KWALIFIKACJA ELM6 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 3.
Rozważ obwód prądu stałego składający się z dwóch rezystorów połączonych równolegle: R1 = 3 Ω i R2 = 6 Ω. Oblicz całkowitą rezystancję tego obwodu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu równoległym spełnione jest: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2.
Dla R1 = 3 Ω i R2 = 6 Ω: 1/Rz = 1/3 + 1/6 = 2/6 + 1/6 = 3/6 = 1/2, więc Rz = 2 Ω.
Wynik jest logiczny: rezystancja zastępcza jest mniejsza niż 3 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodach prądu stałego rezystancję zastępczą (całkowitą) sieci rezystorów liczy się w zależności od sposobu połączenia. Dwa rezystory połączone równolegle mają to samo napięcie na zaciskach, a prądy w gałęziach sumują się. Z tego wynika zależność na rezystancję zastępczą:

1/Rz = 1/R1 + 1/R2

Podstawiamy dane z zadania:

1/Rz = 1/3 + 1/6

Sprowadzamy do wspólnego mianownika 6:

1/3 = 2/6, a 1/6 = 1/6, więc:

1/Rz = 2/6 + 1/6 = 3/6 = 1/2

Odwracamy obie strony:

Rz = 2 Ω

To dobry moment na kontrolę sensowności wyniku: w połączeniu równoległym rezystancja zastępcza musi być mniejsza od najmniejszej z rezystancji gałęzi (bo dokładamy dodatkową drogę przepływu prądu). Najmniejsza z danych to 3 Ω, a wynik 2 Ω spełnia tę regułę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 Ω" byłoby możliwe przy znacznie mniejszych rezystancjach lub większej liczbie równoległych gałęzi; tutaj suma odwrotności daje dokładnie 1/2, więc nie może wyjść 1 Ω.
  • "3 Ω" sugeruje brak wpływu drugiej gałęzi lub pomylenie zasad łączenia; przy połączeniu równoległym rezystancja nie może pozostać równa najmniejszej (musi spaść).
  • "9 Ω" wygląda jak wynik dodawania rezystancji (3 + 6), czyli reguła dla połączenia szeregowego, a nie równoległego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz połączenie równoległe, sprawdź na końcu, czy wynik jest mniejszy od najmniejszej rezystancji — to szybki test wykrywający typowe pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Następnie oblicz sumę odwrotności i na końcu odwróć wynik, aby dostać Rz. Kontrola: w połączeniu równoległym Rz zawsze jest mniejsze od najmniejszej rezystancji gałęzi.
Bo dodajesz kolejną drogę przepływu prądu. Dla tego samego napięcia całkowity prąd rośnie (sumuje się z prądów gałęzi), a ponieważ R = U/I, większy prąd przy tym samym napięciu oznacza mniejszą rezystancję zastępczą.
Oznacza, że równoległe "ścieżki przewodzenia" obniżają opór widziany przez zasilanie lub miernik. W diagnostyce mechatronicznej to ważne np. przy pomiarach na płytce, gdzie zwarcie lub dodatkowa gałąź równoległa może zaniżyć odczyt rezystancji.
Najczęściej myli się zasady i dodaje rezystancje jak dla połączenia szeregowego (R1+R2). Częsty jest też błąd na ułamkach (zły wspólny mianownik) lub brak kontroli sensu wyniku (Rz powinno wyjść mniejsze od najmniejszej rezystancji).
Wykonaj test logiczny: dla połączenia równoległego Rz < min(R1,R2). Jeśli wyszło większe od 3 Ω (w tym zadaniu), to na pewno jest błąd. Dodatkowo sprawdź, czy nie zastosowano przypadkiem wzoru z połączenia szeregowego.
Dla dwóch rezystorów można użyć równoważnej postaci: Rz = (R1·R2)/(R1+R2). To ten sam wzór, tylko przekształcony. W praktyce bywa szybszy rachunkowo, ale nadal wymaga ostrożności, by nie pomylić z dodawaniem.
Np. przy doborze obciążeń, dzielnikach prądu, rezystorach pomiarowych i w układach, gdzie kilka elementów jest zasilanych z tego samego punktu. Równoległość pojawia się też "przypadkowo" w instalacji, gdy występują dodatkowe drogi przewodzenia (wilgoć, uszkodzenia izolacji).
W połączeniu równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo. Liczysz więc osobno: I1 = U/R1 i I2 = U/R2, a prąd całkowity to I = I1 + I2. To pomaga też zrozumieć, skąd bierze się mniejsza rezystancja zastępcza.
Symbol Ω oznacza om, jednostkę rezystancji. Na egzaminie ważne jest, aby zachować poprawne jednostki i nie mieszać ich z kΩ czy MΩ. Błąd w jednostce często prowadzi do wyniku o złym rzędzie wielkości, nawet gdy wzór został dobrany poprawnie.
Można go oszacować: skoro 3 Ω jest najmniejsze, wynik musi być poniżej 3 Ω. Ponieważ 6 Ω jest dwa razy większe, jego gałąź doda "mniej" przewodzenia niż gałąź 3 Ω, więc wynik powinien być bliżej 3 Ω niż 1,5 Ω. Dokładne liczenie potwierdza 2 Ω.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia: "Połączenie równoległe" (zależności dla elementów w gałęziach równoległych) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Rezystancja" (podstawowe definicje i jednostki) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Prawo Ohma" (zależność U=IR jako baza do analizy obwodów rezystancyjnych) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw elektrotechniki (dział: połączenia rezystorów)
  • Zbiory zadań z elektrotechniki: rezystancja zastępcza, obwody DC
  • Materiały dydaktyczne o prawie Ohma i prawach Kirchhoffa (wprowadzenie do analizy obwodów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego