KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 44.
Określ wskaźnik wzrostu PKB w 2009 r. w stosunku do 2008 r. wiedząc, że PKB w 2008 r. wyniósł 200 min euro a w 2009 r. 230 min euro.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik wzrostu liczysz jako przyrost podzielony przez wartość bazową: (230−200)/200 = 30/200 = 0,15. Po zamianie na procenty: 0,15·100% = 15%. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomylenia różnicy 30 z procentem lub z dzielenia przez złą podstawę.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik wzrostu (dynamiki) w roku 2009 względem 2008 oblicza się jako procentową zmianę w stosunku do roku bazowego (tu: 2008).

Krok 1: oblicz przyrost wartości
PKB 2009 − PKB 2008 = 230 − 200 = 30 (mln euro).

Krok 2: podziel przyrost przez wartość bazową (rok 2008)
30 / 200 = 0,15.

Krok 3: zamień na procenty
0,15 · 100% = 15%.

Dlatego poprawna odpowiedź to 15%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 30% – częsty błąd polega na uznaniu, że skoro przyrost wynosi 30 (w jednostkach), to "wzrost to 30%". Procent wymaga odniesienia do podstawy, czyli do 200.
  • 70% – wynik mógłby powstać z błędnych działań arytmetycznych albo z pomylenia relacji (np. niepoprawne dzielenie/odejmowanie i przypadkowe przeliczenie na procent).
  • 86% – taki rezultat zwykle jest skutkiem dzielenia przez niewłaściwą liczbę lub błędnego przekształcenia (np. pomylenie ilorazu z różnicą, błędne zaokrąglenia).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w mianowniku stoi wartość z roku bazowego (tu 2008), a na końcu upewnij się, że wynik jest w procentach (mnożenie przez 100%).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby obliczyć wzrost rok do roku, policz przyrost i odnieś go do roku bazowego: (wartość w roku n − wartość w roku n−1) / wartość w roku n−1, a potem pomnóż przez 100%. To daje procentową zmianę, a nie samą różnicę w jednostkach.
Wskaźnik "względem 2008 r." oznacza, że 2008 jest punktem odniesienia (bazą). Procent pokazuje, jak duża jest zmiana w porównaniu z tym, od czego startowaliśmy. Użycie 2009 w mianowniku zmienia interpretację i daje inny, niezamierzony wynik.
Przyrost 30 mln euro to różnica w jednostkach, a nie procent. Aby uzyskać procent, trzeba podzielić 30 przez wartość bazową (200 mln euro) i dopiero wtedy przeliczyć na %. Bez tego mylisz "ile urosło" z "o ile procent urosło".
Oceń rząd wielkości: wzrost z 200 do 230 to wzrost o 30 na 200, czyli około 1/6. 1/6 to ok. 16–17%, więc odpowiedź w okolicy 15% jest wiarygodna. Wyniki typu 70% lub 86% byłyby zbyt duże jak na taki przyrost.
W prostych zadaniach rachunkowych często używa się tych pojęć zamiennie dla zmiany rok do roku. Zwykle chodzi o procentową zmianę względem roku bazowego. W praktyce spotyka się też indeksy (np. 115), ale w testach najczęściej oczekuje się formy procentowej (15%).
Najczęstsze błędy to: uznanie różnicy za procent (30 → 30%), dzielenie przez złą podstawę (np. przez 230), pomylenie kolejności odejmowania oraz brak przeliczenia na procenty (pozostawienie wyniku 0,15 bez mnożenia przez 100%). Warto robić rachunek krokami.
Do samego obliczenia wskaźnika wzrostu wystarczy rachunek procentowy i zrozumienie, że porównujesz rok n do roku bazowego. Definicja PKB pomaga w interpretacji ekonomicznej, ale w tym typie zadania kluczowe są działania matematyczne i poprawny dobór mianownika.
Stosujesz ten sam wzór: (nowa − stara) / stara · 100%. Gdy nowa wartość jest mniejsza, różnica będzie ujemna i otrzymasz wynik ujemny, np. −5%. To poprawnie pokazuje spadek. Ważne, by nie "gubić" znaku minus w obliczeniach.
Przydają się w analizie prostych danych w sprawozdaniach, zestawieniach i informacjach dla przełożonych lub interesantów, np. przy porównaniu wpływów, wydatków, liczby spraw czy wskaźników społeczno-gospodarczych w kolejnych latach. To podstawa czytelnej prezentacji zmian.
Ćwicz rachunek procentowy: zmiana procentowa, procent składany, praca na ułamkach dziesiętnych oraz dobór wartości bazowej. Na egzaminie zapisuj kroki (różnica → dzielenie przez bazę → mnożenie przez 100%). To zmniejsza ryzyko pomyłki i ułatwia kontrolę wyniku.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik wzrostu liczysz jako przyrost podzielony przez wartość bazową: (230−200)/200 = 30/200 = 0,15.

Źródła:

  • OECD Data glossary – Gross domestic product (GDP) (definicje i podstawy interpretacji), https://data.oecd.org/gdp/gross-domestic-product-gdp.htm - accessed 2026-02-16
  • Główny Urząd Statystyczny (GUS) – Portal Edukacyjny: zagadnienia statystyczne / podstawy statystyki (wskaźniki, dynamika; materiały edukacyjne), https://stat.gov.pl/edukacja/ - accessed 2026-02-16

Materiały:

  • Podręcznik do matematyki: procenty i zmiana procentowa (dział: rachunek procentowy)
  • Materiały GUS dotyczące podstaw statystyki opisowej i interpretacji wskaźników
  • Słowniki ekonomiczne (hasła: PKB, dynamika, wskaźnik zmian)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego