W opisie operacji gospodarczej kluczowe są dwa elementy: przedmiot zakupu oraz sposób zapłaty. "Części zapasowe do maszyn produkcyjnych" co do zasady stanowią zapas (materiały/części przeznaczone do zużycia), czyli składnik aktywów obrotowych. Jednocześnie sformułowanie "za gotówkę" oznacza wypływ środków pieniężnych z kasy – a środki pieniężne w kasie również zalicza się do aktywów obrotowych.
Skutek bilansowy jest więc następujący: rosną zapasy, maleje gotówka. Suma aktywów się nie zmienia, zmienia się tylko ich struktura. Takie zdarzenie określa się jako operację aktywno-aktywną (zamiana jednego składnika aktywów na inny).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "w aktywach i pasywach" byłoby prawdziwe, gdyby zakup powodował np. powstanie zobowiązania (zakup na kredyt kupiecki) albo finansowanie z kredytu. Tu jednak zapłata nastąpiła gotówką, więc pasywa nie muszą się zmieniać.
- "w aktywach trwałych" dotyczy sytuacji, gdy nabywa się środek trwały lub wartości niematerialne i prawne. Części zapasowe, które mają zostać zużyte, nie są aktywem trwałym, nawet jeśli dotyczą maszyn.
- "w kapitałach własnych i obcych" sugeruje zmianę źródeł finansowania (np. wynik finansowy, kapitały, zobowiązania). Zwykły zakup zapasów za gotówkę nie zmienia kapitałów; jest jedynie przesunięciem w ramach aktywów.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści, czy zapłata jest gotówką, przelewem, czy z odroczonym terminem, bo to zwykle decyduje, czy pojawi się zmiana w pasywach.
