Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED3 - TEST WIEDZY NR 8



PYTANIE NR 14.
Określ, które z poniższych działań mogą pomóc w zapobieganiu powstawaniu odleżyn u osób niesamodzielnych i unieruchomionych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Profilaktyka odleżyn opiera się na zmniejszaniu długotrwałego ucisku i ochronie skóry.
Pomagają: regularne zmiany pozycji, utrzymanie skóry czystej i suchej (mniej maceracji) oraz odpowiednie odżywianie, w tym podaż białka wspierająca regenerację tkanek.

Pełne wyjaśnienie:

Odleżyny powstają najczęściej u osób niesamodzielnych i unieruchomionych w wyniku długotrwałego ucisku (oraz tarcia i sił ścinających), który upośledza ukrwienie tkanek. Dlatego profilaktyka musi jednocześnie ograniczać ucisk i chronić skórę.

Odpowiedź "Regularne zmiany pozycji ciała, utrzymanie skóry czystej i suchej, odpowiednie odżywianie" jest prawidłowa, bo obejmuje trzy kluczowe filary:

  • Zmiany pozycji – redukują czas nieprzerwanego ucisku na wyniosłości kostne, co zmniejsza ryzyko niedokrwienia i martwicy.
  • Czysta i sucha skóra – wilgoć (np. pot, mocz, kał) prowadzi do maceracji naskórka, zwiększa podatność na uszkodzenia i ułatwia otarcia; higiena i osuszanie ograniczają ten mechanizm.
  • Odpowiednie odżywianie – niedożywienie, w tym niedobór białka, pogarsza stan skóry i zdolność gojenia; właściwa dieta wspiera regenerację tkanek.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ każda zawiera elementy zwiększające ryzyko odleżyn:

  • Warianty z "utrzymaniem stałej pozycji ciała" są błędne, bo stały ucisk jest podstawowym czynnikiem sprawczym odleżyn.
  • Warianty z "utrzymaniem skóry wilgotnej" są błędne w kontekście profilaktyki odleżyn, ponieważ nadmierna wilgoć sprzyja maceracji i uszkodzeniom skóry (zwłaszcza przy nietrzymaniu moczu/stolca).
  • Warianty z "ograniczeniem spożycia białka" są błędne, bo białko jest ważne dla utrzymania i odbudowy tkanek; jego ograniczanie może pogarszać stan odżywienia i tolerancję skóry na obciążenia.

