KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 19.
Podopieczny od kilku dni ma biegunkę. Ciśnienie krwi waha się w granicach 135/85 - 115/70mmHg, tętno wynosi 90-110 uderzeń na minutę. W codziennej pracy opiekun powinien uwzględnić monitorowanie przestrzegania przez podopiecznego zleconej diety, ilości przyjętych i wydalonych płynów, stanu skóry w okolicy odbytu, obecności treści patologicznej w wypróżnieniach oraz:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy biegunce kluczowe jest wczesne wychwycenie odwodnienia i pogorszenia stanu ogólnego.
Dlatego obok diety, bilansu płynów, oceny skóry i treści stolca należy monitorować liczbę i konsystencję wypróżnień oraz parametry krążeniowe (tętno i ciśnienie), które mogą zmieniać się przy utracie płynów.

Pełne wyjaśnienie:

Biegunka trwająca kilka dni u osoby starszej zwiększa ryzyko odwodnienia i zaburzeń krążeniowych. W opiece codziennej sama obserwacja "czy jest biegunka" nie wystarcza, bo kluczowe jest uchwycenie trendu: czy stan się poprawia, czy pogarsza.

Dlatego, obok już wymienionych elementów (przestrzeganie zaleconej diety, ilość przyjętych i wydalonych płynów, stan skóry w okolicy odbytu, obecność treści patologicznej w wypróżnieniach), należy uwzględnić ilość i konsystencję wypróżnień oraz kontrolę tętna i ciśnienia tętniczego. Zmiany tętna i ciśnienia mogą sygnalizować postępującą utratę płynów (np. tachykardię, tendencję do spadków ciśnienia, osłabienie). Z kolei liczba i konsystencja stolców pozwalają ocenić nasilenie biegunki i skuteczność postępowania dietetycznego.

Odpowiedź z "obecnością zapachu acetonu w oddechu" jest nieadekwatna do typowego monitorowania biegunki w opiece nad seniorem; jest to objaw kojarzony z innymi stanami metabolicznymi i nie stanowi podstawowego wskaźnika przebiegu biegunki. Wariant z "obwodem brzucha" może być pomocny przy innych dolegliwościach (np. wzdęciach), ale nie jest priorytetem w ocenie ryzyka odwodnienia i nie zastąpi obserwacji parametrów krążeniowych. Odpowiedź z "masą ciała i obwodem podudzi" może mieć znaczenie przy ocenie przewodnienia/obrzęków lub dłuższych trendów żywieniowych, jednak w kontekście ostrej/utrzymującej się biegunki kluczowe są bezpośrednie wskaźniki utraty płynów i intensywności stolców.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się biegunka i podane są zakresy tętna/ciśnienia, zwykle sprawdzane jest skojarzenie "biegunka → ryzyko odwodnienia → bilans płynów + parametry życiowe + ocena stolca i skóry".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poza dietą i ilością przyjętych/wydalonych płynów obserwuj liczbę i konsystencję wypróżnień, ewentualne domieszki w stolcu oraz parametry życiowe (tętno, ciśnienie). Te dane pomagają ocenić ryzyko odwodnienia i czy stan się pogarsza.
Utrata płynów może powodować zmiany krążeniowe: przyspieszenie tętna, osłabienie i tendencję do spadków ciśnienia. U seniorów objawy bywają mniej typowe, więc regularna kontrola tętna i ciśnienia pomaga wcześnie wychwycić odwodnienie i potrzebę kontaktu z personelem medycznym.
Zwracaj uwagę na: narastające osłabienie, suchość w ustach, mniejsze oddawanie moczu, zawroty głowy przy wstawaniu, przyspieszone tętno oraz spadki ciśnienia. Połącz obserwacje z bilansem płynów i częstością stolców; przy niepokojących objawach potrzebny jest kontakt z lekarzem.
Notuj w ciągu doby liczbę stolców, ich konsystencję (wodnista/półpłynna/uformowana), obecność domieszek (np. krew, śluz) oraz objawy towarzyszące (ból brzucha, gorączka). Zapisuj też godziny i zależność od posiłków, aby łatwiej ocenić trend i skuteczność zaleceń.
Nie jest to typowy, podstawowy wskaźnik biegunki. W praktyce opiekuńczej przy biegunce priorytetem są: nawodnienie, liczba i charakter stolców, stan skóry oraz parametry życiowe. Nietypowe objawy metaboliczne mogą wymagać konsultacji, ale nie zastępują standardowej obserwacji biegunki.
Pilny kontakt jest wskazany m.in. przy nasilonym osłabieniu, objawach odwodnienia, utrzymujących się spadkach ciśnienia, bardzo szybkim tętnie, krwi w stolcu, wysokiej gorączce, silnym bólu brzucha lub gdy biegunka nie ustępuje. W opiece ważne jest szybkie przekazanie konkretnych danych z obserwacji.
Typowe błędy to: brak systematycznego bilansu płynów, niedokładne notowanie stolców (tylko "jest/nie ma"), pomijanie pomiaru tętna i ciśnienia oraz zbyt późna reakcja na pogorszenie. Często też bagatelizuje się pielęgnację skóry okolicy odbytu, co nasila podrażnienia i ryzyko uszkodzeń.
Po każdym wypróżnieniu wykonaj delikatną higienę, dokładnie osusz skórę i zastosuj preparat ochronny/barierowy, jeśli jest zalecony. Unikaj silnego tarcia i drażniących środków. Regularna obserwacja zaczerwienienia, maceracji i bolesności pozwala zapobiegać odparzeniom i nadkażeniom.
Najbardziej przydatne są konkretne dane: czas trwania, liczba stolców na dobę, konsystencja i domieszki, temperatura ciała, ilość wypitych płynów i oddanego moczu, wartości tętna i ciśnienia oraz ogólne samopoczucie (osłabienie, zawroty głowy). Takie informacje ułatwiają decyzję o dalszym postępowaniu.
Ucz się schematu: biegunka → ryzyko odwodnienia → bilans płynów + parametry życiowe + obserwacja stolca + pielęgnacja skóry. Ćwicz rozpoznawanie, które pomiary są priorytetowe w krótkim czasie (tętno, ciśnienie) oraz jak opisać stolec i domieszki w prosty, jednoznaczny sposób.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Diarrhoeal disease" (fact sheet), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diarrhoeal-disease - accessed 2026-02-27
  • MSD Manuals (Consumer Version) – "Dehydration" (signs/symptoms, monitoring), https://www.msdmanuals.com/home/ - accessed 2026-02-27
  • Mayo Clinic – "Diarrhea" (symptoms, when to seek help, dehydration warning signs), https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diarrhea/symptoms-causes/syc-20352269 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki opieki nad osobą starszą (pielęgnowanie, obserwacja, dokumentowanie)
  • Materiały edukacyjne o odwodnieniu i biegunce u dorosłych (medycyna rodzinna/geriatryczna)
  • Instrukcje placówki dotyczące bilansu płynów i dokumentacji obserwacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego