Operacja "wypłacono pracownikowi gotówką zaległe wynagrodzenie" jest spłatą wcześniej powstałego zobowiązania wobec pracownika. Skoro wynagrodzenie jest zaległe, to w pasywach (zobowiązania/rozrachunki z pracownikami) istnieje już kwota do wypłaty.
W momencie wypłaty gotówki występują dwa równoczesne skutki:
- Aktywa maleją – zmniejsza się stan środków pieniężnych w kasie (wypływ gotówki).
- Pasywa maleją – zmniejsza się zobowiązanie wobec pracownika (następuje jego uregulowanie).
Skoro spada i aktywo, i pasywo, to suma bilansowa (A = P) również się zmniejsza o tę samą kwotę. To jest typowa operacja "aktywa ↓, pasywa ↓", czyli operacja zmniejszająca sumę bilansową.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Stwierdzenie "tylko w pasywach, nie zmieniając sumy bilansowej" pomija fakt wypływu gotówki z kasy. Sama zmiana pasywów bez zmiany aktywów nie opisuje wypłaty.
- Stwierdzenie "w aktywach i pasywach, zwiększając sumę bilansową" byłoby typowe raczej dla operacji powodującej powstanie nowego zobowiązania i jednoczesny wzrost aktywów, a wypłata zaległości działa odwrotnie (spłata).
- Stwierdzenie "tylko w aktywach, nie zmieniając sumy bilansowej" odpowiadałoby przesunięciom w ramach aktywów (np. kasa → rachunek bankowy), ale tutaj występuje spłata zobowiązania, więc pasywa też się zmieniają.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "zaległe" albo "uregulowano zobowiązanie", najpierw pomyśl o koncie rozrachunkowym w pasywach i sprawdź, czy wypłata nie jest właśnie jego spłatą.