W praktyce opiekun medyczny powinien łączyć pozycjonowanie chorego, codzienną ocenę skóry, pielęgnację ukierunkowaną na ograniczanie wilgoci oraz zgłaszanie problemów żywieniowych zespołowi (pielęgniarka/lekarz/dietetyk).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są odleżyny i dlaczego powstają u osób unieruchomionych?
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek głębszych, które powstają głównie przez długotrwały ucisk (oraz tarcie i siły ścinające). U osoby unieruchomionej ucisk na wyniosłości kostne utrzymuje się długo, co pogarsza ukrwienie i prowadzi do niedokrwienia oraz martwicy.
Jakie działania opiekuna medycznego najbardziej zmniejszają ryzyko odleżyn?
Najważniejsze są: regularna zmiana pozycji ciała, codzienna kontrola skóry, utrzymanie skóry czystej i suchej oraz właściwe odżywianie i nawodnienie. W praktyce liczy się systematyczność i szybkie reagowanie na zaczerwienienia lub uszkodzenia naskórka.
Dlaczego regularne zmiany pozycji ciała zapobiegają odleżynom?
Zmiana ułożenia skraca czas nieprzerwanego ucisku na tę samą okolicę (np. pięty, kość krzyżowa). To poprawia ukrwienie tkanek i zmniejsza ryzyko niedotlenienia. Dodatkowo ogranicza tarcie i siły ścinające, jeśli pozycjonowanie wykonuje się prawidłową techniką.
Dlaczego skóra powinna być czysta i sucha w profilaktyce odleżyn?
Nadmierna wilgoć (pot, mocz, kał) sprzyja maceracji, czyli rozmiękaniu naskórka. Taka skóra łatwiej pęka i ulega otarciom, a ucisk szybciej prowadzi do uszkodzeń. Higiena i delikatne osuszanie zmniejszają ryzyko uszkodzeń i zakażeń.
Czy utrzymywanie wilgotnej skóry pomaga w zapobieganiu odleżynom?
Nie w sensie stałego "utrzymywania wilgoci". W profilaktyce odleżyn kluczowe jest ograniczanie nadmiernej wilgoci i maceracji. Stosuje się natomiast odpowiednią pielęgnację: delikatne mycie, osuszanie oraz preparaty ochronne/barierowe, gdy występuje nietrzymanie moczu lub stolca.
Jakie znaczenie ma białko w diecie osoby zagrożonej odleżynami?
Białko jest potrzebne do utrzymania i regeneracji tkanek, w tym skóry. Niedobór białka i ogólne niedożywienie osłabiają odporność skóry na ucisk oraz pogarszają gojenie. Dlatego przy ryzyku odleżyn zwykle dąży się do poprawy stanu odżywienia, a nie do ograniczania białka.
Kiedy trzeba zgłosić pielęgniarce zaczerwienienie skóry u pacjenta leżącego?
Gdy zaczerwienienie utrzymuje się mimo odciążenia, gdy skóra jest cieplejsza, bolesna lub twarda, albo gdy pojawiają się pęcherze, otarcia czy sączenie. Takie objawy mogą oznaczać wczesne uszkodzenie tkanek i wymagają szybkiej oceny oraz wdrożenia działań zapobiegawczych.
Jakie miejsca na ciele najczęściej są narażone na odleżyny?
Najczęściej są to okolice wyniosłości kostnych, gdzie ucisk jest największy: kość krzyżowa i pośladki, pięty, biodra, kostki, łopatki, łokcie. U osób leżących dużo na boku rośnie ryzyko w okolicy krętarzy, a u siedzących – w okolicy guzów kulszowych.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w profilaktyce odleżyn w domu?
Częste błędy to: zbyt rzadkie zmiany ułożenia, przesuwanie chorego po prześcieradle (tarcie), brak kontroli skóry, bagatelizowanie wilgoci przy nietrzymaniu moczu/stolca oraz zbyt mała dbałość o odżywienie. Pomaga plan opieki, harmonogram zmian pozycji i stała obserwacja skóry.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o odleżyny w MED.3?
Ucz się schematu: przyczyny (ucisk/tarcie/ścinanie), profilaktyka (pozycjonowanie, skóra sucha i chroniona, żywienie), obserwacja i zgłaszanie niepokojących zmian. Na egzaminie sprawdzaj, czy odpowiedź nie zawiera "ukrytego błędu" typu brak zmiany pozycji lub ograniczanie białka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że profilaktyka odleżyn opiera się na zmniejszaniu długotrwałego ucisku i ochronie skóry.

Źródła:

  • NPIAP/EPUAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 2019 edition (sections on repositioning, skin care/moisture, nutrition)
  • NICE Guideline CG179: Pressure ulcers: prevention and management, 2014 (recommendations on repositioning, skin assessment and care, nutrition) - https://www.nice.org.uk/guidance/cg179 (dostęp: 2026-03-01)
  • European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP) – materiały edukacyjne nt. zapobiegania odleżynom (repositioning, moisture management, nutrition) - https://www.epuap.org/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MED.3 z zakresu profilaktyki powikłań unieruchomienia
  • Wytyczne i podręczniki pielęgniarstwa opieki długoterminowej (rozdziały: odleżyny, pielęgnacja skóry)
  • Standardy opieki nad pacjentem unieruchomionym (checklisty zmiany pozycji, obserwacji skóry)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego