KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 12.
Określ zapotrzebowanie na złom stalowy do procesu produkcji ołowiu z pyłów i szlamów, jeżeli masa wsadu wynosi 15 Mg, a udział złomu to 16% masy wsadu ołowionośnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczamy 16% masy wsadu 15 Mg.
16% = 0,16, więc masa złomu = 0,16 · 15 Mg = 2,4 Mg. Jednostka pozostaje ta sama (Mg), bo nie ma potrzeby przeliczania na kg. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędnego przestawienia przecinka lub zaokrągleń.

Pełne wyjaśnienie:

Udział złomu wynosi 16% masy wsadu, a masa całkowita wsadu to 15 Mg. W takich zadaniach stosujemy prostą zależność:

masa składnika = (udział procentowy) · (masa całkowita)

Krok 1. Zamiana procentów na ułamek dziesiętny:
16% = 16/100 = 0,16

Krok 2. Obliczenie masy złomu:
0,16 · 15 Mg = 2,4 Mg

Wynik: 2,4 Mg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2,2 Mg – zaniżenie wyniku, typowe przy błędzie rachunkowym lub nieuwzględnieniu całych 16% (np. pomylenie 15 Mg z inną podstawą obliczeń).
  • 2,6 Mg – zawyżenie wyniku, często przez niedokładne liczenie "w pamięci" albo pomyłkę w mnożeniu.
  • 2,8 Mg – jeszcze większe zawyżenie, spotykane przy błędnym przesunięciu przecinka lub traktowaniu 16% jak 0,18–0,19.

Wskazówka egzaminacyjna: przy procentach zawsze wykonaj szybkie "sprawdzenie sensu". 10% z 15 Mg to 1,5 Mg, a 20% to 3,0 Mg, więc 16% musi wyjść pomiędzy 1,5 a 3,0, blisko 2,4.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zamień procent na ułamek dziesiętny: 16% = 0,16. Następnie pomnóż przez masę wsadu: 0,16 · 15 Mg = 2,4 Mg. Jednostka pozostaje Mg, bo liczysz część tej samej masy.
To informacja, że na każde 100 jednostek masy wsadu, 16 jednostek to złom stalowy. W praktyce oznacza to proporcję składu wsadu, potrzebną do bilansu materiałowego i do ustawienia dozowania surowców.
Nie ma takiej potrzeby, bo procent dotyczy tej samej wielkości (masy). Liczysz część z 15 Mg, więc wynik naturalnie wyjdzie w Mg. Przeliczanie na kg nic nie wnosi i zwiększa ryzyko błędu jednostek.
Zrób kontrolę przybliżeniową: 10% z 15 Mg to 1,5 Mg, a 20% to 3,0 Mg. Ponieważ 16% leży między 10% a 20%, wynik musi być między 1,5 a 3,0 i bliżej 2,4 niż 2,0.
Tak, ale tylko po prawidłowej zamianie zapisu procentowego na dziesiętny. 16% = 16/100 = 0,16. Błędem jest użycie liczby 16 wprost w mnożeniu, bo to oznaczałoby 1600%.
Najczęstsze to: (1) brak zamiany % na ułamek (16 zamiast 0,16), (2) złe przesunięcie przecinka (0,016 lub 1,6), (3) liczenie procentu od złej podstawy masy, (4) niepotrzebne mieszanie jednostek.
Stosuj ten sam schemat: masa złomu = (p/100) · masa wsadu, gdzie p to udział w %. Np. 12% z 15 Mg to 0,12 · 15 = 1,8 Mg. Zawsze sprawdzaj, czy wynik jest mniejszy od masy wsadu.
Procent ułatwia porównywanie receptur i skalowanie produkcji. Gdy zmienia się wielkość partii, zachowanie udziałów procentowych pozwala szybko wyznaczyć nowe masy składników, co wspiera planowanie dozowania i kontrolę jakości wsadu.
To zestawienie, ile masy poszczególnych składników (np. pyły, szlamy, złom, dodatki) wchodzi do procesu oraz jakie masy produktów/odpadów powstają. Bilans pomaga ocenić zużycie surowców i weryfikować zgodność procesu z założeniami.
Ćwicz krótkie schematy: procent → ułamek dziesiętny → mnożenie → kontrola sensu wyniku. Rozwiązuj zadania z bilansów materiałowych i pilnuj jednostek. Warto robić szybkie przybliżenia (10%, 20%, 50%), by wychwycić pomyłki.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Obliczamy 16% masy wsadu 15 Mg.16% = 0,16, więc masa złomu = 0,16 · 15 Mg = 2,4 Mg."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" — definicja i zamiana na ułamek dziesiętny: https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" — podstawowe obliczenia procentowe (kurs/lekcje): https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-percent (dostęp: 2026-02-18)
  • M. Krysicki, L. Włodarski, "Analiza matematyczna w zadaniach", dział: rachunek procentowy (konkretne przykłady zadań), Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie zależne od posiadanego egzemplarza

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty i obliczenia praktyczne
  • Notatki/arkusze ćwiczeń z bilansów materiałowych w procesach metalurgicznych
  • Zadania rachunkowe z planowania wsadu (procentowy udział składników) z przykładowymi rozwiązaniami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego