KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 43.
Pan Jan Nowak prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą postanowił zaciągnąć na 3 miesiące kredyt w wysokości 2 000 złotych przy oprocentowaniu 15% w skali roku. Wysokość należnych odsetek wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsetki proste liczymy wzorem: kapitał × stopa roczna × czas w latach.
Dla 2 000 zł, 15% rocznie i 3 miesięcy: 2000 × 0,15 × (3/12) = 2000 × 0,15 × 0,25 = 75 zł.
Pozostałe kwoty wynikają z pominięcia czasu lub błędnego przeliczenia miesięcy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć odsetki należne za 3 miesiące przy podanym oprocentowaniu w skali roku. W typowych zadaniach egzaminacyjnych tego typu przyjmuje się odsetki proste, czyli bez kapitalizacji w trakcie okresu.

Stosujemy wzór na odsetki proste:

Odsetki = Kapitał × Stopa roczna × Czas (w latach)

Krok 1: dane
Kapitał: 2 000 zł
Stopa roczna: 15% = 0,15
Czas: 3 miesiące = 3/12 roku = 0,25 roku

Krok 2: obliczenie
Odsetki = 2000 × 0,15 × 0,25
Najpierw 2000 × 0,15 = 300 (to byłyby odsetki za cały rok).
Następnie 300 × 0,25 = 75.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "300 zł" to efekt policzenia 15% od 2 000 zł za cały rok, bez uwzględnienia, że kredyt trwa tylko 3 miesiące.
  • "100 zł" zwykle wynika z błędnego przeliczenia czasu (np. potraktowania 3 miesięcy jako 1/3 roku zamiast 1/4) albo z rachunku "na oko".
  • "25 zł" może wynikać z podwójnego "ucięcia" czasu (np. błędnego użycia 1/12 zamiast 3/12) albo z pomylenia stopy 15% z 5%.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamień procent na ułamek dziesiętny i czas na ułamek roku (miesiące/12). Dzięki temu unikniesz najczęstszej pomyłki jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej w zadaniach szkolnych stosuje się odsetki proste: Odsetki = kapitał × stopa roczna × czas w latach. Kluczowe jest przeliczenie czasu: np. 3 miesiące to 3/12 roku. Dopiero wtedy wykonujesz mnożenie.
Odsetki proste nalicza się od pierwotnego kapitału przez cały okres. Kapitalizacja oznacza dopisywanie odsetek do kapitału w trakcie trwania umowy, co powoduje naliczanie "odsetek od odsetek". W tym typie zadań zwykle zakłada się brak kapitalizacji.
Oprocentowanie podano "w skali roku", więc czas musi być wyrażony jako część roku. Rok ma 12 miesięcy, dlatego 3 miesiące to 3/12 roku. Ułamki typu 3/10 czy 3/100 nie odpowiadają jednostkom czasu w tym kontekście.
Zrób kontrolę przybliżeniem: 15% z 2000 zł to 300 zł za rok. Skoro 3 miesiące to 1/4 roku, odsetki powinny wynosić około 1/4 z 300 zł, czyli 75 zł. Jeśli wychodzi 300 zł lub 25 zł, to znak błędu w czasie.
Gdy w treści nie ma informacji o kapitalizacji, konwencji dni (np. 365/360) ani o ratach, zwykle przyjmuje się model uproszczony: czas w miesiącach przelicza się na ułamek roku (miesiące/12). To standardowa konwencja w szkolnych zadaniach rachunkowych.
W praktyce całkowity koszt kredytu obejmuje też opłaty i prowizje, ale w tym typie pytania liczy się wyłącznie odsetki od kapitału przy podanej stopie. Jeśli nie ma danych o prowizji, nie wolno jej "doliczać" z własnych założeń.
Najczęstsze pomyłki to: (1) policzenie odsetek za cały rok i niepodzielenie przez 4, (2) potraktowanie 3 miesięcy jako 1/3 roku, (3) zostawienie 15% zamiast zamiany na 0,15, (4) błędne zaokrąglenia. Pomaga zapis krok po kroku.
Oznacza to, że przy niezmiennym kapitale 2000 zł odsetki za pełny rok wyniosłyby 2000 × 0,15 = 300 zł (w modelu odsetek prostych). Dla krótszego okresu bierze się odpowiednią część roku, np. 3/12.
Wtedy czas wyraża się jako ułamek roku w dniach, np. dni/365 (lub inną konwencję, jeśli jest podana w treści). Bez takiej informacji w zadaniach szkolnych często przyjmuje się 365 dni. Najważniejsze: czas musi być spójny z "w skali roku".
Poza prostym liczeniem odsetek mogą pojawić się: obliczanie kwoty końcowej (kapitał + odsetki), porównywanie dwóch ofert (różne stopy i okresy), przeliczanie procentów na ułamki i odwrotnie, a także zadania na interpretację informacji finansowej w obsłudze klienta.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Odsetki" (opis pojęcia i naliczania odsetek) https://pl.wikipedia.org/wiki/Odsetki - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy, "Simple interest" (definicja i wzór na odsetki proste) https://www.khanacademy.org/economics-finance-domain/core-finance/interest-tutorial/interest-basics/v/simple-interest - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (EN), "Simple interest" (wzór: principal × rate × time) https://en.wikipedia.org/wiki/Simple_interest - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z matematyki finansowej (oprocentowanie i odsetki proste)
  • Materiały dydaktyczne z rachunku procentowego dla szkół branżowych/technikum
  • Ćwiczenia z obliczania odsetek dla różnych okresów (miesiące, dni) i stawek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego