KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 22.
Określ zgodnie z technologią kolejne czynności podczas wykonywania przedstawionej na ilustracji widlicy w elemencie ramy drewnianej.
Ilustracja przedstawia złącze ciesielskie, konkretnie widlicę, w drewnianej ramie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa kolejność prac wynika z logiki technologii:
najpierw trasowanie wyznacza linie cięcia i wybierania, potem piłowanie wykonuje nacięcia/ograniczniki, następnie dłutowanie usuwa materiał do wymaganej głębokości, a na końcu szlifowanie wygładza i wykańcza powierzchnie.

Pełne wyjaśnienie:

Wykonanie widlicy (wycięcia/wybrania) w elemencie ramy drewnianej ma typową, logiczną kolejność operacji. Celem jest uzyskanie właściwego kształtu, wymiaru i jakości powierzchni, a kolejność prac minimalizuje ryzyko błędów i uszkodzeń włókien.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Trasowanie, piłowanie, dłutowanie, szlifowanie"?

  • Trasowanie jest etapem przygotowawczym: wyznacza dokładnie granice wybrania. Bez czytelnych linii łatwo o przesunięcie nacięć i późniejsze niedopasowanie elementów.
  • Piłowanie wykonuje nacięcia wzdłuż trasowania i "otwiera" materiał. W praktyce nacięcia piłą pomagają kontrolować, gdzie ma się kończyć wybieranie, i ograniczają wyrwania.
  • Dłutowanie służy do usunięcia materiału między nacięciami i doprowadzenia dna oraz ścianek do wymaganej geometrii. To etap obróbki kształtującej, wykonywany po przygotowaniu ograniczników.
  • Szlifowanie jest obróbką wykańczającą: wygładza powierzchnie, usuwa drobne nierówności i przygotowuje element do dalszych prac (np. montażu, klejenia, wykończenia).

Dlaczego pozostałe sekwencje są nieprawidłowe?

  • "Piłowanie, trasowanie, dłutowanie, szlifowanie" jest błędne, bo rozpoczyna od cięcia bez uprzedniego wyznaczenia wymiaru. W technologii to trasowanie prowadzi narzędzie, a nie odwrotnie.
  • "Dłutowanie, piłowanie, szlifowanie, trasowanie" jest nielogiczne technologicznie: obróbka dłutem bez granic trasowania i bez nacięć piłą zwiększa ryzyko odłupań i przekroczenia wymiaru, a trasowanie na końcu traci sens.
  • "Szlifowanie, trasowanie, piłowanie, dłutowanie" myli etap wykańczający z przygotowawczym. Szlifowanie wykonuje się po ukształtowaniu wybrania; wykonane wcześniej nie zapewnia poprawnego wymiaru i i tak zostałoby "zniszczone" przez późniejsze cięcie i dłutowanie.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o kolejności operacji szukaj schematu: wyznacz → wykonaj nacięcia/ograniczniki → wybierz materiał → wykończ. To pomaga szybko ocenić, czy podana sekwencja ma sens technologiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trasowanie to wyznaczanie na drewnie linii i punktów obróbki (np. cięcia, wiercenia, wybierania). Robi się je, aby zachować wymiar, kąt i powtarzalność elementów. Dobre trasowanie zmniejsza ryzyko "ucieczki" narzędzia i późniejszych poprawek.
Najczęściej używa się ołówka stolarskiego, rysika, kątownika, przymiaru, znacznika (zastawnika), cyrkla oraz liniału. Dobór zależy od wymaganej dokładności i kształtu. Ważne, aby linie były czytelne, ale nie niszczyły powierzchni.
Nacięcia piłą wyznaczają granice wybrania i działają jak "ograniczniki" dla dłuta. Dzięki temu łatwiej utrzymać linię, a ryzyko wyrwań i pęknięć wzdłuż włókien jest mniejsze. Dłutowanie bez nacięć częściej powoduje wyłamania krawędzi.
Dłutowanie służy do usunięcia materiału z wyznaczonego miejsca oraz do doprowadzenia kształtu do wymaganej geometrii. Pozwala wyrównać dno i ścianki wybrania oraz poprawić naroża, których nie da się wykonać samą piłą. To kluczowy etap obróbki kształtującej.
Szlifowanie wykonuje się zwykle po zakończeniu obróbki kształtującej (cięciu, struganiu, dłutowaniu). Jest to etap wykańczający: usuwa drobne nierówności, ślady narzędzi i przygotowuje powierzchnię do klejenia lub wykończenia (np. lakieru). Zbyt wczesne szlifowanie jest nieefektywne.
Zwykle nie ma to sensu przy wykonywaniu wybrania. Po szlifowaniu i tak następuje cięcie oraz dłutowanie, które ponownie tworzą nierówności i mogą uszkodzić krawędzie. Wyrównanie wstępne wykonuje się raczej przez dobór prostej bazy i dokładne trasowanie, a szlifowanie zostawia na koniec.
Typowe błędy to: trasowanie od niewłaściwej bazy, zbyt grube lub nieczytelne linie, brak kontroli kąta kątownikiem, cięcie "obok linii" bez założonego naddatku oraz nieuwzględnienie szerokości rzazu piły. Skutkiem jest wybranie o złym wymiarze i luźne pasowanie.
Pomaga schemat: wyznacz (trasuj) → rozdziel materiał (piłuj/nacinaj) → usuń resztę (dłutuj) → wykończ (szlifuj). Jeśli sekwencja zaczyna się od wykończenia lub od cięcia bez wymiaru, zwykle jest błędna.
Dokładność wybrania wpływa na pasowanie elementów, geometrię ramy i trwałość połączenia. Zbyt luźne wybranie osłabia konstrukcję i utrudnia klejenie, a zbyt ciasne może powodować pęknięcia podczas montażu. Dlatego trasowanie i kontrola wymiaru na etapach pośrednich są tak ważne.
Bo w technologii trasowanie jest etapem prowadzącym: wyznacza miejsca, gdzie narzędzie ma pracować. Cięcie przed wyznaczeniem wymiaru wymusza zgadywanie, zwiększa odchyłki i liczbę poprawek. W zadaniach testowych taka zamiana często ma sprawdzić, czy zdający rozumie sens operacji przygotowawczej.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z technologii obróbki ręcznej drewna (trasowanie, piłowanie, dłutowanie, szlifowanie)
  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dla podstawowych narzędzi ręcznych w stolarstwie
  • Podręczniki/poradniki dotyczące podstaw stolarstwa i wykonywania prostych połączeń w drewnie (rozdziały o trasowaniu i wykonywaniu wybrań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego