W bilansie obowiązuje zasada równowagi: Aktywa = Pasywa, a więc suma bilansowa po obu stronach jest taka sama. Operacja gospodarcza może:
- zmienić tylko strukturę aktywów (przesunięcie w aktywach),
- zmienić tylko strukturę pasywów (przesunięcie w pasywach),
- zwiększyć jednocześnie aktywa i pasywa,
- zmniejszyć jednocześnie aktywa i pasywa.
W pytaniu wskazano sytuację: zmiany tylko w pasywach oraz brak zmiany ogólnej sumy bilansowej. To oznacza, że po stronie pasywów musi dojść do kompensaty: jeden składnik pasywów rośnie, a inny maleje o identyczną kwotę. Dzięki temu łączna suma pasywów się nie zmienia, a ponieważ aktywa muszą równać się pasywom, suma bilansowa całego bilansu pozostaje stała.
Odpowiedź "jeden składnik pasywów zwiększy się o jakąś kwotę, zaś drugi składnik pasywów zmniejszy się o tę samą kwotę" spełnia dokładnie te warunki: dotyczy wyłącznie pasywów i zawiera warunek równości kwot, który gwarantuje niezmienność sumy.
Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo nie spełniają założenia "tylko w pasywach" albo prowadzą do innego typu operacji bilansowej:
- "jeden składnik aktywów zmniejszy się … i równocześnie jeden składnik pasywów zmniejszy się …" oznacza jednoczesny spadek aktywów i pasywów, czyli zmniejszenie sumy bilansowej (a nie wyłącznie przesunięcie w pasywach).
- "jeden składnik aktywów zwiększy się … i równocześnie jeden składnik pasywów zwiększy się …" to wzrost po obu stronach, a więc zwiększenie sumy bilansowej.
- "jeden składnik aktywów zwiększy się …, zaś drugi składnik aktywów zmniejszy …" opisuje przesunięcie wyłącznie w aktywach, nie w pasywach.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy zmiany dotyczą A czy P, a dopiero potem, czy suma się zmienia. Równe kwoty "+" i "−" po tej samej stronie bilansu oznaczają zmianę struktury bez zmiany sumy.
