatnia czy jako zmiana poziomu ze znakiem.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Decybel" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Decybel (dostęp: 18.02.2026)
  • Wikipedia: "Tłumienie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/T%C5%82umienie (dostęp: 18.02.2026)

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z podstaw telekomunikacji dotyczące skali dB i bilansu mocy
  • Karty katalogowe elementów pasywnych (tłumiki, rozgałęźniki, odgałęźniki) – interpretacja parametrów w dB
  • Zestawy zadań: bilans tłumienia w torach kaskadowych i rozgałęzionych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego