KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 37.
Określ ustawienie dźwigni skrzyni przekładniowej siewnika przy wysiewie żyta w ilości 155 kg/ha.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z ustawieniami dźwigni skrzyni przekładniowej siewnika, używaną w kontekście wysiewu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ustawienie dźwigni skrzyni przekładniowej dobiera się z tabeli wysiewu dla danego siewnika.
Przy normie wysiewu żyta 155 kg/ha właściwe jest ustawienie "B-4", ponieważ odpowiada ono tej dawce w zestawieniu nastaw. Pozostałe pozycje dają inną ilość wysiewu na hektar.

Pełne wyjaśnienie:

W siewnikach zbożowych dawka wysiewu (kg/ha) zależy od przełożenia w skrzyni przekładniowej oraz ustawienia elementów dozujących. Dlatego producenci podają tabele wysiewu (tabele nastaw), w których dla każdej rośliny i wymaganej normy wysiewu przypisane jest konkretne położenie dźwigni (np. zakres A/B/C oraz numer pozycji).

Dla normy wysiewu żyta 155 kg/ha właściwa jest nastawa "B-4", bo w tabeli odpowiada ona dawce zbliżonej do wymaganej (dla danego modelu siewnika i jego przekładni). W praktyce po ustawieniu dźwigni wykonuje się często próbę kręconą, aby potwierdzić, że rzeczywista ilość wysiewu zgadza się z założeniem (wpływ mogą mieć m.in. nasiona, czystość i stan aparatów, poślizg, warunki pracy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "B-3" – to pozycja sąsiednia, zwykle odpowiada mniejszej dawce niż "B-4", więc przy 155 kg/ha prowadziłaby do niedosiewu (zbyt mała obsada).
  • "B-5" – to pozycja sąsiednia w drugą stronę, zwykle daje większą dawkę niż "B-4", co sprzyja przesiewowi (zbyt duża obsada i niepotrzebne zużycie materiału).
  • "C-1" – inny zakres (C) oznacza inne przełożenia; użycie go przy tej normie nie odpowiada wartości 155 kg/ha według tabeli, więc dawka będzie istotnie inna.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o nastawach zawsze zakładaj, że trzeba odwołać się do tabeli wysiewu dla konkretnej maszyny (często dołączonej jako załącznik/ilustracja). Nie opieraj wyboru na intuicji "pozycja wyższa = trochę więcej", bo skale i przełożenia mogą się różnić między modelami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Norma wysiewu (kg/ha) to masa materiału siewnego wysiana na 1 hektar. Ustala się ją m.in. na podstawie zaleceń agrotechnicznych, MTZ, zdolności kiełkowania i terminu siewu. W siewniku osiąga się ją przez dobranie odpowiedniej nastawy przekładni i aparatu wysiewającego.
Ustawienie dobiera się z tabeli wysiewu dla danego siewnika: odszukuje się roślinę (żyto) i wymaganą dawkę (155 kg/ha), a następnie odczytuje wskazaną pozycję dźwigni. W praktyce warto potwierdzić wynik próbą kręconą, bo rzeczywista dawka może się różnić.
Różne modele siewników mają inne przełożenia w skrzyni przekładniowej, inną konstrukcję aparatów wysiewających i inną skalę nastaw (A/B/C, numery). Dlatego "B-4" w jednym siewniku może oznaczać inną dawkę niż "B-4" w innym, jeśli producent inaczej wyskalował przekładnię.
To oznaczenia pozycji nastawy przekładni/ regulatora dawki. Litera zwykle wskazuje zakres przełożeń (np. A/B/C), a liczba konkretne położenie w danym zakresie. Każda pozycja odpowiada innej intensywności wysiewu, zgodnie z tabelą wysiewu producenta.
Próbę kręconą wykonuje się przed siewem (oraz po zmianie ziarna, dawki lub ustawień), aby sprawdzić rzeczywistą ilość wysiewu. Pozwala to skorygować nastawę, gdy tabela nie uwzględnia np. różnic w kalibracji, zużyciu elementów, właściwościach ziarna czy warunkach pracy.
Najczęściej myli się zakresy A/B/C, odczytuje złą kolumnę w tabeli (inna roślina lub inna dawka), pomija próbę kręconą albo zakłada liniową zależność między kolejnymi pozycjami. Błędem jest też nieuwzględnienie, że zmiana ziarna lub MTZ może wymagać korekty.
Pozycje sąsiednie często dają dawkę zbliżoną, ale egzamin wymaga wskazania nastawy wynikającej z tabeli dla zadanej wartości. W praktyce "prawie" może oznaczać realną różnicę w obsadzie i kosztach, dlatego należy celować w dokładną nastawę i potwierdzić ją kalibracją.
Najpewniej przez próbę kręconą: obraca się kołem napędowym określoną liczbę obrotów, zbiera wysiane ziarno, waży je i przelicza na powierzchnię 1 ha według instrukcji. Jeśli wynik odbiega od 155 kg/ha, koryguje się ustawienie dźwigni i powtarza pomiar.
Zakres (np. B vs C) oznacza inny przedział przełożeń, więc zmienia dawkę bardziej "skokowo" niż sama zmiana numeru w obrębie jednego zakresu. Jeśli tabela dla 155 kg/ha podaje zakres B, przejście na zakres C zwykle odsuwa dawkę od wymaganej i zwiększa ryzyko dużego błędu wysiewu.
Ćwicz pracę z tabelami (odczyt rośliny, dawki i nastawy), poznaj budowę siewnika i znaczenie zakresów nastaw. Warto też przećwiczyć próbę kręconą na zajęciach praktycznych. Na egzaminie zawsze szukaj informacji w załącznikach/ilustracjach i nie zgaduj z intuicji.
info

Około 32% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe pozycje dają inną ilość wysiewu na hektar."

Materiały:

  • Instrukcja obsługi (DTR) konkretnego modelu siewnika używanego na zajęciach
  • Tabele wysiewu producenta (załącznik do instrukcji) dla zbóż, w tym żyta
  • Materiały dydaktyczne z mechanizacji rolnictwa (siewniki: budowa, regulacja, próba kręcona)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego