KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 29.
Określ wartość rezystancji Rab między punktami a i b obwodu elektrycznego, przedstawionego na rysunku, po wystąpieniu zwarcia między punktami C i D.
Ilustracja przedstawia schemat obwodu elektrycznego, który jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po zwarciu między C i D punkty te stają się jednym węzłem. Od A do tego węzła rezystory R1 i R3 są połączone równolegle, więc R1||R3 = 0,5 Ω (dla 1 Ω i 1 Ω). Od węzła do B równolegle są R2 i R4, więc R2||R4 = 0,5 Ω. Te dwa wyniki są szeregowo: 0,5 Ω + 0,5 Ω = 1 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancja zastępcza Rab zależy od topologii połączeń między zaciskami A i B. Kluczowe jest zrozumienie, że zwarcie między punktami C i D oznacza połączenie ich przewodem o pomijalnie małej rezystancji, czyli elektrycznie tworzy jeden wspólny węzeł.

Krok 1: rozpoznanie nowej topologii po zwarciu C–D
Po zwarciu punkty C i D są tym samym węzłem. To zmienia sposób łączenia elementów: rezystory "po lewej stronie" (R1 i R3) łączą zacisk A z tym węzłem, a rezystory "po prawej stronie" (R2 i R4) łączą ten węzeł z zaciskiem B.

Krok 2: redukcja od A do węzła C/D
R1 i R3 są wpięte między te same dwa punkty (A oraz węzeł C/D), więc są równolegle:
R(A–C/D) = R1||R3
Dla R1=R3=1 Ω: R1||R3 = (1·1)/(1+1) = 1/2 = 0,5 Ω.

Krok 3: redukcja od węzła C/D do B
Analogicznie R2 i R4 są połączone między węzłem C/D a zaciskiem B, więc też są równolegle:
R(C/D–B) = R2||R4
Dla R2=R4=1 Ω: R2||R4 = 0,5 Ω.

Krok 4: połączenie wyników
Otrzymane dwa bloki (0,5 Ω oraz 0,5 Ω) są połączone szeregowo (prąd z A do B musi przejść przez pierwszy blok, potem przez drugi):
Rab = 0,5 Ω + 0,5 Ω = 1 Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0 Ω – błędna heurystyka, że samo zwarcie "zeruje" opór między A i B. Zwarcie dotyczy tylko C–D; w torze A–B nadal są rezystory.
  • 2 Ω – typowy błąd polegający na potraktowaniu obwodu jak jednej gałęzi szeregowej lub nieuwzględnieniu połączeń równoległych po zwarciu.
  • 4 Ω – odpowiadałoby zsumowaniu wszystkich rezystorów szeregowo, co nie zachodzi w tej topologii (gałęzie i węzły tworzą połączenia równoległe).

Wskazówka egzaminacyjna: po zwarciu zawsze narysuj (choćby mentalnie) nowy węzeł i sprawdź, które elementy mają te same dwa końce – to najszybsza metoda rozpoznania połączeń równoległych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwarcie C–D oznacza połączenie tych punktów przewodem o pomijalnej rezystancji. W praktyce traktujesz je jako jeden węzeł o tym samym potencjale. To zmienia topologię: elementy podłączone do C i do D mogą stać się połączone równolegle lub ominąć fragmenty obwodu.
Sprawdź, które elementy mają podłączone oba końce do tych samych dwóch węzłów. Po zwarciu C i D są jednym węzłem, więc R1 i R3 łączą A z węzłem C/D (równolegle), a R2 i R4 łączą węzeł C/D z B (równolegle).
Bo zwarcie dotyczy tylko fragmentu obwodu (między C i D), a nie bezpośredniego połączenia A–B. Między A i B nadal znajdują się rezystory, które ograniczają prąd. Rezystancja całkowita może się zmniejszyć, wzrosnąć albo pozostać taka sama – zależy od topologii.
Dla dwóch rezystorów równoległych stosujesz wzór: R = (R1·R2)/(R1+R2). Przy 1 Ω i 1 Ω: R = (1·1)/(1+1) = 1/2 = 0,5 Ω. To często pojawia się w zadaniach po zwarciu węzłów.
Najczęściej: (1) traktowanie zwarcia jak przerwy (odcinanie gałęzi), (2) nieuwzględnienie, że C i D to jeden węzeł, (3) mechaniczne sumowanie rezystorów szeregowo, (4) założenie "zwarcie = 0 Ω w całym obwodzie". Pomaga rysunek węzłów i redukcja krokami.
Gdy zwarcie łączy dwa punkty, do których dochodzą różne gałęzie, powstaje wspólny węzeł. Wtedy elementy, które wcześniej były w różnych gałęziach, mogą mieć te same końce (te same dwa węzły), czyli stają się równoległe. To częste w mostkach i układach dwugałęziowych.
Metoda węzłowa uczy dyscypliny: najpierw identyfikujesz węzły (po zwarciu łączysz C i D w jeden), a dopiero potem upraszczasz połączenia. Dzięki temu rzadziej mylisz szereg z równoległym. Nawet bez równań węzłowych sama analiza węzłów prowadzi do poprawnej redukcji.
Bo zwarcie C–D dzieli obwód na dwa etapy przepływu prądu z A do B: najpierw prąd przechodzi przez blok A–(C/D), a potem przez blok (C/D)–B. Każdy blok jest równoległy (dwie drogi prądu), więc daje 0,5 Ω, a bloki są po sobie, więc sumują się.
Tak: po zwarciu C–D widzisz dwie pary identycznych rezystorów 1 Ω równolegle (po lewej i po prawej), czyli 0,5 Ω i 0,5 Ω. Potem są one w szeregu, więc 1 Ω. Szybki skrót działa tylko, gdy poprawnie rozpoznasz węzeł wspólny po zwarciu.
W mechatronice zwarcia przewodów, złączy lub ścieżek PCB zmieniają rezystancję widzianą przez zasilacz i czujniki, co wpływa na prądy oraz błędy sterownika. Umiejętność redukcji obwodu pozwala przewidzieć skutki usterki i dobrać pomiar (np. omomierzem) w odpowiednich punktach.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Po zwarciu między C i D punkty te stają się jednym węzłem."

Źródła:

  • Alexander, C.K.; Sadiku, M.N.O., "Fundamentals of Electric Circuits", rozdział: Resistors in Series and Parallel, McGraw-Hill (wybrane wydania).
  • Nilsson, J.W.; Riedel, S.A., "Electric Circuits", rozdział: Equivalent Resistance, Pearson (wybrane wydania).

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw elektrotechniki: obwody rezystancyjne, redukcja schematów
  • Zbiory zadań z teorii obwodów (połączenia szeregowe/równoległe, zwarcia i przerwy)
  • Notatki/ściągi z metodą węzłową: identyfikacja węzłów i gałęzi po modyfikacji połączeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego