KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 24.
Opiekun mierząc tętno u podopiecznej z zaburzeniami rytmu serca, powinien uciskać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zaburzeniach rytmu serca tętno może być niemiarowe, dlatego należy je liczyć pełne 60 sekund.
Najczęściej ocenia się tętno obwodowe na tętnicy promieniowej, uciskając ją opuszkami 2–3 palców (bez kciuka), aby nie zafałszować wyniku własnym tętnem badającego.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar tętna u osoby z zaburzeniami rytmu serca wymaga techniki, która daje wiarygodny wynik mimo niemiarowości. Gdy rytm jest nieregularny, liczenie tętna przez krótki odcinek czasu (np. 15 sekund) i przeliczanie na minutę zwiększa błąd – pojedyncze "wypadanie" uderzeń lub ich zagęszczenie może zniekształcić rezultat. Dlatego w takiej sytuacji standardowo liczy się tętno przez pełne 60 sekund.

Najbezpieczniejszym i najczęściej stosowanym miejscem badania w opiece jest tętnica promieniowa na nadgarstku. Do palpacji używa się zwykle opuszek dwóch lub trzech palców (najczęściej wskazującego, środkowego i ewentualnie serdecznego). Nie zaleca się używania kciuka, ponieważ kciuk ma wyraźnie wyczuwalne własne tętno, co może prowadzić do pomylenia uderzeń osoby badanej z uderzeniami badającego.

Odpowiedź "wszystkimi palcami ręki tętnicę promieniową przez 15 sekund" jest nieprawidłowa, bo krótki czas pomiaru jest szczególnie zawodny przy arytmii, a użycie całej dłoni nie jest typową, kontrolowaną techniką palpacji. Odpowiedź "trzema środkowymi palcami tętnicę szyjną przez 15 sekund" jest błędna przede wszystkim przez zbyt krótki czas, a dodatkowo pomiar na tętnicy szyjnej może być mniej bezpieczny w codziennej opiece (ryzyko zbyt silnego ucisku). Odpowiedź "kciukiem tętnicę szyjną przez 60 sekund" odpada ze względu na użycie kciuka oraz wybór tętnicy szyjnej jako miejsca, które wymaga szczególnej ostrożności.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się informacja o niemiarowości/arytmii, niemal zawsze kluczowym hasłem jest "licz 60 sekund" oraz "nie używaj kciuka".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ułóż opuszki 2–3 palców (zwykle wskazujący i środkowy, ewentualnie serdeczny) na wewnętrznej stronie nadgarstka po stronie kciuka. Uciskaj delikatnie, aż wyczujesz falę tętna, i licz uderzenia w czasie pomiaru zgodnym z sytuacją (często 60 s przy niemiarowości).
Przy niemiarowym rytmie liczba uderzeń w krótkim odcinku (np. 15 s) może nie odzwierciedlać całej minuty. Przeliczanie wyniku z krótkiego czasu zwiększa błąd. Pełne 60 s daje bardziej wiarygodny wynik i ułatwia zauważenie nieregularności.
Nie jest to zalecane, bo kciuk ma własne, często dobrze wyczuwalne tętno. Możesz wtedy pomylić swoje uderzenia z uderzeniami podopiecznego i zawyżyć lub zaniżyć wynik. Bezpieczniej używać opuszek palca wskazującego i środkowego (ew. trzeciego palca).
Najczęściej wybiera się tętnicę promieniową na nadgarstku, bo jest łatwo dostępna i zwykle bezpieczna do palpacji. Inne miejsca (np. tętnica szyjna) stosuje się w szczególnych sytuacjach i z ostrożnością, aby nie uciskać zbyt mocno.
Najczęstsze błędy to: liczenie zbyt krótko przy arytmii, używanie kciuka, zbyt mocny ucisk (zanik tętna), pomiar w niewłaściwym miejscu oraz rozproszenie uwagi podczas liczenia. Pomaga spokojne tempo i zapis wyniku od razu po pomiarze.
Niemiarowość oznacza, że odstępy między kolejnymi uderzeniami nie są równe, a rytm nie jest regularny. W praktyce możesz wyczuć "wypadanie" lub nieregularne przyspieszanie/zwalnianie. Taki wynik warto mierzyć pełną minutę i zgłosić osobie uprawnionej.
Pełne 60 sekund zaleca się szczególnie wtedy, gdy tętno jest niemiarowe, bardzo szybkie lub bardzo wolne, gdy podopieczny ma zawroty głowy, duszność, ból w klatce piersiowej albo gdy wynik ma być przekazany do oceny medycznej i musi być możliwie dokładny.
Tętnica szyjna jest duża i łatwo wyczuwalna, ale zbyt silny ucisk może wywołać niepożądane reakcje (np. zawroty głowy) u części osób. W opiece codziennej zwykle wybiera się tętnicę promieniową, a szyjną stosuje się w sytuacjach szczególnych.
Zapisz liczbę uderzeń na minutę oraz cechy tętna: czy jest miarowe czy niemiarowe, oraz ewentualne objawy towarzyszące (np. osłabienie, duszność). Podaj też datę i godzinę. Taki zapis ułatwia porównanie trendu i przekazanie informacji personelowi.
Jeśli niemiarowość jest nowa, wyraźna lub towarzyszą jej niepokojące objawy (omdlenie, duszność, ból w klatce, nagłe osłabienie), należy niezwłocznie przekazać informację osobie uprawnionej (np. pielęgniarce/lekarzowi) lub wezwać pomoc zgodnie z procedurą.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Pulse" (how to check pulse), https://medlineplus.gov/ency/article/003399.htm (dostęp: 2026-02-28)
  • Mayo Clinic – "Pulse: What your heart rate tells you" (pomiar tętna i wskazówki), https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/heart-rate/art-20045756 (dostęp: 2026-02-28)
  • Cleveland Clinic – "How To Check Your Pulse" (technika badania tętna), https://my.clevelandclinic.org/health/articles/17450-pulse (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw pielęgniarstwa/opieki nad osobą starszą (rozdziały: parametry życiowe, tętno)
  • Materiały edukacyjne placówek ochrony zdrowia dotyczące pomiaru tętna
  • Kursy pierwszej pomocy (część: ocena parametrów życiowych, tętno i oddech)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego